Spring naar inhoud
Stadsnatuur

Bestuursakkoord

Stadsnatuur - Met een gieter op haar hoofd voedt ze wat wil groeien. Stadsnatuur vindt altijd een weg omhoog.

Bestuursakkoord

Krimpgelden

Aanleiding

In het ‘Bestuursakkoord hoger onderwijs en wetenschap’ (2022) is de afspraak gemaakt dat de Vereniging Hogescholen (VH) onder onafhankelijk voorzitterschap een ‘plan voor vitalisering opleidingen krimpregio’s’ zou opstellen. De hogescholen, waaronder NHL Stenden, hebben input geleverd door aan de hand van een uitvraag van de stuurgroep een plan in te dienen. In het voorjaar van 2023 heeft de VH het rapport ‘Vitale opleidingen voor vitale regio’s’ opgeleverd aan de minister van OCW. Op 5 juli 2023 ontvingen we het besluit van de minister waarin financiële middelen worden toegekend voor vitale opleidingen in krimpregio’s.

De stuurgroep ‘Vitalisering Opleidingen Krimpregio’s’ heeft in april 2025 het rapport afgerond waarin de aanvragen voor de tweede tranche krimpmiddelen worden beoordeeld. Voor deze tweede tranche was iets meer dan € 50 miljoen beschikbaar. In totaal zijn door veertien hogescholen 256 plannen ingediend met een waarde van bijna € 120 miljoen. De stuurgroep heeft op basis van het eerder vastgestelde afwegings- en beoordelingskader alle plannen beoordeeld en heeft voor in totaal € 73 miljoen subsidiabel bevonden. Het bestuur heeft vorig jaar aangegeven dat als het subsidiabele bedrag hoger is dan wat beschikbaar is, de kaasschaafmethode zal worden gehanteerd. De stuurgroep heeft deze in het rapport toegepast.

Besluit

Van de € 45,1 mln. die de minister heeft toebedeeld in de eerste tranche (van het beschikbare budget van € 90 mln.) heeft onze hogeschool € 7,3 mln. ontvangen. De middelen die zijn toegekend in deze eerste tranche dienden in eerste instantie te worden besteed in en verantwoord over de periode 2022-2025. Deze termijn is inmiddels opgerekt naar 2027.

Als hogeschool beseffen we terdege dat onze studentenaantallen zullen afnemen en we daardoor ook minder financiële middelen ter beschikking hebben in de (nabije) toekomst. We willen de krimpmiddelen benutten om hierop te anticiperen. Vanuit de tweede tranche krimpgelden heeft NHL Stenden in 2025 nog een keer een bedrag van € 2,0 mln. ontvangen om te besteden t/m 2027.

Inzet van de middelen

Onderstaande tabel toont het budget dat we vanuit de tranches hebben ontvangen (inclusief loonindexatie) en de middelen die zijn ingezet t/m 2025 en begroot zijn voor 2026 tot en met 2027.

  2023 2024 2025 2026 2027  
Ontvangen (incl. indexatie)  € 6.712.285   € 911.053   € 1.041.012   € 1.041.012   € -   € 9.705.362 
Inzet/ Planning  € -   € -702.660   € -2.085.300   € -3.144.339   € -3.773.063   € -9.705.362 
Resterend / te besteden  € 6.712.285   € 6.920.678   € 5.876.390   € 3.773.063   € -   € - 

In 2025 is bijna € 2,1 mln. ingezet. Onderstaand een toelichting:

De Academie Educatie heeft in 2025 in totaal € 1,3 mln besteed vanuit de krimpgelden. De samenwerking tussen de opleiding Leraar Basisonderwijs en de mbo’s is verder versterkt. Voor elke mbo-student in onze omgeving geldt dat deze via het keuzedeel Kiezen voor de Pabo drempelloos kan doorstromen naar de Pabo. Daarnaast is wederom inzet gepleegd op extra wervingscampagnes in het vo en mbo en via School Plein Noord. Dit heeft de instroom in de Opleiding Leraar Basisonderwijs met ruim honderd studenten vergroot (oktober 2025). Specifiek voor locatie Emmen hebben we ingezet op het voorbereiden van de start van de Ad Didactische Educatief Professional (Ad DEP) per 1 september 2025. Verbreding van het educatieve portfolio op die locatie zorgt voor een duidelijker profilering en doelmatiger inzet van middelen.

Er is bij de tweedegraads lerarenopleidingen gewerkt aan het nieuwe Leerplan, waarin veel meer onderdelen in gezamenlijkheid worden aangeboden zodat de individuele bevoegdheid (tweedegraads lerarenopleiding) beter betaalbaar en uitvoerbaar is en blijft. Tevens is er in het nieuwe leerplan ingezet op minder toetsing door eventuele overlap te schrappen en door dichter bij de vastgestelde leeruitkomstgebieden te blijven. Ook is het makkelijker mogelijk om (tijdens de opleiding) een tweede bevoegdheid te halen. Dit door het verbeteren van doorstroom, het eenduidig vormgeven van de route naar een tweede bevoegdheid en betere roostering. Op de korte termijn is door verschillende krimpopleidingen (zoals Duits/Frans/Wiskunde) gekozen om het onderwijsaanbod tegelijkertijd en in één groep aan te bieden voor zowel voltijd- als deeltijdstudenten. Wiskunde heeft meerdere locaties en heeft er zelfs voor gekozen om de toetsing op één locatie aan te bieden.

Om een dekkend en kwalitatief hoogwaardig portfolio aan eerstegraads lerarenopleidingen, dat aansluit bij de behoefte van de noordelijke regio, te (blijven) realiseren in Noord-Nederland, verkennen de Rijksuniversiteit Groningen en NHL Stenden hoe zij dit gezamenlijk kunnen organiseren. In een eerder stadium is er een pilot gestart waarin de schoolvakken wiskunde en (op kleinere schaal) Duits, een gedeelte van het curriculum gezamenlijk hebben opgezet en uitgevoerd. De resultaten van die pilot waren inhoudelijk succesvol; de organisatie bleek echter kwetsbaar. Op basis van dit inhoudelijke succes is een projectplan uitgewerkt om dit organisatorisch minder kwetsbaar te maken.

Binnen het technische domein is in 2025 in totaal € 0,8 mln. besteed. Deze middelen zijn deels ingezet voor generieke, domein-overstijgende werkzaamheden en activiteiten die de samenhang en samenwerking binnen het domein versterken.

De aan de opleiding Technische Informatica toegekende middelen zijn in 2025 ingezet voor de verdere vernieuwing en doorontwikkeling van het curriculum. Deze doorlopende vernieuwing had tot doel de opleiding beter te laten aansluiten op zowel actuele als toekomstige behoeften van studenten en het regionale werkveld. De eerder ingezette thematische herstructurering is daarmee bestendigd en verder verdiept. De aantrekkingskracht van de opleiding is opnieuw toegenomen, wat zich direct heeft vertaald in een stijging van de instroom. Het aantal eerstejaarsstudenten groeide in 2025 van 32 naar 39.

Binnen de opleiding Technische Bedrijfskunde zijn in 2025 diverse ontwikkelingen in gang gezet en gerealiseerd. Een deel van de middelen is ingezet voor de LLO-coördinator van de academie. Daarnaast is de nieuwe minor AI for Everyone succesvol geïmplementeerd, in samenwerking met het lectoraat Computer Vision & Data Science. Om de naamsbekendheid van de opleiding te vergroten, zijn gerichte marketingactiviteiten uitgevoerd, met een sterke focus op sociale media en het bereiken van zowel bestaande als nieuwe doelgroepen. Deze activiteiten zijn inmiddels structureel belegd binnen de teamverantwoordelijkheid. Verder is de in- en doorstroom vanuit aanpalende associate degrees gerealiseerd en is gewerkt aan de ontwikkeling van een breed technisch profiel met mogelijkheden voor verdere specialisatie.

Binnen de opleiding Toegepaste Wiskunde zijn eveneens verschillende initiatieven ondernomen om de kwaliteit en aantrekkelijkheid van het onderwijs te versterken. Door intensiever contact met wiskundedocenten op vo-scholen is de bekendheid van de opleiding onder vo-leerlingen, als toekomstige studiekiezers, vergroot. Het curriculum is geactualiseerd en verbeterd om beter aan te sluiten op de behoeften van het werkveld en om de aantrekkelijkheid van de opleiding verder te vergroten.

Binnen de maritieme opleidingen en Elektrotechniek zijn in 2025 eveneens belangrijke stappen gezet. Voor de opleiding Ocean Technology is een Engelstalige minor geïntroduceerd met als doel de instroom te vergroten. De opleiding Maritieme Techniek heeft diverse initiatieven ontplooid om aansluiting te vinden bij externe projecten, zoals de Universiteit van het Noorden en de Regiodeal Zuidwest-Friesland. In het kader van deze regiodeal is een projectplan opgesteld voor curriculumvernieuwing gericht op elektrisch varen, wat tevens kansen biedt voor de ontwikkeling van LLO-aanbod. Het curriculum is bovendien benut om meer studenten te laten participeren in onderzoeksprojecten van de lectoraten. Binnen de opleiding Elektrotechniek is een curriculumwijziging doorgevoerd die resulteert in een efficiëntere inzet van formatie. Binnen het domein Engineering zijn daarnaast stappen gezet om onderwijs en onderzoek verder te integreren.

Ook binnen de Life Sciences-opleidingen is in 2025 substantieel geïnvesteerd op opleidingsniveau. Zo heeft de opleiding Chemische Technologie haar bedrijfsvoering efficiënter ingericht. Het derde leerjaar is herontworpen, waardoor structurele samenwerking met lectoraten mogelijk is en gesubsidieerde onderzoeksprojecten beter kunnen worden geïntegreerd in het onderwijs. In samenwerking met de universiteit wordt in het kader van het programma Beethoven verkend hoe vwo-leerlingen die uitvallen in het universitaire onderwijs kunnen doorstromen naar het hbo, zodat zij behouden blijven voor de chemische technologie. Daarbij wordt onder meer gekeken naar een extra instroommoment of een verkorte route om deze studenten beter te faciliteren.

Monitoring

De minister heeft de eerste tranche van de krimpmiddelen aangemerkt als ‘niet-normatieve rijksbijdrage’. Dit betekent dat we het gehele bedrag van de eerste tranche eind 2024 ontvangen hebben en vrij zijn om het over de jaargrenzen (dat wil zeggen de periode 2022-2027) te besteden. Volgens de planning- en controlcyclus (periodieke rapportages) wordt er inhoudelijk gerapporteerd over de voortgang. Financieel wordt op een relatief hoog abstractieniveau gemonitord, er worden geen uren geschreven, wel wordt de inzet (in fte’s) vastgelegd.