Bestuur en Governance
Bestuur en governance
Organisatie en strategie
In hoofdstuk 1 zijn onze missie, visie en ambities beschreven. Deze ambities verwezenlijken we met een eigentijds organisatie- en besturingsmodel. Dit model kenmerkt zich door een grote betrokkenheid van alle medewerkers en studenten, de keuze voor een platte organisatie en het laag in de organisatie leggen van verantwoordelijkheden. Het resultaatverantwoordelijke team en een goede organisatie van dialoog, afstemming en overleg zijn de hoofdkenmerken van het besturings- en organisatiemodel.
Ons huidige strategisch instellingsplan (SIP) heeft een looptijd van zes jaar, in lijn met hetgeen hierover in de WHW is opgenomen. Deze termijn van het huidige plan loopt op 1 januari 2025 af. Een strategisch instellingsplan is richtinggevend en kaderstellend voor de jaarlijks, ten behoeve van de begroting en jaarplan van het daaropvolgende kalenderjaar, op te stellen kaderbrief. Ook is het strategisch instellingsplan sturend (eventueel) op deelgebieden, bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs, onderzoek, HRM en op te stellen beleidsplannen.
De strategische agenda hoger onderwijs (Professionals voor morgen) en strategische agenda’s op onderdelen (onderzoek, internationalisering, vitale regio’s) van de Vereniging Hogescholen (VH) en de strategische agenda hoger onderwijs en onderzoek van het Ministerie van OCW zijn richtinggevend en kaderstellend voor het strategisch instellingsplan van onze hogeschool. Daarnaast zijn interne en externe ontwikkelingen (demografisch, economisch, sociaalmaatschappelijk, technologisch, ecologisch, politiek) en de input van stakeholders van binnen en buiten de hogeschool van wezenlijk belang bij de totstandkoming van een nieuw strategisch instellingsplan.
Al in 2023 is gestart met een breed programma om te komen tot een nieuw, gedragen instellingsplan. Zo vond er een kick-off bijeenkomst plaats. Ruim 180 medewerkers en studenten waren aanwezig om mee te denken over de hogeschool van de toekomst. Een toekomst waarin we voor maatschappelijke uitdagingen komen te staan zoals vergrijzing, verduurzaming en een krimp in studentaanmeldingen. Tijdens de inspraakrondes is er aan de hand van stellingen gesproken over hoe de hogeschool van de toekomst eruit zou moeten zien, welke thema’s er niet in het strategisch plan mogen ontbreken én of daar dan ook een andere manier van werken voor nodig is. Het vormgeven van studentenwelzijn in de vorm van het creëren van een ‘sense of belonging’ is één van de waardevolle opbrengsten van de gesprekken die gevoerd zijn met studenten. In het najaar van 2023 vonden pop-up cafés plaats op verschillende NHL Stenden locaties, om zo input op te halen vanuit medewerkers en studenten. Ook werd er in november een diner georganiseerd met externe stakeholders om diverse perspectieven te verzamelen. In 2024 is de conceptversie met de bekende gremia besproken en één en ander heeft geleid tot een vaststelling van het SIP 2025-2030 in juli 2024.
Met ons profiel geven we aan welke accenten we daarbij op strategisch niveau leggen bij het varen van deze koers:
- een uniek onderwijsconcept: Design Based Education;
- een duidelijke focus in praktijkgericht onderzoek: impact gericht op brede welvaart in de regio;
- een uitgesproken internationaal profiel;
- onze design based way of working.
Deze focus maakt onze hogeschool krachtig en uniek, zeker in combinatie met de manier waarop we werken vanuit onze waarden verbindend, betrokken, vindingrijk en grensverleggend. Het gaat er namelijk niet alleen om de juiste dingen te doen, maar ook om de dingen op een juiste manier te doen.
Onze strategische focus stelt ons in staat om te anticiperen op ontwikkelingen en op tactisch en operationeel niveau keuzes te maken die bijdragen aan de koers. Bijvoorbeeld in relatie tot krimp in studentaantallen helpt ons kompas ons bij het maken van keuzes betreffende ons portfolio, prioriteitstelling en verdere (interne en externe) samenwerking. En ook met betrekking tot Leven Lang Ontwikkelen (LLO), waarbij onze ambitie met betrekking tot flexibel onderwijs en maatwerk ook een antwoord biedt op het krimpvraagstuk. Ons uitgesproken internationale profiel geeft krachtig weer wat onze positie is in het huidige debat over internationalisering. In september is gestart met de operationalisering en vanaf 2025 zal projectgewijs gewerkt worden aan implementatie.
Voorgenomen clustering
In 2023 en 2024 was de organisatie van de hogeschool - en dan vooral de voorgenomen clustering van dertien academies tot zes of zeven grotere - geclusterde academies, onderwerp van overleg en besluitvorming.
In een drietal domeinen is in 2023 dat gesprek succesvol afgerond. Het technische domein, het educatieve domein en de academies L&T en de academie HMS hebben de gesprekken met de deelmedezeggenschap in 2024 succesvol kunnen afronden.
Het CvB heeft de laatste drie clusteringen in 2024 vastgesteld en daarmee kennen we per 1 januari 2025 zeven academies:
- Academie Gezondheid & Welzijn;
- Academie Business & Leiderschap;
- Academie Media, Commercie & Ondernemerschap;
- Academie Educatie;
- Academie Tech & Design;
- Academie Leisure, Tourism & Hospitality;
- Thorbecke Academie.
Door academies te clusteren:
- wordt de organisatie minder complex;
- komen de resultaatverantwoordelijke teams beter in positie;
- worden de aansluitingen met (ontwikkelingen in) de werkvelden versterkt;
- wordt de eenvormigheid tussen academies verhoogd;
- wordt de effectiviteit van beleidsvormings- en besluitvormingsprocessen verhoogd;
- wordt de dienstverlening door de ster-teams eenvoudiger en robuuster georganiseerd.
In het nieuwe directiemodel is er sprake van een collegiale directie van twee directeuren per cluster. De Thorbecke Academie is hier, op basis van de omvang, een uitzondering op. Het medezeggenschapsreglement en het bestuurs- en beheersreglement zijn navenant aangepast. In 2024 is ook een start gemaakt met het onderzoeken hoe diensten, al dan niet geclusterd, efficiënter en effectiever kunnen samenwerken.
Dialoog, afstemming en overleg
Ook in 2024 vonden trimestergesprekken (de zogenaamde R-gesprekken) plaats. Daaraan namen deel: één of twee leden van het CvB, de directeur van de desbetreffende academie of dienst vergezeld door MT-leden en de directeur van de dienst Finance, Control & Procurement. Bij de academies is ervoor gekozen om de R-gesprekken geclusterd te voeren. Dat wil zeggen dat twee of drie tot hetzelfde domein behorende academies gezamenlijk het gesprek voeren met het CvB. In deze R- gesprekken werd de voortgang ten opzichte van het jaarplan besproken aan de hand van onderwerpen zoals onderwijskwaliteit, invoering DBE, onderzoek en valorisatie, kwaliteitsafspraken, internationalisering, financiën en HRM-zaken. Het jaarplan, de begroting en de meerjarige personele ontwikkeling werden eveneens in deze samenstellingen besproken. Het borgen van de informatie en communicatie gebeurde langs de lijn van het management. Leren van elkaar en het uitwisselen van good practices waren hierin belangrijk. Dit hielp om een goede kwaliteitscultuur te ontwikkelen en te onderhouden.
Hogeschoolberaad
Gemiddeld vond eens per drie weken een hogeschoolberaad plaats. Aan dit beraad namen de directeuren, de secretaris CvB en de leden van het CvB deel. Dit beraad was gericht op het bespreken van strategische zaken en had een beleidsadviserend karakter. De meest in het oog springende onderwerpen waren: aanpassing van de hoofdstructuur, kaderbrief 2025, al dan niet een BSA, begroting en jaarplan 2025, instroom, portfoliobeleid, bezuinigingen, studentenwelzijn en het nieuw te ontwikkelen strategisch instellingsplan.
In 2024 vond er eenmaal een tweedaagse plaats met op de agenda: verdieping portfolio ontwikkeling, verdieping op de kadernota, pilot jaarplannen en de uitdagingen die op ons afkomen met het oog op een dalende instroom.
College van Bestuur
Het College van Bestuur (CvB) is verantwoordelijk voor het besturen van de hogeschool en de realisatie van de doelstellingen van de hogeschool, de strategie, de financiering, het beleid en de daaruit voortvloeiende resultaatontwikkeling. Het CvB legt hierover periodiek verantwoording af aan de Raad van Toezicht (RvT) met behulp van onder meer geconsolideerde rapportages. Het CvB is in ieder geval belast met en direct verantwoordelijk voor het vaststellen, monitoren en evalueren van de strategie van de hogeschool, het instellingsplan, het beleid van de hogeschool, het kwaliteitszorgsysteem, het interne risicobeheersings- en controlesysteem, het internationaliseringsbeleid en het integriteitsbeleid. Daarnaast is het CvB direct belast met onder meer het beheer van alle middelen van de hogeschool, de vaststelling van het jaarplan, de jaarrekening, het studentenstatuut en het format voor de onderwijs- en examenregelingen (OER’en), het inrichten van de medezeggenschap, het benoemen van examencommissies, het afleggen van horizontale en verticale verantwoording, verslagen van de privacy officer en de CISO, het inrichten van een klachten- en bezwaarregeling voor studenten en het verlenen van behaalde graden.
Los van bovenstaande stond in 2024 het eerdergenoemde portfoliobeleid herstructurering en de BSA op de agenda, net als de ontwikkeling van een nieuw strategisch plan en de pilot delegeren vaststelling jaarplannen.
Het CvB vergaderde in de regel wekelijks. Hierbij waren geregeld academiedirecteuren, dienstdirecteuren of specialisten aanwezig om agendapunten toe te lichten. Collegelid Oscar Couwenberg is na 1 juni 2023 als gevolg van arbeidsongeschiktheid niet aanwezig geweest en heeft dus sinds die datum niet deelgenomen aan het CvB-overleg. In de maanden juni tot en met augustus 2024 is voorzitter Erica Schaper afwezig geweest in verband met ziekte. De RvT heeft, in overleg met de overige bestuursleden, de portefeuille tijdelijk verdeeld.
Met regelmaat publiceert het CvB een eigen nieuwsbrief, waarin ze met de medewerkers delen wat zich afspeelt rond de bestuurstafel. Ook worden specifieke besluiten nader toegelicht en de blik op de nabije toekomst gericht.
Studentadviseur
Vanaf september 2018 wordt het CvB bijgestaan door een studentadviseur: een student die twee dagen in de week meeloopt en hen voorziet van advies, specifiek op het terrein van studentzaken. Thirza Sopers werd in september 2024 opgevolgd door Jurre Kamminga. Jurre is daarmee is de zevende studentadviseur op rij die deze rol vervult. Een rol die door het CvB als zeer belangrijk en inspirerend wordt ervaren.
Besluitvorming
Besluitvorming vindt plaats in de vergaderingen van het CvB, waarbij de adviezen vanuit verschillende diensten en organen in de hogeschool worden meegenomen. De besluiten worden wekelijks naar de directeuren gecommuniceerd en maandelijks wordt er een besluitenlijst gepubliceerd op het intranet, voorzien van alle relevante documenten.
Bestuurskosten
In onderstaande tabel worden de bestuurskosten verslagen die voor vergoeding in aanmerking komen en in het jaarverslag moeten worden verantwoord.
Bestuurskosten
| Omschrijving | E. Schaper | M. Otto | O. Couwenberg | Totaal | |
|---|---|---|---|---|---|
| Representatie | - | - | - | - | |
| Reiskosten binnenland | 3.098 | 3.282 | - | 6.380 | |
| Reiskosten buitenland | 12.190 | 20.179 | - | 32.369 | |
| Overige kosten | 59 | 209 | - | 268 | |
| Totaal | 15.347 | 23.670 | - | 39.018 |
Jurre Kamminga, studentadviseur College van Bestuur: “Er is nu een visie waarin heel goede stappen staan”
“Studentenwelzijn staat hoog op de agenda van onze hogeschool. Ik zie dat in mijn rol als studentadviseur, waarin ik het college van bestuur vooral het perspectief van de student meegeef op allerlei gebied. Er is nu een visie, waarin heel goede stappen staan om het welzijn te verbeteren. Nu mogen we wat mij betreft gauw naar implementatie. Eind 2024 hebben we de beleidsnotitie Studentenwelzijn vastgesteld en vooral mijn voorganger Thirza heeft veel gedaan om nog meer vanuit de student in te brengen. Zo wordt er op dit moment een stroomschema gemaakt voor docenten, aan de hand daarvan kunnen ze zien waar studenten terecht kunnen als ze problemen ervaren. Later komt dit ook voor studenten beschikbaar. De SLB-docenten vinden het welzijn van de studenten heel belangrijk, maar ze verschillen sterk in hoe ze er in de praktijk mee omgaan.
Veel studenten voelen zich eenzaam of gestrest. Als je de cijfers ziet, dat is best ernstig. De stress komt deels door de druk om goede resultaten te halen, als je een verslag of toets niet haalt, is dat teleurstellend.
In mijn eigen klas merk ik wel eens dat studenten de behoefte hebben om nog even samen te komen na colleges. Vaak gaat iedereen meteen naar huis, ook ik stap in de bus naar Burgum. Ik studeer voor leraar scheikunde, werk twee dagen als studenteadviseur en ben ik politiek actief in Tytsjerksteradiel. Druk, druk, druk.”
Raad van Toezicht
De Raad van Toezicht houdt toezicht op het Bestuur, op de uitvoering van zijn werkzaamheden en bevoegdheden, zijn beleid en op de algemene gang van zaken binnen de Stichting, waaronder ook begrepen eventuele marktactiviteiten. De Raad van Toezicht staat het Bestuur met raad terzijde en fungeert als klankbord voor het Bestuur. De Raad van Toezicht voorziet het Bestuur gevraagd en ongevraagd van advies. De Raad van Toezicht vervult de rol van werkgever van de leden van het Bestuur. De Raad van Toezicht richt zich bij de vervulling van zijn taak naar de belangen van de Stichting.
Verslag Raad van Toezicht
1 Algemeen
1.1 Inleiding
Met dit verslag legt de raad van toezicht (RvT) verantwoording af over de wijze waarop de raad zijn taak en maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft ingevuld.
De RvT houdt toezicht op het bestuur, op de uitvoering van zijn werkzaamheden en bevoegdheden, zijn beleid en op de algemene gang van zaken. De RvT staat het college van bestuur (CvB) gevraagd en ongevraagd met raad terzijde.
Naast de rol van toezichthouder op en de rol van klankbord voor het CvB, vervult de RvT de rol van werkgever van de leden van het bestuur. Het is de verantwoordelijkheid van de raad zorg te dragen voor continuïteit van (goed) bestuur. De RvT ziet erop toe dat de aanwending van de rijksmiddelen doelmatig is. Daarbij weegt de raad of de bestedingen in overeenstemming zijn met de visie van de hogeschool op zijn maatschappelijke opdracht.
De leden van de raad hebben zitting op persoonlijke titel en oefenen hun functie uit zonder last, daarbij elke vorm van belangenverstrengeling vermijdend. Bij de uitoefening van hun taak richten de leden van de RvT zich naar het belang van stichting NHL Stenden en de daaraan verbonden hogeschool. De RvT neemt de maatschappelijke opdracht van de hogeschool als vertrekpunt. De RvT functioneert primair vanuit het maatschappelijk perspectief in de missie, visie, kernwaarden en het hoofddoel van de hogeschool. De uitgangspunten die de RvT hanteert bij het houden van toezicht op de uitvoering staan beschreven in een toetsingskader dat is gepubliceerd op de website van NHL Stenden.
1.2 Naleving wet- en regelgeving en branchecode
Vanaf 1 januari 2024 werken hogescholen met een nieuwe branchecode Goed bestuur en toezicht in het hbo. In deze hernieuwde code is met name de maatschappelijke rol van hogescholen nog nadrukkelijker betrokken en uitgewerkt. In de maatschappelijke opgave staan kwalitatief hoogwaardig onderwijs, praktijkgericht onderzoek en de doorwerking daarvan centraal. De code gaat uit van drie pijlers die leidend zijn voor goed bestuur en toezicht in het hoger beroepsonderwijs: goed bestuur en toezicht in het hbo creëert impact op de maatschappelijke opdracht, handelt legitiem en is professioneel. De RvT is medeverantwoordelijk voor de naleving van de branchecode.
De werkwijze van de RvT en zijn commissies is vastgelegd in reglementen die op de website van NHL Stenden hogeschool gepubliceerd zijn. De RvT heeft de eigen reglementen en het eigen toetsingskader daar waar noodzakelijk aangepast op de nieuwe code. RvT en CvB hebben tijdens de jaarlijkse zelfevaluatie en daarna de consequenties van de nieuwe code besproken. Aan alle elementen van de branchecode werd naar het oordeel van de raad van toezicht voldaan.
Het bestuur behoeft statutair de voorafgaande goedkeuring van de RvT voor besluiten terzake van onderwerpen waarover een (potentieel) tegenstrijdig belang dan wel een verstrengeling van belangen bestaat ten aanzien van één of meer leden van het bestuur of de raad van toezicht en dat van materiele betekenis is voor de stichting of voor de betreffende persoon, In het jaar 2024 hebben zich geen transacties voorgedaan waarbij tegenstrijdige belangen van een lid van de RvT speelden en die van materiële betekenis waren voor de stichting en/of voor het desbetreffende lid van de RvT. Er zijn naar het oordeel van de RvT op basis van datgene wat de RvT bekend is of redelijkerwijs bekend had kunnen zijn geen transacties verricht waarbij tegenstrijdige belangen van leden van het CvB hebben gespeeld.
De leden van de RvT hebben in 2024 geen meldingen van mogelijk tegenstrijdig belang aan de voorzitter van de RvT gedaan. De samenstelling van de RvT voldeed aan de in het reglement RvT vastgestelde onafhankelijkheidscriteria.
1.3 Toezicht op het systeem van kwaliteitszorg, kwaliteitsafspraken en NPO-middelen
De RvT houdt op grond van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) toezicht op de vormgeving van het systeem van kwaliteitszorg. De monitoring van de implementatie van de kwaliteitsafspraken en van de NPO-middelen vond in 2024 plaats via de managementrapportages van het CvB, waarbij indien relevant de financiële verdieping in de auditcommissie en de inhoudelijke verdieping in de commissie onderwijs, onderzoek en internationalisering plaatsvond. Het jaar 2024 is het laatste jaar van het akkoord Investeren in Onderwijskwaliteit- Kwaliteitsafspraken 2019-2024. Zie voor de reflectie van de RvT op de eindrapportage Kwaliteitsafspraken bijlage 11 van dit jaarverslag.
1.4 Financieel beleid, risicobeheersing en cybersecurity
Het financiële beleid en de daarmee samenhangende onderwerpen risicobeheersing en cybersecurity werden in de auditcommissie met de portefeuillehouder CvB, de directeur van de dienst Finance, Control en Procurement (FC&P) en de directeur van de dienst Digitale Leer- en Werkomgeving (DLWO) besproken. Terugkoppeling naar de plenaire raad vond plaats via de verslagen van de commissie, met waar nodig een nadere mondelinge toelichting door de voorzitter van de auditcommissie. De perioderapportages werden zowel in de auditcommissie als in de plenaire raad geagendeerd.
De Functionaris Gegevensbescherming (FG) en de Chief Information Security Officer (CISO) hebben een onafhankelijke verantwoordingslijn naar de RvT. De FG ziet toe op het werkprogramma Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de digitale strategie en de overige documenten die zien op de verwerking van persoonsgegevens. Artificiële intelligentie en algoritmes zullen hier ook onderdeel van uitmaken. De CISO ziet toe op de uitvoering van de digitale strategie en de cybersecurity strategie. Het AVG- jaarverslag is in het jaar 2024 in de plenaire raad besproken in aanwezigheid van de FG. De eindrapportage cybersecurity is in aanwezigheid van de CISO met de auditcommissie besproken.
Zowel de auditcommissie als de plenaire RvT bespraken aan de hand van het accountantsverslag de jaarrekening en het bestuursverslag 2023 met de huisaccountant EY. In de junivergadering keurde de raad de jaarstukken goed. Het CvB werd decharge verleend voor de jaarrekening 2023 en voor het gevoerde beleid. In december keurde de RvT het jaarplan en de begroting 2025 goed. In 2024 heeft de RvT een Europees aanbestedingstraject voor accountantsdiensten uitgevoerd.
2. De interne organisatie van de raad
2.1 Samenstelling
De samenstelling van de RvT is gebaseerd op een algemeen profiel dat is vastgesteld na advies van de hogeschoolmedezeggenschapsraad en het bestuur en dat is gepubliceerd op de website van de hogeschool. Het rooster van aftreden van de RvT is eveneens gepubliceerd op de website van de hogeschool.
In 2024 was de samenstelling van de RvT als volgt:
- Mevrouw mr. drs. J.A. (Jannewietske) de Vries (voorzitter RvT, lid werving- en selectiecommissie, lid remuneratiecommissie);
- De heer drs. D. (Dave) Pieters (lid auditcommissie);
- De heer prof. dr. F.A. (Frans) Roozen (vicevoorzitter RvT; voorzitter werving- en selectiecommissie; voorzitter remuneratiecommissie; lid auditcommissie);
- Mevrouw drs. F. (Farah) Karimi (lid commissie onderwijs, onderzoek en internationalisering);
- Mevrouw prof. dr. S. (Sietske) Waslander (voorzitter commissie onderwijs, onderzoek & internationalisering);
- Mevrouw dr. G. (Geesje) Duursma- Dijkstra (lid commissie onderwijs, onderzoek & internationalisering, lid werving- en selectiecommissie, lid remuneratiecommissie);
- De heer U. (Uğur) Özcan (voorzitter auditcommissie).
De RvT is in lijn met de WHW voorzien van ”functioneel onafhankelijke administratieve ondersteuning” in de vorm van een eigen secretaris.
2.2 Vergaderfrequentie en -werkwijze, commissies
In 2024 vergaderde de RvT zesmaal plenair met het CvB. Voorafgaand aan de plenaire vergaderingen voert de RvT intern overleg buiten aanwezigheid van het CvB. Voorafgaand aan de plenaire vergaderingen vinden de vergaderingen plaats van de commissies die de RvT kent. De resultaten van de besprekingen in de commissievergaderingen zijn beschikbaar tijdens het plenair overleg. Indien noodzakelijk kunnen inhoudelijke wijzigingen in de plenair geagendeerde stukken nog doorgevoerd worden.
Twee van de zes plenaire bijeenkomsten met het CvB in 2024 waren grotendeels gewijd aan de strategie van NHL Stenden. In het voorjaar van 2024 is het nieuwe strategisch instellingsplan 2025-2030 nader besproken, waarbij ook de kernwaarden van NHL Stenden, de ‘way of working’ en de wijze van toezicht houden uitgebreid verkend zijn. Naar aanleiding van de bespreking heeft o.a. het studentperspectief nadrukkelijker aandacht gekregen en is scherper gedefinieerd wat NHL Stenden en de NHL Stenden professional onderscheidt van andere hogescholen. Met elkaar is uitgewerkt hoe het toezicht op de uitvoering van de strategie ingericht zou kunnen worden. Kort na de bespreking met het CvB is het nieuwe strategisch instellingsplan eveneens in het halfjaarlijkse overleg met de hogeschoolmedezeggenschapsraad (HMR) besproken. In gespreksgroepen bestaand uit leden van de RvT, de HMR en het CvB zijn door de HMR voorbereide thema’s internationalisering, studentenwelzijn en profilering gezamenlijk nader verkend.
Ook aan de strategische bijeenkomst van de RvT met het CvB in het najaar van 2024 nam de HMR deel. Deze bijeenkomst vond onder externe begeleiding plaats. Tijdens deze bijeenkomst werd aan de hand van een casus het werken met het nieuwe strategisch instellingsplan vanuit de verschillende rollen verkend.
Naar aanleiding van de zelfevaluatie van 2023 hebben RvT en CvB besloten om voorafgaand aan de RvT vergadering, indien gewenst door het CvB, gedurende een half uur een bestuurlijk dilemma meer verkennend te bespreken. Hiermee wordt de klankbordrol van de RvT versterkt. De bespreking wordt niet genotuleerd. In 2024 heeft het CvB bij twee van de vier reguliere vergaderingen gebruik gemaakt van deze mogelijkheid.
Naar aanleiding van de zelfevaluatie in 2023 heeft de RvT in 2024 een thematisch blok Mens en Organisatie aan de jaaragenda van de plenaire RvT toegevoegd. In 2024 zijn onderwerpen als ziekteverzuim en werkdruk onder deze noemer meer integraal in de plenaire vergadering besproken.
De RvT kent vier vaste commissies:
- remuneratiecommissie;
- werving- & selectiecommissie (W&S)
- auditcommissie;
- commissie onderwijs, onderzoek & internationalisering (OO&I).
Alle commissies bestaan uit een voorzitter en twee leden. De remuneratiecommissie en de werving- en selectiecommissie vormen een personele unie. De commissies geven een inhoudelijke verdieping aan het functioneren van de raad en hebben een belangrijke klankbordfunctie voor de portefeuillehouders van het CvB. De commissies bieden een platform om bestuurlijke thema’s en dilemma’s verdiepend met elkaar te bespreken. Medewerkers van NHL Stenden kunnen bij specifieke thema’s in de commissies uitgenodigd worden voor het geven van een presentatie of toelichting. De commissies hebben tevens tot taak het voorbereiden van de besluitvorming door de RvT. De commissies kunnen desgewenst een preadvies over de onderwerpen die ter besluitvorming voorliggen afgeven.
De vergaderingen van de auditcommissie en de commissie OO&I vinden over het algemeen een week voor de plenaire vergadering van de RvT plaats. Daarbij wordt het uitgangspunt “financiën volgt inhoud” gehanteerd: de vergadering van de auditcommissie vindt na de vergadering van de commissie onderwijs, onderzoek en internationalisering plaats. Tussen de voorzitters van beide commissies vindt desgewenst inhoudelijke afstemming plaats. Voorafgaand aan de vergaderingen stemmen de voorzitters van de beide commissies met de betreffende portefeuillehouder CvB inhoud en agenda van de vergadering af.
De voorzitters van de commissies van de RvT en de voorzitter van de RvT bereiden door middel van een agendaoverleg gezamenlijk elke vergadering van de plenaire RvT met het CvB voor.
De voorzitter van de RvT voert periodiek bilateraal overleg met de voorzitter van het CvB, in ieder geval enkele weken voorafgaand aan elke plenaire vergadering. De voorzitter koppelt in het intern overleg relevante punten terug naar de vicevoorzitter en/of naar de leden van de RvT.
2.3 Interne kwaliteitsborging: zelfevaluatie en scholing
De RvT heeft in 2024, net als in 2023, de zelfevaluatie en de evaluatie van de relatie tussen het CvB en de RvT onder externe begeleiding uitgevoerd. Beide evaluaties zijn in het kader van de interne PDCA-cyclus uitgevoerd op basis van de resultaten en afspraken van de voorgaande evaluaties. Voorafgaand aan de zelfevaluatie stellen de leden van de RvT en van het CvB een reflectie op. In de zelfevaluatie van 2024 lag het accent op de versterking van de rol van de RvT, het harmoniemodel vs. het meer zichtbaar maken van de (interne) tegenspraak en de wens om meer integraal onderwerpen te bespreken. Het CvB heeft suggesties gedaan voor aan het profiel van de RvT toe te voegen competenties. Daarnaast is met het CvB verkend hoe toezicht op netwerken, ofwel ecosystemen, er uit zou kunnen zien. Aan de hand van een door de RvT opgestelde notitie is het onderwerp verder verkend in januari 2025.
Op basis van het scholingsplan neemt elk lid van de RvT en de secretaris RvT in principe jaarlijks deel aan bijeenkomsten ter bevordering van de deskundigheid. Leden van de RvT volgden in 2024 intervisiebijeenkomsten, cursussen en trainingen en scholingsbijeenkomsten. Een gezamenlijke bijeenkomst voor de RvT over Ethisch Leiderschap werd verzorgd door de academie Business & Leadership.
2.4 Overleg met de hogeschool medezeggenschapsraad
De RvT hecht groot belang aan een goed wederzijds contact tussen RvT, CvB en HMR. De RvT heeft in het verslagjaar naast de eerder genoemde strategiebijeenkomst met CvB en HMR, tweemaal formeel vergaderd met de HMR, beide keren in aanwezigheid van het CvB. Onderwerpen waren het nieuwe strategisch plan en het thema studentwelzijn. De voorzitters van de HMR en van de RvT stelden in onderling overleg de agenda op.
Naast de formele plenaire overleggen vinden informele overleggen tussen de commissies van RvT en HMR plaats. (Afvaardigingen van) respectievelijk de auditcommissie en de commissie OO&I van de RvT overleggen tweemaal per jaar met (afvaardigingen van ) respectievelijk de financiële commissie van de HMR en de commissie studentaffairs van de HMR. In 2024 zijn bijvoorbeeld de thema’s studentwelzijn en het jaarplan besproken. De voorzitters van de commissie OO&I en van de auditcommissie geven een mondelinge terugkoppeling van het overleg in de daaropvolgende commissievergadering of plenaire RvT-CvB vergadering.
De remuneratie/W&S-commissie heeft, in wisselende samenstelling, in het kader van de werkzaamheden betreffende de werkgeversrol van de RvT in 2024, frequent met (het dagelijks bestuur van) de HMR overlegd.
2.5 Contacten met de organisatie
De leden van de RvT onderhouden op diverse momenten, formeel en informeel, contact met de organisatie. Voorbeelden van dergelijke contactmomenten zijn door medewerkers van NHL Stenden verzorgde presentaties in commissies van de RvT, het bijwonen van hogeschoolbrede evenementen voor medewerkers en/of studenten en congressen en het verzorgen van trainingen voor de RvT door organisatieonderdelen van NHL Stenden.
Daarnaast leggen leden van de raad werkbezoeken af aan organisatieonderdelen, samenwerkingspartners en/of locaties van NHL Stenden. Het afleggen van werkbezoeken geeft de leden van de raad de mogelijkheid hun betrokkenheid te tonen en om zelfstandig informatie te verwerven over het reilen en zeilen van de organisatie. Van de werkbezoeken wordt een kort verslag gedeeld met de overige leden van de RvT en het CvB.
In 2024 legde de RvT de volgende werkbezoeken af:
- academie Media, Commerce & Entrepreneurship NHL Stenden met accent op DBE (academiedirecteur, docenten en studenten van de verschillende opleidingen uit de clusters hebben leden van de commissie OO&I laten zien hoe zij hebben gewerkt aan facetten van DBE en met name in ateliers aan de hand van drie thema’s: Samenwerken met partners, Onboarding & internationals en Creatie en Persoonlijk Leiderschap.);
- Leeuwarden Oost- samenwerken aan perspectief (gemeenschappelijk werken aan perspectief voor de wijk Leeuwarden Oost: externe partners, academiedirecteur, docenten, lector, en deelnemers tonen leden RvT Gezinslab en Inclusive Lab);
- academie Business & Leadership NHL Stenden. Thema ethisch leiderschap (docenten, studenten en lectoren bespreken met leden RvT het belang van ethisch leiderschap en de rol onderzoeksgroep Vitale Economie daarin);
- onderzoeksgroep Educatie en betrokkenen AI-lab van NHL Stenden (academiedirecteuren, docenten, onderzoekers, studenten bespreken met leden van de commissie OO&I de impact van de onderzoeksgroep Educatie gerelateerd aan de onderwerpen van de strategische NHL Stenden onderzoeksagenda; betrokkenen AI-lab tonen leden van de commissie OO&I hun werkzaamheden op gebied van AI voor de docenten en studenten van NHL Stenden);
- Maritiem Instituut Willem Barentsz (lector, docenten, studenten bespreken met leden RvT studeren, onderzoeken en wonen op het eiland).
3 Verslag werkzaamheden commissies
3.1 Commissie onderwijs, onderzoek & internationalisering
De commissie onderwijs, onderzoek & internationalisering heeft tot taak het voorbereiden van de besluitvorming van de RvT met betrekking tot zijn toezichthoudende taken en verantwoordelijkheden op het gebied van onderwijs, onderzoek en valorisatie, het systeem van kwaliteitszorg en internationalisering.
In 2024 verving Erica Schaper als voorzitter CvB, in verband met arbeidsongeschiktheid portefeuillehouder CvB Oscar Couwenberg bij de vergaderingen van de commissie OO&I. Daarnaast werden de vergaderingen bijgewoond door de directeur van de dienst onderwijs, onderzoek & internationalisering. Regelmatig waren medewerkers van NHL Stenden te gast om specifieke onderwerpen toe te lichten.
De commissie kwam in 2024 viermaal bijeen. De commissie werkt met een cyclische agendering, aan de hand van een voortschrijdende jaarkalender. Twee van de vier vergaderingen in 2024 waren gekoppeld aan een thematisch werkbezoek op het gebied van onderwijs, onderzoek en internationalisering. In het voorjaar van 2024 betrof dit een werkbezoek aan de academie Media Commerce & Entrepreneurship, met daarbij speciale aandacht voor DBE. In het najaar betrof het een werkbezoek op het gebied van onderzoek. De commissie sprak met medewerkers en studenten betrokken bij de onderzoeksgroep Educatie en betrokkenen bij het AI-lab.
Een belangrijk uitgangspunt voor de commissie is het belang van de studenten en medewerkers van NHL Stenden. Vaste agendapunten bij elke commissievergadering waren onder andere: de stand van zaken met betrekking tot de accreditaties onderwijs en onderzoek, internationalisering, instroom, en de landelijke ontwikkelingen. De agenda’s van de Algemene Vergadering en van de bestuurscommissies van de Vereniging Hogescholen werden standaard geagendeerd. Aan de hand hiervan bleef de commissie op de hoogte van landelijke inhoudelijke en politiek-bestuurlijke ontwikkelingen met betrekking tot het hbo. Ook de kaderbrief, de jaarstukken, het jaarplan en begroting werden in 2024 door de commissie besproken. De commissie heeft 2024 uitgebreid de thema’s studentwelzijn, studievoortgang, uitval en rendement integraal besproken. Hierbij waren aanwezig de ombudsman studenten en de studentadviseur van het CvB. Onderzoek en het nieuwe onderzoeksbeleid zijn in het najaar, onder andere door middel van een werkbezoek, aan de orde geweest. De commissie heeft tenslotte, in het kader van haar vertrek van bij NHL Stenden, op verzoek van Erica Schaper met haar een exitgesprek gevoerd over de ontwikkelingen bij NHL Stenden op het gebied van onderwijs, onderzoek en internationalisering.
3.2 Auditcommissie
De auditcommissie heeft tot taak het voorbereiden van de besluitvorming van de RvT met betrekking tot zijn toezichthoudende taken en verantwoordelijkheden op het gebied van financiën, administratieve organisatie, interne controle, risicobeheersing, bedrijfsvoering en ICT.
Vanuit het CvB waren de eerste portefeuillehouder Marc Otto en soms ook voorzitter CvB Erica Schaper bij de vergaderingen aanwezig. Daarnaast werden de vergaderingen bijgewoond door de directeur van de dienst FC&P en in voorkomende gevallen de directeur van de dienst DLWO. De commissie is in 2024 viermaal bijeengekomen. De commissie werkt net als de commissie OO&I met een cyclische agendering, aan de hand van een voortschrijdende jaarkalender. Vast punt op de agenda van de auditcommissie was de voortgang op de opvolging van de aanbevelingen van de accountant. Een ander belangrijk vast agendapunt in 2024 was het cybersecuritybeleid en de uitvoering daarvan. De CISO presenteerde in december 2024 de eindrapportage NHL Stenden Secure aan de auditcommissie.
De auditcommissie heeft in 2024 daarnaast reguliere onderwerpen als de ontwikkelingen m.b.t. de regiocampus in Emmen, de studentenaantallen, de risicokaart, perioderapportages, de spendanalyse, de jaarrekening 2023, de kaderbrief 2025 en het jaarplan/begroting 2025 besproken.
In 2024 zijn wegens het eindigen in 2025 van het contract met de huidige accountant EY accountants B.V. de accountantsdiensten Europees aanbesteed. De auditcommissie heeft, gemandateerd door de RvT, het selectieproces uitgevoerd onder regie van de afdeling inkoop. De kwaliteitscriteria zijn plenair door de RvT besproken en vastgesteld. Na een zorgvuldig traject heeft in december de RvT op basis van het advies van de auditcommissie besloten tot gunning aan EY.
De auditcommissie heeft tweemaal met de externe accountant EY gesproken, over de jaarrekening en over de managementletter. Daarnaast is het fraudebeleid van NHL Stenden besproken waarbij een extern forensisch accountant een presentatie over fraudebeleid verzorgde.
3.3 Remuneratiecommissie en Werving- en Selectiecommissie
De remuneratiecommissie heeft tot taak het voorbereiden van de besluitvorming van de RvT op het gebied van zijn taken en verantwoordelijkheden als werkgever van het bestuur. De werving- en selectiecommissie heeft tot taak het voorbereiden van de besluitvorming van de RvT met betrekking tot de benoeming van leden van de RvT en het CvB. De commissie bewaakt de samenstelling en het rooster van aftreden van de RvT en het college. De werving- en selectiecommissie en de remuneratiecommissie vormen een personele unie. De vergaderingen van de remuneratiecommissie en van de werving- en selectiecommissie werden in 2024 over het algemeen aansluitend gehouden.
De commissie heeft in 2024 zevenmaal vergaderd. Daarnaast voerde (de voorzitter van) de commissie meerdere malen overleg met (het DB) van de HMR in het kader van de werkgeverstaken van de RvT.
De remuneratiecommissie bereidde de jaarlijkse zelfevaluatie van de RvT en de evaluatie van de relatie met het CvB procesmatig voor. De zelfevaluatie werd net als in 2023 uitgevoerd onder externe begeleiding.
De werving- en selectiecommissie heeft in 2024 de herbenoemingsprocedure van Geesje Duursma voorbereid en uitgevoerd ten behoeve van haar herbenoeming als lid RvT per 01-01-2025. De commissie heeft hierbij een zorgvuldig vormgegeven en vastgestelde procedure gehanteerd, waarbij de commissie aan de hand van de eigen reflectie van het lid en van reflecties van het CvB, van de voorzitter RvT en van de voorzitter van de commissies waarin het desbetreffende lid RvT zitting heeft, na een gesprek met het lid, een beargumenteerd voorstel voor herbenoeming doet.
In 2024 werd Marc Otto na een zorgvuldig proces herbenoemd tot lid CvB. Hiertoe is, in afstemming met het CvB en de HMR, een herbenoemingsprocedure door de commissie opgesteld en vervolgens door de RvT vastgesteld. Onderdeel van de vastgestelde herbenoemingsprocedure is het consulteren van directeuren en de HMR door de commissie. De opbrengsten uit de consultatiegesprekken zijn na vaststelling door de RvT besproken in het herbenoemingsgesprek en meegenomen in de resultaatafspraken.
In verband met de in 2025 aflopende termijnen van de voorzitter en een van de leden CvB is de RvT in het voorjaar van 2024 het gesprek over opvolging gestart. De commissie heeft, mede op basis van de opbrengsten van de gevoerde consultatiegesprekken en gesprekken met het CvB, een aantal mogelijke scenario’s met betrekking tot de samenstelling uitgewerkt en aan de leden van de RvT ter besluitvorming voorgelegd. Zomer 2025, na de aankondiging van de benoeming van Erica Schaper tot bestuursvoorzitter van Frisius MC, is het wervingstraject voor twee nieuwe leden van het CvB aangevangen. Marc Otto is door de RvT benoemd tot voorzitter van het college van bestuur. Omdat de RvT groot belang hecht aan een evenwichtig en breed gedragen benoemingsbesluit is, net als het herbenoemingsproces, ook dit proces in zeer nauwe afstemming met de HMR, de directeuren en CvB door de RvT vormgegeven en uitgevoerd. Zowel het profiel voor beide kandidaten, de procedure, de keuze voor het executive searchbureau als de uitvoering van het werving- en selectieproces zijn ter advisering aan de HMR voorgelegd. Op verzoek van de HMR heeft de RvT besloten onder regie van de HMR studenten en medewerkers te werven voor zowel de sollicitatiecommissie als de beide adviescommissies. Eind 2024 zijn beide vacatures openbaar gemaakt. Na een goed verlopen traject zijn begin april 2025 de benoemingen bekend gemaakt. Per 1 juli 2025 zullen de nieuwe bestuursleden aantreden en is het CvB weer voltallig.
Eind 2024 voerde de remuneratiecommissie de jaarlijkse beoordelings- en plangesprekken met het CvB. Gebruikelijk is dat de remuneratiecommissie in de gesprekken de nadruk op het functioneren van het college als team en het persoonlijk functioneren van de individuele leden binnen het collegiale besturingsmodel legt. Gelet op de wijzigingen in de samenstelling van het CvB heeft de RvT in 2024 een aangepaste procedure gehanteerd.
