Hogeschoolmedezeggenschapsraad

Wendbaarheid

Elbrich Gietema is business controller bij FC&P en docent bij de Academie Business & Leadership

Elbrich Gietema

“Zes jaar geleden zag ik de vacature voor business controller bij NHL Stenden. Op dat moment was ik als Register Accountant (RA) op een accountantskantoor werkzaam. Voor mezelf had ik toen net besloten niet verder te gaan binnen de accountancy, vooral omdat de werk-privé balans zoek was. Bij de hogeschool werd ik aangenomen en na een paar jaar kwam een teamleider van de Academie Business & Leadership naar me toe met de vraag of ik les wilde geven in mijn vakgebied. Er was dringend behoefte aan docenten en RA’s zijn schaars, dus dat was flexibel gedacht vanuit NHL Stenden.

Ik wist meteen dat ik het ook wilde: iets nieuws ontwikkelen, voor een groep staan en kennis overbrengen op studenten. Dat laatste had ik nog nooit gedaan. In eerste instantie ging het vooral om het basisvak boekhouding maar nu doceer ik ook over jaarverslaglegging aan zowel bachelor als duale studenten. In totaal ben ik ongeveer één dag in de week bezig met onderwijsactiviteiten. Via mij worden nu wel eens vaker collega’s gevraagd voor gastcolleges. Termen als krimp, minder studentenaantallen en groepsprocessen zijn voor mij niet alleen termen die bij werken binnen de hogeschool horen, maar die ik nu ook in de praktijk meemaak als docent. Het lesgeven is een grote toevoeging en het is fijn bij te dragen aan het primaire proces. Als ik zie dat ik studenten verder kan helpen, of dat nu inhoudelijk is of meer in begeleiding, dan krijg ik daar energie van.”

Hogeschoolmedezeggenschapsraad

Het jaar 2025 valt voor de hogeschoolmedezeggenschapsraad (HMR) uiteen in twee delen. Op 1 september zijn na verkiezingen zeven nieuwe personeelsleden en drie nieuwe studentleden toegetreden tot de raad en is van evenzoveel leden afscheid genomen.
De HMR heeft in 2025 veel onderwerpen behandeld. Vier daarvan worden hier uitgelicht: bezuinigingen, OO&I beleid, Onderwijs-en Examenregelingen 2025-2026 en de kaderbrief in samenhang met de begroting en jaarplan 2026.

Bezuinigingen Hoger Onderwijs – personele gevolgen

Het hoger onderwijs in Nederland en NHL Stenden in het bijzonder zag zich geconfronteerd met een drietal ontwikkelingen. Forse bezuinigingen door de Rijksoverheid op het hoger onderwijs, demografische krimp vanuit de regio en een rem op de instroom van buitenlandse studenten. Ontwikkelingen met een grote impact op de bedrijfsvoering van NHL Stenden en daarmee ook op de kwaliteit van onderwijs en het welzijn van studenten. Op 3 februari 2025 zijn de HMR, de deelraden en de directeuren tijdens een bijeenkomst met het College van Bestuur (CvB) geïnformeerd over de genoemde ontwikkelingen en de wijze waarop NHL Stenden daarop wil gaan reageren. De directeuren kregen de opdracht een meerjarige business case te ontwikkelen voor de eigen academie en dienst. Kernthema’s zijn transitie, mobiliteit, portfolio en huisvesting.
In 2025 heeft voor de medezeggenschap de nadruk gelegen op de personele gevolgen van bezuinigingsslag die moet worden gemaakt. Uitgangspunt voor CvB en medezeggenschap is de noodzakelijke personeelsreductie te bewerkstelligen door natuurlijk verloop en vrijwillige mobiliteit om een reorganisatie met arbeidsvoorwaardelijke gevolgen te voorkomen.
Vanaf de bijeenkomst op 3 februari is het onderwerp personele ontwikkelingen een vast agendapunt geweest tijdens de overleggen van CvB en HMR. In de periode februari – juli is het overleg van HMR met deelraadsvoorzitters geïntensiveerd om daarmee elkaar tijdig te informeren over de personele ontwikkelingen, hogeschoolbreed en per academie en dienst.

Mocht een reorganisatie op enig moment toch nodig zijn dan is het verstandig op voorhand zekerheid en transparantie aan medewerkers te bieden over hoe er met een reorganisatie wordt omgegaan. Een sociaal statuut biedt die zekerheid en transparantie. Vakbonden en CvB hebben in 2025 gewerkt aan de totstandkoming van zo’n sociaal statuut. De HMR heeft in het voorjaar intensief meegesproken over de inhoud daarvan. Het sociaal statuut is begin 2026 ter instemming voorgelegd aan de leden van de vakbonden.

Strategisch OO&I beleid

Na vaststelling van het Strategisch Instellingsplan 2025-2030 ontving de HMR in juni de eerste uitwerking daarvan in het beleidsdocument Onderwijs, Onderzoek & Internationalisering, waarbij in tegenstelling tot voorheen de drie onderwerpen geïntegreerd in één beleidsdocument zijn vervat. In een aantal rondes zijn concepten van het beleidsdocument besproken in de HMR en in juli heeft de HMR ingestemd met het voorliggende beleidsstuk. In haar instemmingbrief heeft de HMR speciale aandacht geschonken aan:

de verplichting om maximaal 12 summatieve toetsen per 60 EC's in blokken van minimaal 5 EC’s aan te bieden. De HMR wil een vinger aan de pols houden bij de invoering van die verplichting;
de versterking van de positie van lectoraten binnen academies;
de ecologische voetafdruk van NHL Stenden in relatie met het internationaliseringsbeleid;
de Global Business Conduct betreffende ethische principes en praktijken met betrekking tot internationale samenwerking.

Onderwijs- en Examenregeling (OER)

De HMR heeft in juni ingestemd met de OER 2025-2026. De HMR heeft evenwel geconstateerd dat de totstandkoming van de regeling erg moeizaam is verlopen, hetgeen de kwaliteit van de in eerste aanleg aangeboden stukken niet ten goede is gekomen. Mede daardoor heeft ook de behandeling in de HMR meer tijd genomen dan wenselijk. De HMR heeft zich in april en mei tweemaal per memo kritisch uitgelaten over proces en inhoud en heeft over dit onderwerp meerdere malen intensief overleg gehad met het CvB.De HMR heeft kennis genomen van de procesmatige verbeterslagen die in het najaar van 2025 zijn gemaakt voor de totstandkoming van de OER 2026-2027 en is verheugd met de toezegging dat de stukken in januari 2026 aan de HMR zullen worden aangeboden.

Kaderbrief, begroting en jaarplan 2026

De HMR heeft haar instemming op de kaderbrief afgegeven met een aantal aandachtspunten en aanbevelingen. Onder andere is aandacht gevraagd voor:

de accountability ten aanzien van de KPI-s die in de kaderbrief zijn opgenomen;
effectiviteitsmetingen naar de besteding van tweede geldstroommiddelen;de mate waarin in de kaderbrief aandacht is gegeven aan de strategische speerpunten Internationalisering, brede welvaart en kwaliteit.

De HMR heeft de wijze van samenwerken, waarbij de kaderbrief in een eerste adviesronde in concept werd aangeboden en daarna in een tweede besluitvormende ronde in definitieve versie ter instemming werd voorgelegd, op prijs gesteld. Zo krijgt medezeggenschap daadwerkelijk inspraak en krijgt deze vorm én inhoud, wat als zeer positief is ervaren.

De HMR heeft in december ingestemd met het geconsolideerde jaarplan en de begroting 2026, mede op basis van de instemmingsbrieven van de deelraden met de jaarplannen van de academies en diensten. De bezuinigingen waarmee NHL Stenden wordt geconfronteerd zijn niet gering en het is voor de HMR daarom van groot belang dat zij in 2026 tijdig wordt geïnformeerd over de relevante ontwikkelingen (studentenaantallen, personele formatie, kwalitatieve knelpunten, kabinetsbeleid, etc.) die van invloed zijn op het financieel gezond houden van de organisatie en de instandhouding van de kwaliteit van onderwijs en onderzoek. Het CvB heeft toegezegd de HMR mee te nemen in de periodieke monitoring (op basis van de R-rapportagemomenten) en in geval van buitengewone ontwikkelingen de HMR daarvan direct in kennis te stellen. Ook heeft de HMR uitgesproken dat het van belang is “meegenomen” te worden in de afwegingen die door het CvB worden gemaakt en dat de HMR baat heeft bij toegang tot alle relevantie informatie.
De pilot waarbij deelraden instemmingsrecht kregen op de jaarplannen is in 2025 met een jaar verlengd. Begin 2026 zal deze opnieuw worden geëvalueerd en zal worden bekeken of het instemmingsrecht ook kan gaan gelden voor de begrotingen bij de jaarplannen van academies en diensten.

Samenwerken

In 2025 is zowel de samenstelling van het CvB als van de HMR gewijzigd. Op 1 juli zijn twee nieuwe leden toegetreden tot het CvB en per 1 september is een nieuwe raad aan zijn raadsperiode van twee jaar begonnen. Zowel de oude als de nieuwe raad heeft de samenwerking met het CvB in 2025 als positief en constructief ervaren.

Vermeldenswaard is de samenwerking van de HMR met de Raad van Toezicht (RvT).
De HMR is met twee leden (een student en een medewerker) vertegenwoordigd geweest in de sollicitatiecommissie van de twee vacante functies in het CvB. Naast de twee HMR-leden in de sollicitatiecommissie hebben studenten en medewerkers op voordracht van de HMR een plek gehad in de adviescommissies. De medezeggenschap is door de RvT op een transparante en zorgvuldige wijze betrokken bij de sollicitaties en de HMR heeft, mede op grond daarvan, positief geadviseerd aangaande de benoeming van de twee leden van het CvB.
Eveneens hebben twee leden de HMR vertegenwoordigd in de sollicitatiecommissie voor het lid van de RvT dat daarin op voordracht van de HMR een zetel heeft. Nadat de sollicitatiecommissie twee kandidaten aan de HMR had voorgedragen heeft de HMR, na met beide kandidaten te hebben gesproken, zijn voorkeur voor één van beide kandidaten kenbaar gemaakt, waarna de RvT het benoemingsproces heeft afgerond.