Duurzaamheid
Duurzaamheid
In 2025 heeft onze hogeschool gewerkt aan het bepalen van haar belangrijkste duurzaamheidsprioriteiten. Daarbij is gekeken naar de totale impact van de organisatie. Die impact ligt niet alleen in de bedrijfsvoering, maar juist ook in het onderwijs en onderzoek. Vanuit dat perspectief is de Environmental Social & Governance (ESG)-strategie opgestart.
Voor het formuleren van deze strategie zijn gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers uit verschillende lagen en onderdelen van de hogeschool. Deze brede betrokkenheid heeft bijgedragen aan een compleet beeld van waar de kracht van de hogeschool ligt en waar de grootste duurzaamheidsimpact kan worden gerealiseerd.
Een belangrijk uitgangspunt van de strategie is dat ESG geen losstaand thema is, maar een geïntegreerd onderdeel van de identiteit van onze hogeschool. Dit betekent dat duurzaamheid is verbonden met onderwijs, onderzoek en bedrijfsvoering en dat duurzaamheid breder opgevat wordt dan alleen klimaat. De strategie sluit aan bij de zeventien Sustainable Development Goals (SDG’s) en de vijf Inner Development Goals (IDG’s). De SDG’s geven richting aan de maatschappelijke opgaven waar we als hogeschool aan willen bijdragen. De IDG’s beschrijven de persoonlijke kwaliteiten die we nodig hebben om daadwerkelijk aan deze opgaven te kunnen bijdragen.
Studenten spelen hierin een sleutelrol. Zij hebben een grote invloed op de duurzaamheidsimpact van de hogeschool, maar zijn daarin ook afhankelijk van de ondersteuning van docenten, het curriculum en de leeromgeving. De grootste impact van de hogeschool ligt uiteindelijk in wat studenten na hun studie gaan doen. De kennis, vaardigheden en waarden die zij tijdens hun opleiding ontwikkelen, vermenigvuldigen de impact van de hogeschool in de samenleving. De ESG-strategie helpt de hogeschool om deze impact bewuster te sturen. Door duurzaamheid integraal te verankeren in onderwijs, onderzoek en bedrijfsvoering ontstaat een gezamenlijke richting en worden inspanningen beter met elkaar verbonden. Daarmee versterkt de strategie niet alleen de maatschappelijke bijdrage van de hogeschool, maar onze rol als opleider van professionals die actief bijdragen aan een duurzame en rechtvaardige samenleving.
Duurzame bedrijfsvoering
Om onze duurzaamheidsambities verder te concretiseren maakt NHL Stenden gebruik van inzichten uit het Circularity Gap Report (CGR) van Circle Economy. Dit internationaal erkende rapport analyseert hoe grondstoffen wereldwijd worden gebruikt en in welke mate deze opnieuw worden ingezet in de economie. Het rapport biedt hiermee organisaties een belangrijk analysekader om kansen te identificeren voor het verminderen van grondstoffengebruik, het stimuleren van hergebruik en het versnellen van de transitie naar een circulaire economie.
Voor NHL Stenden vormt het Circularity Gap Report een waardevolle referentie bij het verduurzamen van de bedrijfsvoering en het ontwikkelen van een circulaire campus. De inzichten uit het rapport ondersteunen initiatieven op het gebied van duurzaam inkopen, efficiënter materiaalgebruik en circulaire oplossingen binnen de organisatie. Daarnaast biedt het rapport een inhoudelijke basis voor het monitoren van onderwijs en praktijkgericht onderzoek rondom circulaire economie.
De relevantie hiervan wordt versterkt door de regionale context. Friesland behoort internationaal tot de koplopers op het gebied van circulariteit. Volgens het Circularity Gap Report Fryslân (2025) heeft de provincie een circulariteitsscore van 10,6%, waarmee de regio boven het Nederlandse gemiddelde (9,8%) en het wereldgemiddelde (6,9%) ligt.
Voor NHL Stenden benadrukt deze positie de rol van de hogeschool als kennisinstelling binnen deze transitie. Door onderwijs, onderzoek en samenwerking met regionale partners te verbinden, dragen we bij aan het verder versterken van de circulaire economie in Friesland en aan het opleiden van professionals die deze ontwikkeling in de toekomst voortzetten.
Wendbaarheid
Jelles Jaquet is herstelondersteuner bij Stjoer en volgde de deeltijdopleiding Social Work
“In de afgelopen jaren heb ik maar liefst drie banen gehad. Ik werkte eerst in de gehandicaptenzorg, maar na verloop van tijd was ik toe aan een nieuwe prikkel. Ik wilde mezelf verder ontwikkelen en ben daarom gestart met de deeltijdopleiding Social Work. Het mooie aan deze opleiding is dat je je eigen invulling kunt geven aan het leerproces. Binnen de opleiding mag je bijvoorbeeld je eigen boeken en methodieken kiezen, passend bij je visie of je werk. Natuurlijk zijn er criteria waar je aan moet voldoen, maar hoe je die uitwerkt, is aan jou.
In die periode maakte ik de overstap naar werk in de psychiatrie. Al snel merkte ik dat deze organisatie niet aansloot bij mijn waarden en persoonlijke visie op zorg. Dat vroeg het nodige van mijn wendbaarheid. Sinds ongeveer vier jaar werk ik bij Stjoer, een organisatie voor mensen met sociale en psychische kwetsbaarheid die willen werken aan hun herstel. Wij zijn een zelfregie- en herstelorganisatie met een holistische aanpak. We kijken verder dan een label, diagnose of indicatie en sluiten aan bij ieders hulpvraag, herstelbehoeften en mogelijkheden. Dat sluit goed aan bij mijn visie op zorg en welzijn.
Deze aanpak past ook bij de behoeften in de samenleving. Er spelen veel maatschappelijke thema’s, zoals eenzaamheid, en het is duidelijk dat de huidige vorm van zorg, met lange wachtlijsten, niet langer houdbaar is. Als platte organisatie spelen wij hierop in. Zo zetten we onder andere in verschillende gemeenten, en vaak in samenwerking met andere partijen, laagdrempelige steunpunten op. Dit zijn plekken waar mensen zonder indicatie terecht kunnen met hun hulpvraag of herstelbehoefte. Ik heb al veel succesverhalen mogen meemaken waarbij mensen voorbij hun kwetsbaarheid leren te leven; bijvoorbeeld vanuit een isolement doorgroeien naar (vrijwilligers)werk, steviger in de maatschappij leren staan en weer een netwerk opbouwen. Het geeft veel voldoening om hieraan bij te dragen.”
Voor het doen van Europese Aanbestedingen (EA) werken we vanuit de Green Thinking methode, waarbij we uitvragen aan de hand van SDG’s die van toepassing zijn op de Werken, Levering of Diensten. We bevragen de inschrijvers om hun impact te duiden met maatregelen om de negatieve impact op de SDG’s te beperken. In 2025 hebben we vooral vanuit circulariteit (SDG 12) gewerkt voor de EA van onderhoud keukenapparatuur en afvalzorg. Hiermee brengen we de ambitie van een afvalvrije hogeschool weer een stapje dichterbij. Deze lijn van circulariteit zetten we ook door in 2026. Onze postdienstverlening hebben we opnieuw aanbesteed, waarbij we bewust gekozen hebben om de sociale impact van die dienstverlening voorop te zetten en te werken met een organisatie waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen krijgen om te participeren en te ontwikkelen.
Met de lancering van ons Originals merkconcept moesten de verschillende banners aangepast worden. Ook deze zijn circulair opgepakt door de materialen van de huidige banners te hergebruiken en enkel de doeken te vervangen.
De inrichting van onze nieuwe locatie Groningen heeft circulair plaatsgevonden. Met de uitgangspunten van hergebruik vanuit eigen materialen is zowel de verbouwing als inrichting voltooid met merendeel van de aanwezige grondstoffen. Daar waar nodig is vanuit de circulaire gedachte materiaal aangekocht en ingezet. Zo is er vanuit de repurpose gedachte geïsoleerd met oude spijkerbroeken en is meubilair hergebruikt voor de inrichting. En dit alles zonder concessies te doen in kwaliteit, functionaliteit of beleving van de ruimtes.
Binnen de schoonmaakdienstverlening met CSU zetten we de sinds de start al stappen om CO₂ te reduceren. In 2025 deden we dit concreet met drie acties: 1) Duurzamere en minder vuilniszakken gebruiken door afvalpunten slimmer in te richten, 2) Dagschoonmaak in te regelen waardoor schoonmakers zichtbaarder worden. Dit leidt niet alleen tot schonere ruimtes, maar ook tot wederzijds begrip en verantwoordelijk gedrag van studenten en medewerkers. Daarnaast reduceert het de mobiliteitsbewegingen en daarmee uitstoot. 3) Toepassen van datagedreven schoonmaak; door ruimtegebruik en vervuiling te meten en analyseren werken we resultaatgericht en zetten we schoonmaaktijd alleen in waar die nodig is.
Het samenvoegen van de beschikbare data van de CO₂ uitstoot en het aanvullende met ontbrekende data in een dashboard is de ambitie voor 2026. Door breed inzicht te hebben kunnen we maatregelen nemen die effect hebben daar waar nodig en ondernemen we activiteiten om de uitstoot te beperken.
Green Office en Green Wave
Een groeiend aantal studenten neemt deel aan de activiteiten van het Green Office. Green Office is de fysieke plek binnen onze hogeschool waar we multidisciplinair samenwerken aan het verduurzamen van ons onderwijs, onderzoek en de bedrijfsvoering. De beweging waar dit uit voorkomt noemen we de Green Wave, een initiatief van medewerkers, docenten en studenten die met elkaar een bijdrage leveren aan een duurzame hogeschool en Green Thinking stimuleert. We maken steeds beter inzichtelijk op welke gebieden NHL Stenden voortgang boekt om een duurzamer hogeschool te worden. De stijging in de ranking van de duurzame hoger onderwijsinstellingen, de Sustainabul, naar plaats 8 is daar een mooie bevestiging van. Na een aantal jaren van pionieren en ontdekken is het nu tijd om onze duurzame ambities ook meer beleidsmatig vast te gaan leggen. Zo vraagt de nieuwbouw van de beroepsonderwijscampus in Emmen om circulaire en duurzame uitgangspunten voor de realisatie van nieuw vastgoed. Het proces om te komen tot een hogeschool brede ESG-strategie te komen gaat hierbij helpen en zal in 2026 verder doorgang vinden.
Duurzame Docent Verkiezing
De jaarlijkse landelijke Duurzame Docent Verkiezing zet docenten in het zonnetje die studenten voorbereiden op duurzaamheidsvraagstukken van de toekomst en hen inspireren om bij te dragen aan een duurzamere wereld. In 2025 won Fréderique Amting van onze Green Office de titel Duurzame Docent van het Jaar (hbo). Zij zet zich actief in om duurzaamheid te integreren in het onderwijs en verbindt studenten, docenten en medewerkers rond duurzame initiatieven en de SDG’s.
SPARK the Movement
NHL Stenden werkt samen met SPARK the Movement aan het versterken van leren voor duurzame ontwikkeling in de regio (SDG 4 en SDG 17). SPARK verbindt onderwijs, bedrijven en overheden en ondersteunt onderwijsmakers om het leren voor een circulaire economie en een duurzame samenleving in het onderwijs te verankeren. SPARK Friesland is door de Verenigde Naties erkend als Regional Centre of Expertise (RCE), waardoor de regio deel uitmaakt van een wereldwijd netwerk rond leren voor duurzame ontwikkeling. Voor NHL Stenden versterkt deze samenwerking de verbinding tussen onderwijs, onderzoek en regionale transitieopgaven.
Een concreet resultaat van deze samenwerking was de Week van de Regio Fryslân 2025. Tijdens deze week werkten 250 studenten uit mbo, hbo en wo aan een maatschappelijk vraagstuk in samenwerking met de regionale partners Frisius MC en de Groene Transitie. De centrale opgave richtte zich op het versterken van de mentale, sociale en fysieke gezondheid van jongeren in Friesland, met een focus op preventie. De door studenten ontwikkelde ideeën en prototypes worden door Frisius MC verder intern verkend en doorontwikkeld.
Kenmerkend voor de Week van de Regio is het multi-level en multidisciplinair leren: studenten van verschillende opleidingsniveaus en studierichtingen werken volgens design thinking samen aan een regionaal transitievraagstuk, met docenten in een coachende rol. Zo ontstaan waardevolle leerervaringen voor studenten en nieuwe perspectieven voor regionale vraagstukken.