2 Onderzoek en valorisatie

Praktijkgericht onderzoek

1. Huidige situatie praktijkgericht onderzoek
Ook in 2023 zijn de extra middelen uit het bestuursakkoord (2%) verdeeld over de academies ten behoeve van de onderzoeksgroepen. Deze middelen zijn besteed aan het laten uitvoeren van onderzoek door zowel lectoren, associate lectoren als docent-onderzoekers. Ook studenten kunnen via ateliers participeren in onderzoeksopdrachten begeleid door (associate) lectoren. In 2023 is er verder gewerkt aan de verbetering van de ‘research support’ zodat onderzoekers hun data op een goede manier kunnen beheren en publiceren. Dit wordt zowel in het RUN-EU-verband opgepakt als in de interne processen en systemen doorgevoerd. Er zijn applicaties aangeschaft die daarbij behulpzaam zijn, er is een datamanagement steward gestart en de website van de hogeschool wordt op het punt van onderzoekscommunicatie verbeterd.
In 2023 zijn de voorbereidingen voor deelname aan de pilot professional doctorate getroffen en is de werving voor de kandidaten in de domeinen die deelnemen, afgerond. Het betreft professional doctorate-trajecten in het maritieme domein en in het hospitalitydomein. Werkgevers spelen hierbij een nadrukkelijke rol; begeleiding geschiedt door lectoren van onze instelling.
Beleidsmatig is er door de hogeschoolbrede lectoren verder gewerkt aan de duiding van design thinking in het onderwijsconcept en er wordt gewerkt aan het verbeteren van de ondersteuning van de begeleiding van ontwerpprocessen bij met name afstudeerwerken.

2. Strategie en visie
De komende jaren zien we een aantal grote transities en maatschappelijke opgaven op ons afkomen die vragen om innovatie om zo een brede welvaart voor de regio te behouden (zie: Programmaplan Brede Welvaart in de Regio, bijlage 1). De grootste uitdaging voor het laten slagen van deze transities in de komende jaren is het ontwikkelen, toepassen, opschalen en verduurzamen van praktische kennistoepassingen (Vereniging Hogescholen, 2023a). Dit vraagt om een aanpak waarbij onderwijs, onderzoek en maatschappelijke partners samen werken in ecosystemen. Hierbij hebben onze onderzoekers nu en onze afgestudeerden op termijn een belangrijke rol te vervullen. Als hogeschool staan we voor de vraag hoe wij goed gepositioneerd kunnen zijn om deze toekomst in te gaan.
De noodzaak tot het verbinden van onderwijs, praktijkgericht onderzoek en beroepspraktijk wordt steeds groter. Praktijkgerichte onderzoekers vervullen hierbij een cruciale rol. Van hen wordt verwacht dat zij impact hebben op het terrein van kennisontwikkeling binnen het desbetreffende onderzoeksdomein, het onderwijs en de beroepspraktijk en de bredere samenleving (Vereniging Hogescholen, 2022b). Het samen onderzoeken is essentieel voor het onderwijs en de beroepspraktijk. Doordat professionals en docent-onderzoekers betrokken zijn gedurende het hele onderzoeksproces worden de onderzoeksresultaten meteen gebruikt in de praktijk en in het onderwijs. Dit proces van kenniscirculatie is essentieel voor een lerende economie en bevordert de dialoog tussen onderzoek en samenleving (Vereniging Hogescholen, 2022a). Ook in 2023 heeft NHL Stenden gewerkt aan het versterken van de verbinding tussen het onderwijs, het onderzoek en de beroepspraktijk. Verderop in het hoofdstuk beschrijven we enkele goede voorbeelden hiervan.

3. Onderzoek en thema’s
NHL Stenden is een grote en brede hogeschool. We werken via een breed portfolio van opleidingen en onderzoeksgroepen aan grote maatschappelijke vraagstukken, onderverdeeld in de volgende opgaven:

• Aantrekken en behouden van voldoende professionals voor de noordelijke regio.
• Versterken regionale innovatiekracht en digitalisering.
• Samenwerken aan een veerkrachtige, gezonde en inclusieve samenleving.
• Bouwen aan circulariteit; een aantrekkelijke en bereikbare periferie.
• Inzetten op kwalitatieve leefeenheden voor jong en oud.

Enerzijds worden de onderliggende thema’s gevonden in de aanwezige capaciteit van het personeel, de kennis aanwezig in opleidingen en anderzijds is er de flexibiliteit in te springen op de actualiteit van deze vraagstukken. Zo is er gekozen voor het ontwikkelen van nieuwe lectoraten rond AI, waterstof en ook cybersafety naast het bewust doorzetten van een lectoraat meertaligheid. Een goede verbinding tussen onderwijs en onderzoek is altijd het uitgangspunt. Alle lectoren leveren conform het beleid een bijdrage te leveren aan het onderzoek en nemen mee aan de kwaliteitscyclus BKO, zoals afgesproken op sectorniveau. Een goed voorbeeld van een lectoraat dat onderzoek en onderwijs goed weet te verbinden is de onderzoeksgroep van het lectoraat Mens, Werk en Organisatie. Deze biedt de onderzoekslijn binnen het curriculum van HRM aan. Daartoe zijn diverse educatieve interventies ontwikkeld, waaronder een simulatiegame voor het bevorderen van onderzoeks- en ontwerpvaardigheden (DBE peerfeedback sprint), Plan Informatievaardigheden, een DBE Toolkit en instructievideo's voor het afstudeertraject. In de audits wordt de onderzoekopzet als gedegen en positief gewaardeerd.

4 Ontwikkeling langs de bestedingsdoelen

4.1 Integratie in het kennisecosysteem
De start van het groeifonds Opschaling PPS Skills4Life is een mooi voorbeeld van een project waarbij integratie in het kennisecosysteem gerealiseerd zal worden.
Skills4Life heeft als doel om in de periode 2023-2030 een skills-ecosysteem voor de maakindustrie te ontwikkelen in Noord-Nederland. De focus ligt op talentontwikkeling en Leven Lang Ontwikkelen. Hiervoor worden leerkringen gevormd bestaande uit publiek-private samenwerkingen (PPS’en) en gekoppeld aan regionale kenniscentra. In de leerkringen delen betrokken partijen kennis en ervaringen en werken ze samen aan het ontwikkelen van toekomstbestendige skills. Daarnaast vergroten ze de inzetbaarheid en productiviteit van werknemers. Hiermee versterkt Skills4Life de economische concurrentiekracht van Noord-Nederland.
Het regionale bedrijfsleven (+65 bedrijven), overheden en het beroepsonderwijs (vo, mbo en hbo) slaan de handen ineen om Skills4Life uit te voeren. De kern van het consortium bestaat uit NHL Stenden als penvoerder en elf andere onderwijsinstellingen die samen optreden als subsidieaanvragers. De bouwstenen van opschaling zijn de zestien regionale kenniscentra. Deze kenniscentra – als contextrijke leeromgevingen – ontwikkelen projectactiviteiten aan de hand van leerkringen rond de thema’s talentontwikkeling, Leven Lang Ontwikkelen en innovatie van de beroepspraktijk. Denk aan het Centre of Expertise Smart Sustainable Manufacturing (Drenthe), het Centrum voor Verspaning en Plaatbewerking (Groningen) en Bedrijfstakschool TechniCNoord (Friesland).
Dankzij het verbinden van kenniscentra op basis van inhoudelijke relaties ontstaat een noordelijk skills- ecosysteem. De thema’s van de leerkringen zijn essentieel om deze relaties te definiëren en te versterken.
En in het domein communicatie en media het volgende voorbeeld: de samenwerking met de Media Innovatie Campus (MICA) is onderdeel van de samenwerking met de opleidingsprogramma’s van de academie. De lector, Bianca Harms, was spreker bij het seminar De Rol van Media in Transities. Op dit moment wordt er gewerkt aan een multi-level onderzoeksproject dat zich afspeelt binnen MICA.
Oprichting en doorontwikkeling van het regionale netwerk DIBU Fryslân. Zie ook: https://www.dibufryslan.nl/ in samenwerking met regionale partners: Firda en Fers. O.a. door netwerklunches en Tegenlicht meet-ups en workshops rondom het thema ‘waardegedreven digitalisering'. Onderzoekers nemen actief deel en dragen bij aan dit netwerk.
Een ander duurzaam voorbeeld vormt het Center of Expertise Leisure, Tourism & Hospitality (CELTH – www.celth.nl)
Het Center of Expertise Leisure, Tourism & Hospitality is al sinds 2015 een permanente samenwerking tussen NHL Stenden, Breda University of Applied Sciences (BUAS) en HZ University of Applied Sciences. Via CELTH is de Academie L&T en haar European Tourism Futures Institute (ETFI) betrokken bij vele projecten. Dit loopt uiteen van het opstellen van een kennisagenda (Agenda Bewuste Bestemmingen) een onderzoeksagenda voor duurzaamheid in het domein Leisure, Tourism & Hospitality, het opzetten van een Fieldlab Verduurzaming Toerisme en Recreatie, partner in de ‘Samenwerkingstafel Gastvrijheidseconomie’ (onder voorzitterschap van minister Adriaansens) en nog veel meer. Als spin-off van CELTH is NHL Stenden/ETFI actief betrokken bij:

• Het Data & Development Lab: een samenwerking tussen CELTH, het Nederland Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dit is succesvol omdat er meerdere projecten per jaar worden uitgevoerd, o.a. door NHL Stenden/ETFI die vooruitstrevend, innovatief zijn en ten minste nationale impact hebben. Bij de projecten zijn vele studenten betrokken.
• Landelijke Data Alliantie (www.landelijkedataalliantie.nl): een samenwerking tussen 10+ organisaties. Het is succesvol omdat er structureel door partijen gewerkt wordt aan een meerjaren werkprogramma, met projecten waaraan NHL Stenden/ETFI bijdraagt en direct van profiteert bij andere projecten.
• CityDNA: CELTH is ‘knowledge partner’ van het EU-brede CityDNA netwerk van ‘destinatie marketing organisaties’ (DMOs). NHL Stenden/ETFI heeft diverse projecten uitgevoerd in opdracht van CityDNA waarbij vele studenten zijn betrokken.

4.2 Kwalitatieve verduurzaming en uitbreiding
Verduurzaming wordt zoveel mogelijk bewerkstelligd door het onderwijs daar waar mogelijk te integreren met het onderzoek. De onderzoeksgroepen maken organisatorisch deel uit van de academies waar ook de opleidingen uitgevoerd worden. Docenten hebben daarnaast in hun functiebenaming ook de term onderzoeker en kunnen gefaciliteerd worden voor het doen van onderzoek, al dan niet leidend tot een PhD of pd-traject. De tweede en derde geldstroom, subsidies en samenwerkingen, worden aangewend om op bepaalde onderwerpen een boost aan het onderzoek en valorisatie te kunnen geven. Door studenten te laten participeren in onderzoek ontstaat er een olievlekwerking en kan het onderzoek uitgebreid worden via de ateliers en real-life-vraagstukken waaraan gewerkt wordt. In 2023 is het aantal lectoraten uitgebreid: zo heeft bijvoorbeeld de installatie van de lector Slim Waterstof, een lector AI (I’m AI) plaatsgevonden en ook een lector Social Media, passend bij het programmaplan zwaartepunten en het portfolio van opleidingen naast de grote transities waar deze maatschappij voor staat en zoals deze benoemd zijn in de RIS3-agenda.

2.1 Integratie in het kennisecosysteem

Acht Crossover projecten en onderzoeken
Er zijn vele voorbeelden van succesvolle samenwerkingen met betrekking tot onderzoek te noemen. Hierbij een selectie:

• From Veggiefarm to Veggiefarm Fab gefinancierd vanuit de SNN React subsidie. Samenwerking met onder andere Healthy Ageing Network Northern Netherlands, Van Hall Larenstein en de Botma’s om duurzaam voedingsgedrag te stimuleren in Noord-Nederland. Deze samenwerking heeft geleid tot waardevolle inzichten gebundeld in twee rapporten, kennisdeling tijdens een seminar en de ontwikkeling van vervolgprojecten die hetzelfde doel nastreven. Daarnaast zijn de resultaten tot stand gekomen door samenwerking met studenten uit verschillende opleidingen.
• Medicijnresten uit Water gefinancierd vanuit een SNN-subsidie. Dit is een brede samenwerking van meer dan 20 partners uit de zorg-, water- en kennissector, geleid door het HANNN (Healthy Ageing Network Noord-Nederland), met als doelstelling om medicijnresten in het water te verminderen door een cross-sectorale samenwerking. Deze samenwerking heeft geleid tot twee onderzoeksrapporten, verschillende kennisdelingssessies en de ontwikkeling van een netwerk dat nu actief werkt aan vervolgprojecten. Daarnaast zijn de resultaten tot stand gekomen door samenwerking met studenten uit verschillende opleidingen.
• Trans-Plant gefinancierd vanuit de UvhN Aanjaag subsidie: Samenwerking Rijksuniversiteit Groningen (Communicatie & Cognitie) en de Hanze (Biobased Economy). Samenwerkingsverband met als doel Noord-Nederland plantaardiger te laten consumeren. Dit project is een succes vanwege de nieuwe verbanden/netwerken die worden gecreëerd, nieuwe projecten die worden opgestart en de inbedding van opdrachten in het onderwijs.
  https://trans-plant.nu.
• Crossover Digital Citizenship tussen de Thorbecke Academie, lectoraat cybersafety en lectoraat Organisations and Social Media.
  Hieruit zijn succesvolle projecten voortgekomen zoals ‘De Pit’ met internationale publicaties en samenwerkingen o.a. met de Ostrom Workshop van de Indiana University (zie ook: https://ostromworkshop.indiana.edu/index.html) voor onderzoek in het project de Pit en op regionaal niveau met Firda, Fers en de Bibliotheek in Drachten. Burger gedreven onderzoeksjournalistiek op het gebied van desinformatie stond hierbij centraal. Zie ook: https://www.sidnfonds.nl/projecten/van-wantrouwen-naar-vertrouwen-drie-lokale-pits-in-friesland
• Samenwerking met RUN EU partners, ten behoeve van de European Influencers Academy (EIA). Zie ook https://europeaninfluencersacademy.com/. Partners/onderzoekers van communicatie- en media- opleidingen bij https://tus.ie/ en https://www.ipleiria.pt/ hebben een bijdrage geleverd door workshops te geven over digitale inclusie en online response - strategieën aan Content Creators in de EIA en nemen deel aan het opzetten van een gezamenlijke onderzoekslijn voor studenten en onderzoekers aan de drie hogescholen.
• Samenwerking met regionetwerk Media Innovatie Campus MICA als kennispartner voor workshops en lezingen en fieldtrips als onderdeel van de EIA.
• Een ander succesvol voorbeeld is Lectoraat Green Economics en Process Optimization en dan met name de samenwerking met de Hogeschool Utrecht, TU/ Eindhoven en Wageningen Universiteit. Deze samenwerking begon acht jaar geleden tussen de HU en NHL Stenden met een KIEM project. De samenwerking had tot doel om langjarig samen te werken en longitudinaal data te verzamelen. Na een jaar werd de samenwerking uitgebreid met TU/ Eindhoven en de Wageningen Universiteit. In dit verband zijn twee grote NWO subsidies toegekend en is de intentie om langjarig samen te blijven werken binnen verschillende projecten.
• Nog een voorbeeld van succesvolle samenwerking is te vinden in onze partnerschappen met Sectorinstituut Transport en Logistiek (STL), Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds Beroepsgoederenvervoer over de weg en de Verhuur van Mobiele Kranen (SOOB), Transport en Logistiek Nederland (TLN) en de Fritom Groep bij het lectoraat Mens, Werk en Organisatie. Deze samenwerking ontstond als een vervolg op het succesvolle project 'Learning communities als innovatieversnellers in de logistiek', dat gefinancierd werd door een subsidie van NWO en werd uitgevoerd in samenwerking met de Universiteit Maastricht, TNO, Windesheim en HAN. Dankzij de contacten die werden gelegd met het mkb in Friesland, met name de Fritom Groep, is er een digitale serious game ontwikkeld door NHL Stenden voor de toekomstige transportplanners. Dit initiatief werd eerst ondersteund door een KIEM-subsidie en later door subsidie vanuit SOOB. De game is verder doorontwikkeld tot een waardevol instrument dat beschikbaar wordt gesteld aan MKB-ers voor werving, assessment en training van de transportplanner 2.0. NHL Stenden blijft verbonden als onderzoeksinstituut aan STL voor training in en onderzoek naar de game.

2.2 Kwantitatieve indicatoren

In de volgende tabel worden de gerealiseerde inkomsten voor onderzoek van NHL Stenden over 2023 weergegeven:

In onderstaande tabel wordt de personele inzet voor onderzoek in aantallen en in FTE's binnen NHL Stenden over 2023 weergegeven.

Vital Regions

Future Proof Nurses
Social Studies, Onderwijspremie, € 1.200.000 – toegekend augustus 2023.
De gezondheidszorg komt meer onder druk te staan, wat de instroom van nieuwe en goed toegeruste verpleegkundigen bemoeilijkt. Om dit te kunnen tackelen wordt digitaal simulatie-onderwijs ingezet, waarbij studenten realistische verpleegkundige beroepssituaties oefenen en ervaren hoe het is om bepaalde aandoeningen te hebben. Daardoor gaan studenten beter voorbereid op stages, kunnen ze (onbeperkt) real-life situaties oefenen in een veilige setting en fouten maken zonder dat het gevolgen heeft voor de patiënt.
De uitstroom van pas afgestudeerde verpleegkundigen is hoog door de werkdruk en de negatieve sfeer die daarmee gepaard gaat. Dit werkt door naar het onderwijs: er is een tekort aan stagebegeleiders en stageplaatsen, wat de instroom van nieuwe en goed toegeruste verpleegkundigen bemoeilijkt. In 2021 zijn daarom gesprekken gevoerd met bijna alle Friese zorginstellingen om te achterhalen wat studenten nodig hebben om toekomstbestendig opgeleid te worden. Daaruit kwam naar voren dat studenten: onvoldoende beeld hebben van de daadwerkelijke professionele context, onvoldoende beeld hebben van de doelgroep, moeite hebben met communicatieve vaardigheden. Daarnaast zijn ze onvoldoende voorbereid op acute situaties en ze weten dan niet hoe te handelen ondanks dat ze dit binnen de schoolsetting wel hebben geleerd. Op basis van de behoefte vanuit het werkveld zijn er een aantal digitale simulaties aangekocht. Deze zijn eerst op kleine schaal getest met docenten en hbo-v studenten evenals met diverse praktijkinstellingen.
Binnen het onderwijs wordt meerwaarde geconstateerd op verschillende vlakken doordat studenten beter worden voorbereid op stages, (onbeperkt) real-life situaties kunnen oefenen in een veilige setting, fouten kunnen maken zonder dat het gevolgen heeft voor de patiënt en eerder in de opleiding ervaren wat het verpleegkundig beroep behelst. Belangrijkste daarbij is dat studenten en de praktijk actief meewerken aan het identificeren van het leerpotentieel van deze simulaties door praktijksituaties en leervragen op te halen.
Het mooie is dat studenten van alle niveaus kunnen samenwerken, van associate degree-niveau tot aan masterniveau. Dit heeft impact op het leerproces van studenten, docenten en (praktijk)begeleiders. Daarnaast wordt onderzocht waar in het onderwijs digitale simulaties van meerwaarde kunnen zijn en ingezet kunnen worden om daarmee toekomstig verpleegkundigen nog beter voor te bereiden.

Grenzen verleggen
De samenwerking met de praktijk is grensverleggend. MCL en NHL Stenden tekenden een intentieverklaring om de krachten te bundelen, door samen simulatietrainingen te ontwikkelen voor ziekenhuisprofessionals. De drie pioniers werden persoonlijk ook uitgedaagd drempels over te gaan. Zo bedachten ze een overrompelende pitch voor de Onderwijspremie, ontmoette Sarah de minister van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap en Daniël prins Constantijn. Daniël: “We zouden een hele Europese tour kunnen maken om onze kennis en ervaring te delen, maar we zetten vooral in op verder ontwikkelen, het maken van impact in onze regio geeft veel voldoening.”
De impact is ook in de opleiding te merken. Het aantal instromende zorgstudenten is bij NHL Stenden in tegenstelling tot andere zorgopleidingen, in 2023 stabiel, en er komen verhoudingsgewijs meer jongens. Mede door haar rol bij het digitaal simulatie onderwijs gaat Daphne haar eindstage lopen op de IC bij het MCL, een plek waar maar weinig hbo-v studenten de kans toe krijgen. “En ik heb nog een andere passie gevonden, die ik ga combineren met het werk aan het bed: het (simulatie)onderwijs.”

Baanbrekend Perspectief in de Regio
Academie International Business Administration, partner, JTF (arbeidsmarkttransitie), € 350.000 subsidie – toegekend januari 2024.
Dreigende personeelstekorten en vergrijzing van de beroepsbevolking vormen een bedreiging voor de transitie naar een duurzame economie in Noord-Nederland. Om werknemers in de Noordelijke regio langer gezond en fit te houden is het noodzakelijk om te investeren in de duurzame inzetbaarheid van medewerkers.
Baanbrekend Perspectief is een meerjarig onderzoeks- en ontwerpproject welke uitgevoerd wordt door een consortium bestaande uit de RUG (penvoerder), het UMCG, de Hanze, het Zorg Innovatie Forum en NHL Stenden. Door middel van praktijkgericht onderzoek en ontwerp wordt een integraal aanbod ontwikkeld van HR- en loopbaaninterventies voor het bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van oudere werknemers. Daarmee wordt het menselijk kapitaal versterkt dat nodig is voor de transitie naar een klimaatneutrale economie en wordt bijgedragen aan de brede welvaart in Noord-Nederland.

Train de change agent, S(t)imulatie van implementatie van digitale technologie in de ouderenzorg
Academie Gezondheidszorg, partner, RAAK-publiek, € 96.000 subsidie – toegekend januari 2024.
Om de zorg betaalbaar, uitvoerbaar en kwalitatief goed te houden, hebben in veel organisaties voor ouderenzorg change agents (ook wel innovatiemanagers, projectmanagers of aandachtsvelders genoemd) de taak gekregen e-health te implementeren. Vaak zijn deze change agents echter onvoldoende toegerust om de complexe veranderprocessen bij duurzame implementatie van zorgtechnologie in de dynamische praktijk van de ouderenzorg, vorm te geven. Vanwege deze weerbarstige en kwetsbare praktijk schieten bestaande modellen en stappenplannen tekort, en is experimenteren en het leren van de benodigde vaardigheden lastig.
Simulatieleren biedt deze mogelijkheden wel en is een veelbelovende aanpak in het voorkomen dat die inzet van zorgtechnologie stokt na de pilot-fase.
In het project "Train de change agent" wordt een simulatie-leeromgeving ontwikkeld. Deze leeromgeving is bedoeld voor de implementatie van digitale technologie in de ouderenzorg. Het doel is om change agents te trainen in de vaardigheden die nodig zijn voor complexe veranderprocessen. Hierbij gaat het om duurzame implementatie van technologie in de ouderenzorg. De leeromgeving moet hen helpen effectieve strategieën te bepalen en indien nodig aan te passen.
De simulatie-leeromgeving wordt samen met change agents en overige experts uit kennisinstellingen, ouderenzorgorganisaties en mkb in een iteratief proces ontwikkeld. Ontwerpgerichte onderzoeks- en werkmethoden worden ingezet om te komen tot authentieke casuïstiek, technische en inhoudelijke vereisten van de leeromgeving, effectevaluatie en implementatie. Het doel is om een simulatie-leeromgeving te ontwikkelen die recht doet aan de complexiteit van implementatie van digitale technologie in de werkprocessen binnen de ouderenzorg. En die diepgaand leren van change agents via reflection-on-action en reflection-in-action mogelijk maakt, getest is op validiteit en effectiviteit, en die duurzaam ingezet kan worden bij zorgorganisaties.

Evidence-based Strategies to create Circular Hospitals: Applying the 10-R’s framework to healthcare (ESCH-R)
Dienst O,O&I, NWA ORC 2022, partner, € 200.000 – toegekend augustus 2023.
Een consortium van Nederlandse ziekenhuizen en onderwijsinstellingen heeft € 5,3 miljoen subsidie gekregen van het NWA. Het doel is om ziekenhuizen meer duurzaam en toekomstbestendig te maken.
De gezondheidszorg sector is verantwoordelijk voor 7 procent van de CO2-voetafdruk van Nederland. Het Evidence-based Strategies to create Circular Hospitals: Applying the 10-R’s framework to healthcare (ESCH-R)-project heeft als doel om de adoptatie van circulaire interventies in ziekenhuizen te versnellen, en de impact van gezondheidszorg op het milieu te verkleinen. De onderzoeksvraag is: hoe kunnen ziekenhuizen afstand doen van single-use medische verbruiksartikelen om de stap te maken naar circulariteit? Samen met sociale partners worden strategieën ontwikkeld die circulair, veilig en schaalbaar zijn. Op de lange termijn zal ESCH-R bijdragen aan een duurzame en toekomstbestendige gezondheidszorg.

Smart Sustainable Industries

Watertechnologie succesvol in ketenaanpak Groeiplan
De WaterCampus haalde ruim 40 miljoen uit het Nationaal Groeifonds. Het samenwerkingsverband focust zich ook op de sociale domeinen en dat past goed in de clustering van expertises rond Vital Regions. Vanuit stevige inhoudelijke programma’s en bijbehorende werkpakketen is het project gestart. Er wordt gewerkt aan Enabling Watertech, testen, demonstraties en valoriseren van de kennis en ontwikkelingen naar de markt.

High Tech industrie
De eerste studenten van de duale 2-jarige Ad-opleiding Industriële Automatisering en Robotica van NHL studenten hebben hun diploma in ontvangst mogen nemen in het nieuwe skills lab.

Computer Vision & Data Science: voorbereiding AI
Het lectoraart Computer Vision & DataScience heeft kunstmatige intelligentie (AI) als belangrijk thema nadrukkelijk opgenomen in haar onderzoeksagenda. De voorbereidingen voor het lectoraat op het terrein van een kenniscentrum (AI Store) op dit actuele thema is gekoppeld aan de digitale agenda van NHL Stenden.

Maritiem
In 2023 is de onderzoeksgroep Maritiem gestart met het project SEUS (vanuit de horizonaanvraag). Het project staat voor Smart European Shipbuilding. Samen met bedrijven en onderwijsinstellingen uit Nederland, Noorwegen, Duitsland Finland en Spanje is dit veelbelovende project gestart met 25 onderzoekers. Er wordt met behulp van EU-middelen gewerkt aan ‘wereldklasse kennis’.

Campus Victoria
Op Terschelling worden voorbereidingen getroffen om aan de Baai Dellewal een kenniscampus voor het Waddengebied te ontwikkelen. Gezien de complexe wet- en regelgeving aan de rand van Natura 2000, zal dit initiatief veel voorbereidingstijd kosten. Er is een tijdelijke voorziening beschikbaar op de vestiging van het MIWB, zodat inhoudelijk ateliers worden voorbereid. Het inhoudelijk profiel (onderzoeksprogramma) van de campus krijgt inmiddels steeds meer vorm. De rode draad van de onderzoeksthema’s klimaatadaptatie zal ook terug te zien zijn in het toekomstige ontwerp. De Abe Bonnemastichting heeft zich verbonden aan de (internationale) architectuurwedstrijd. De juridische documenten zijn in voorbereiding en er zal overdracht van de grond en opstallen moeten plaatsvinden in 2024. Ruim 250 studenten hebben zich al kunnen buigen over interessante vraagstukken. Ook zijn diverse multidisciplinaire minoren gestart vanuit Maritiem en Bouwkunde. Belangrijke instellingen zoals Hogeschool Van Hall Larenstein hebben zich met Kust- en Zeemanagement verbonden aan het initiatief en zo wordt fasegewijs doorgeborduurd op een veelbelovend expertisecentrum.

Campus Drachten
Onderwijs, het bedrijfsleven en de gemeente Smallingerland zetten samen de eerste stappen voor het ontwikkelen van een Campus Drachten. De Campus gaat zich richten op zorgtechnologie en hightech innovatie. De gemeenschappelijke inzet draagt bij aan de maatschappelijke opgaven in Noord-Nederland. Enerzijds door met innovatie en efficiëntie in de zorgsector de zorgvraag terug te dringen. Daardoor kan met minder middelen meer bereikt worden. Anderzijds door wetenschap en industrie te verbinden om de noordelijke economische structuur te versterken. Campus Drachten bouwt voort op bestaande initiatieven in Drachten en omgeving, gericht op het samenbrengen van krachten voor een impactvolle verandering. Zoals het project Konnect waarbij de focus ligt op innovatie in de verpleging door Extended Reality technologieën, zoals Augmented Reality en Virtual Reality, te integreren voor efficiëntere opleidingen en praktijktoepassingen, met als doel de werklast in de zorgsector te verlichten.

Service Economy

CrossWise
De Hanze, het Alfa-college, Noorderpoort, SPOT Groningen, de gemeente Groningen en NHL Stenden geven vorm en invulling aan CrossWise. Daartoe zit de programmamanager Service Economy in het ontwikkelteam. CrossWise is een duurzame en hoogwaardige programmalijn van de onderwijs- en kennisinstellingen en de cultuursector, waaronder SPOT. Op termijn gaat CrossWise deel uitmaken van het nieuwe muziekcentrum De Nieuwe Poort dat gebouwd wordt in Groningen en waar onze hogeschool ook in CrossWise een plek zal krijgen.

Regio Deal Noordoost Friesland
De kracht van een toeristische regio is zo groot als de samenhang van het aanbod en de regiomarketing. Dit project brengt (nieuwe en bestaande) initiatieven, energie, producten en partijen bij elkaar, zodat zij bijdragen aan het realiseren van de regionale toeristische visie. Het project loopt tot en met eind 2025 en samen met alle stakeholders zorgen we dat recreatie en toerisme fundamenteel bijdraagt aan brede welvaart in de regio. Het Toerisme Collectief Friesland heeft vanuit NHL Stenden in 2023 meegewerkt aan dit project en de programmamanager zit in de projectgroep en de stuurgroep.

Waddengastronomie
Onze hogeschool doet mee in het deelprogramma Waddengastronomie, om een culinaire traditie van hoogwaardige Waddengastronomie te verankeren in de regio. Met drie werkpakketten worden de identiteit en beleving van het Werelderfgoed Waddenzee én het duurzaam toerisme verder versterkt. Het grootschalige project is een samenwerking tussen NHL Stenden, Visit Wadden, Stichting Waddengroep en De Waddenvereniging, samen met ongeveer driehonderd ondernemers. Wij doen de komende jaren onderzoek voor het verder ontwikkelen en delen van deze kennis. Daarnaast wordt ook onderzocht hoe dit project in een later stadium geborgd kan worden in Victoria Campus op Terschelling.

NXT Airport
Groningen Airport Eelde is in 2020 gestart met haar programma NXT Airport. Dit programma is gebouwd op vier pijlers: Duurzaamheid, Energie, Innovatie en Educatie. NXT Airport is een living lab omgeving voor bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Een unieke en hoogwaardige testlocatie voor diverse projecten rondom deze vier belangrijke thema’s, waarin partijen elkaar vinden en samen aan een duurzame luchtvaarttoekomst werken. NHL Stenden werkt aan diverse projecten binnen NXT Airport.

Gastvrij Fryslân
NHL Stenden doet mee in een publiek-private samenwerking in de vorm van een RIF-programma. RIF is het Regionaal Investeringsfonds mbo en stimuleert de samenwerking tussen scholen, de publieke sector en het bedrijfsleven. In Friesland wordt het ingezet om binnen de gastvrijheidssector de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren en om zo de gastvrijheidseconomie te versterken. Het is een samenwerking tussen NHL Stenden, Firda, provincie Fryslân, Fryslân Werkt, Koninklijke Horeca Nederland en tientallen private partners. Hieraan gekoppeld (en deels gefinancierd) is een PhD-onderzoeker vanuit onze Hotel Management School.

De Ethische adviescommissie
De Ethische adviescommissie bestond in 2023 uit 11 deelnemers (vertegenwoordigers academies en leden klachtencommissie) en had door het jaar heen twee zittingen. De commissie kreeg twee adviesaanvragen te behandelen, die ook beide werden afgesloten met een advies aan de betreffende onderzoekers. In de loop van het jaar ontstond de overweging binnen de commissie om in de nabije toekomst ook het thema kennisveiligheid in het advieswerk op te nemen. Die besluitvorming is nog niet afgerond. Omdat het aantal adviesaanvragen lijkt toe te nemen, er een (krap) rooster is van behandelaars voor de snelle reactie op de adviesaanvragen en bovendien (nog) niet de volle breedte van de hogeschool vertegenwoordigd is, wordt er gezocht naar uitbreiding van het aantal leden.