Het College van Bestuur aan het woord

Bestuursverslag

Erica Schaper:

“Als vertrekkend bestuursvoorzitter blik ik graag in vogelvlucht terug op onze hogeschool in 2024. We eindigden opnieuw op de vierde plek in de Nationale Studenten Enquête (NSE), een mooi resultaat. De hoge scores op sfeer, studiebegeleiding en de aansluiting op de beroepspraktijk vallen op. Daarin willen we ons ook graag onderscheiden, aan de hand van ons onderwijsconcept. Het is fijn dat studenten dat ook zo ervaren. De kern van het unieke onderwijsconcept Design Based Education is ontwerpgericht en multidisciplinair werken, persoonlijk leiderschap, internationaal, intercultureel en duurzame ontwikkeling. Veel studenten voelen zich als een vis in het water en we bevorderen en belonen proactiviteit en creativiteit. Uniek is dat we ook nog eens drie krachtige submerken hebben op verschillende locaties in het Noorden: het Maritiem Instituut Willem Barentsz, de Thorbecke Academie en de Hotel Management School.

Internationaal

Ook de internationaliseringsstrategie geeft kleuring aan onze hogeschool. Bij alle academies is het voor studenten mogelijk om voor een Grand Tour minor naar het buitenland te gaan. Het RUN-European University-netwerk waarvan we deel uitmaken biedt onze studenten en medewerkers veel internationale kansen en ontwikkelmogelijkheden. Er zijn in 2024 zo'n 4.000 internationale studenten die op onze hogeschool studeren in Leeuwarden, Emmen, Meppel, Assen, Groningen of Terschelling. Wij geloven oprecht dat internationalisering goed is voor de student en de regio. Voor studenten is het waardevol om in contact te komen met andere culturen en gewoonten zodat ze hun eigen interculturele vaardigheden vergroten. De arbeidsmarkt hier in Noord-Nederland heeft deze mensen hard nodig en ook wat huisvesting betreft is er nagenoeg geen probleem. We kunnen binnen onze hogeschool zelfs de garantie geven dat iedere internationale student een kamer kan krijgen.

Vereniging Hogescholen

Als bestuurder binnen de Vereniging Hogescholen (VH), waarin 36 hogescholen zijn vertegenwoordigd, heb ik de belangen van onze eigen hogeschool maar ook die van het hele Noorden behartigd. Afgelopen jaar hebben we binnen de VH onder andere gevochten om de langstudeerboete van de baan te krijgen. Dat is gelukt, maar er staan nog altijd enorme bezuinigingen op stapel: 1,3 miljard euro. Dat is best bizar, want onze economie draait op kennisinfrastructuur. Je wilt toch elk talent naar het hoogste niveau tillen? De laatste jaren hebben we als hogeschool extra middelen gekregen, vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) bijvoorbeeld na de coronacrisis, maar door de bezuinigingen worden we de komende jaren gedwongen om scherpe keuzes te maken. Samen moet je hier in het Noorden de regionale kracht en innovatie laten zien en die rol voluit pakken. Belangrijk is ook dat je als onderwijsinstellingen afzonderlijk en in samenspraak kijkt naar je legitimiteit en doelmatigheid als hogeschool en je curriculum afstemt op de regio en de arbeidsmarkt.

Strategisch Instellingsplan 2019-2024 afgerond

Ons Strategisch instellingsplan 2019-2024 is afgerond en het proces naar een nieuw SIP 2025-2030 is afgelopen jaar goed verlopen, daarbij hebben we qua werkwijze een eerste aanzet gedaan voor onze beoogde design based way of working. Ook hebben we hard gewerkt aan de clustering van academies, waardoor de organisatiestructuur nu compacter is. Vanaf 1 januari 2025 zijn alle voormalige academies geclusterd tot zeven nieuwe academies en daarmee hebben we een structuur voor de toekomst gelegd. We merken dat de samenwerking tussen opleidingen hierdoor wordt bevorderd. Met een duale directie hebben we extra capaciteit binnen en buiten de school, daarbij is het belangrijk dat de duo’s van academiedirecteuren elkaar goed aanvullen.

Medezeggenschap

We hebben ook veel energie in de medezeggenschap gestoken. Tot en met 2024 werden de jaarplannen met begrotingen allemaal goedgekeurd door de Hogeschool Medezeggenschapsraad (HMR). Daarnaast zijn er de Academie Medezeggenschapsraden (AMR'en) en de Diensten Medezeggenschapsraad (DMR). Binnen een pilot hebben we de instemming voor de inhoudelijke jaarplannen van academies en diensten nu op het niveau van AMR en DMR plaats laten vinden in plaats van op het niveau van HMR. De HMR stemt vervolgens wel in met het overall jaarplan en de begroting.
De plekken binnen de raden invullen lukt redelijk goed, al is de invulling van studenten nog wel een punt van aandacht. Een moeilijk onderwerp was het bindend studieadvies, vooral omdat er heel verschillend over wordt gedacht. Met de introductie van zogenaamde doorstroomnormen hebben we een alternatief gevonden dat de komende jaren zorgvuldig zal worden geëvalueerd.

Rol in de regio

Onze rol in de regio was ook in 2024 goed, iets om trots op te zijn. De Noordelijke Educatieve Alliantie (NEA), een samenwerkingsverband tussen alle lerarenopleidingen in het Noorden wordt wel het geheim van het Noorden genoemd. De Universiteit van het Noorden, waarin nu ook het mbo vertegenwoordigd is, is een begrip aan het worden en bevordert bovendien de samenwerking tussen onderwijsinstellingen in het Noorden. Ook waren en zijn we vertegenwoordigd in allerlei samenwerkingsverbanden, zoals bijv. Greenwise Campus: waar onderwijsorganisaties, bedrijven en overheden de krachten bundelen om te werken aan groene en slimme oplossingen voor vraagstukken van vandaag en de toekomst. Een ander mooi voorbeeld is de structurele samenwerking binnen het Onderwijsakkoord Fryslân, waarbij wij samen met Aeres, Firda, Van Hall Larenstein, Rijksuniversiteit Groningen, Provinsje Fryslân en Gemeente Leeuwarden resultaten willen bereiken die bijdragen aan de mienskip. Friesland kan hierdoor vooroplopen op het gebied van circulariteit, inclusiviteit en innovatie.

Onderzoek

Het volume van ons onderzoek is toegenomen in 2024, dit zie je terug in het aantal lectoren én het aantal publicaties. We hebben meer budget beschikbaar gekregen voor onderzoek en we hebben unieke onderzoeksgroepen en lectoren die zich richten op bijvoorbeeld AI en op circulair plastics. De campus in Emmen speelt in chemie een belangrijk rol. Een pilot binnen de domeinen Maritiem en Leisure, Tourism & Hospitality, waarbij kandidaten worden opgeleid tot onderzoekende professional (Professional Doctorate) met een gelijkwaardige titel als de universitaire PhD, verstevigt onze positie in het onderzoeksveld.

Duurzaamheid

Om stappen te zetten binnen het thema duurzaamheid hebben we in 2024 een ESG-strategie opgesteld om bijvoorbeeld gebouwen duurzamer te maken en minder afval te produceren. ESG staat voor Environment, Social en Governance en verwijst naar milieu-, sociale en bestuurlijke factoren die de prestaties van de organisatie kunnen beïnvloeden. Ook is er een Europese richtlijn, de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) die bedrijven nu al verplicht om te rapporteren over duurzaamheidsprestaties en bedrijfsvoering. Dat zal ook gaan gebeuren in het onderwijs. In 2024 hebben we een zogenaamde dubbele materialiteitsanalyse uitgevoerd met een diverse groep medewerkers en studenten. Naast de al genoemde ESG-strategie hebben we een groep docenten en lectoren, die stevig inzet op het opnemen van duurzaamheid in lesprogramma's en het meer zichtbaar maken van wat we op dit gebied al allemaal doen.

7 jaar bij NHL Stenden

In oktober 2017 kwam ik hier om de fusie tussen NHL Hogeschool en Stenden Hogeschool verder vorm te geven. De eerste weken waren spannend weet ik nog. Waren de ICT-systemen van de beide hogescholen goed aan elkaar gekoppeld? Het mooie was dat we met een nieuw onderwijsconcept startten en elke opleiding een nieuw curriculum ontwierp. Daardoor werken alle opleidingen nu met DBE. Samen iets nieuws maken werkt beter dan twee heel verschillende hogescholen mengen. Een wit en een zwart paard samenvoegen werd geen zwart-wit paard of een zebra maar een vliegend paard. Dat was mijn bedoeling. En als je ziet waar de hogeschool nu staat, vind ik dat goed gelukt.

Op zo'n zelfde moment in het fusietraject als destijds maak ik nu de overstap naar Frisius MC, een fusieorganisatie van de ziekenhuizen in Heerenveen en Leeuwarden. Ik blijf me inzetten voor het Noorden. De thema's die hier in het Noorden spelen, zoals krimp en leefbaarheid, houden me bezig en sluiten nu ik er over nadenk nog altijd aan bij mijn studie rurale sociologie. Het Noorden is een heel fijne plek om te werken. De mentaliteit, het type mens, de samenhang: dat past bij mij. Ik neem afscheid van de hogeschool en geef het stokje over aan Marc als nieuwe voorzitter van het bestuur.”

Marc Otto:

“Voortbordurend op Erica’s terugblik op 2024 wil ik graag een blik op de nabije toekomst van onze hogeschool schetsen. Een van de belangrijkste punten is dat ons ambitieniveau ondanks de aangekondigde bezuinigingen hoog blijft. We zetten de lijn van het Strategisch Instellingsplan 2019-2024 door in ons nieuwe instellingsplan 2025-2030. We willen als hogeschool onze maatschappelijke rol nog meer oppakken en bijdragen aan regionale innovatie. We sluiten daarbij aan bij de innovatiestrategie van de Economic Board Noord-Nederland (EBNN). Vier transities staan in deze strategie centraal: van een lineaire naar een circulaire economie, van zorg naar (positieve) gezondheid, van fossiele naar hernieuwbare energie en van analoog naar digitaal.

Onderzoek

Ons onderzoek zit dicht op het onderwijs, we hebben dit niet voor niets in de academies ondergebracht. Het onderzoek krijgt een steeds prominentere rol en we willen hiermee ook echt iets in beweging zetten in de regio. Komende jaren willen we nóg breder onderzoek doen binnen het thema brede welvaart. Onze ambitie is dat iedere student op een of andere manier meedraait in onderzoek, dat lukt steeds beter en gaat in de komende jaren verder uitgebreid worden.

Brede welvaart

De impact van onderwijs en onderzoek, DBE en de brede welvaart zijn belangrijke speerpunten. Brede welvaart omvat alles wat mensen belangrijk vinden, zoals gezondheid, onderwijs, milieu, sociale samenhang, persoonlijke ontwikkeling en veiligheid. Het gaat er ook om dat beleidskeuzes niet enkel efficiënt zijn en economisch gewin opleveren, maar ook bijdragen aan ecologische of sociaal-maatschappelijke aspecten in de samenleving. Het betekent voor mij vooral dat we samen de vraag beantwoorden hoe we in dit krimpgebied de sociale voorzieningen in stand kunnen houden. Binnen het thema brede welvaart en de vier ambities die daaronder vallen om de regio te versterken gaan we nog meer focus aanbrengen. Onze wens is dat ieder onderwijs- en onderzoeksprogramma deel gaat uitmaken van een ambitie. Dat wil zeggen dat je ergens in je loopbaan als student in aanraking komt met één van de vier subthema's: aantrekken, ontwikkelen en behouden van voldoende professionals voor de regio; versterken regionale innovatiekracht en digitalisering; samenwerken aan een veerkrachtige, gezonde en inclusieve samenleving en bouwen aan circulariteit en duurzaamheid.

Portfolio

We gaan scherper naar ons portfolio kijken en daarin een efficiency-slag maken. Passen deze opleidingen nog bij deze tijd? Moeten er nieuwe komen, of kan er een aantal weg, is er overlap? Ook hier is de vraag vanuit de arbeidsmarkt leidend. Zo is de bachelor integrale veiligheidskunde vanwege de aanwezigheid van Defensie en andere veiligheidsinstanties in Assen te volgen. Soms kan opleiden meer in gezamenlijkheid. Zo zijn we bezig met een bachelor Gezondheid. Ook gaat er een associate degree Hotel Management in Amsterdam starten, we zijn de enige hogeschool in Nederland die deze Ad aanbiedt. Omdat veel grote hotelketens in Amsterdam hoofdkantoor houden, is Amsterdam hiervoor de juiste keuze. Onze ambitie is Leven Lang Ontwikkelen (LLO) in de volle breedte van ons aanbod brengen. Komende tijd gaan we daarom naar een verruiming van het duaal en deeltijd aanbod van onze bestaande opleidingen. In zorg, educatie en techniek zijn al veel duaal en deeltijdopleidingen te volgen maar straks is dit ook binnen het brede economisch domein meer mogelijk.

Innovatief

Design Based Education met de vijf samenhangende facetten multidisciplinair samenwerken, de innovatieve manier van ontwikkelen design thinking; internationaal & intercultureel; duurzaam onderwijs en persoonlijk leiderschap is zoals gezegd de kern van onze hogeschool. Het duurzame aspect willen we nog meer voelen in het onderwijs, waarin we een directe koppeling willen maken met een betere wereld. De samenwerking mag nog meer vorm krijgen tussen verschillende onderzoeksgroepen, net als het onderzoek en de praktijk, denk aan de vakgebieden techniek en social work.

Ontmoeten en verbinden

Onze gebouwen bruisen en de faciliteiten en voorzieningen maken NHL Stenden een heel aantrekkelijke studie- en werkplek. Dat blijkt ook uit de Nationale Studentenenquête (NSE). De mogelijkheden om te sporten, de koffiecorners en de events zijn geliefd, zoals het spetterende optreden van woordkunstenaar Typhoon in Leeuwarden vorig jaar. We zijn ook heel blij dat we in Groningen vanaf september 2025 op een prachtige locatie in de binnenstad zitten. We blijven er volop op inzetten dat studenten elkaar ontmoeten en vrienden kunnen maken, daarom investeren we bijvoorbeeld ook in Leeuwarden Student City dat ieder jaar de introductieweek organiseert zodat studenten elkaar en de stad leren kennen. Bijzonder vind ik dat nu ook mbo'ers hierbij worden betrokken. Vanaf dit voorjaar is er een lil' LEIP!, een mini-LEIP van een avond, een aanrader voor studenten die in februari zijn gestart met hun studie.

Wendbaarheid

De komende jaren daalt het aantal studenten vanwege demografische ontwikkelingen. Dit raakt alle hogescholen en in het bijzonder het Noorden. Daarnaast ontvangen we ook nog eens een lagere bijdrage per bekostigde student. Dit betekent dat we maatregelen moeten nemen. Het strategisch instellingsplan blijft leidend, met focus op wendbaarheid, gezonde bedrijfsvoering en mobiliteit. We realiseren ons dat het verminderen van fte’s door bezuinigingen en krimpende studentenaantallen moeilijk is voor de betrokken medewerkers en teams. Samen blijven we natuurlijk kijken naar kansen, ondersteunen we loopbaanontwikkeling en werken we aan een sterke toekomst. We blijven investeren in onze mensen en willen een goede werkgever blijven waar het leuk werken is. Tot slot zijn we ervan overtuigd dat veranderingen ook nieuwe kansen bieden, bijvoorbeeld voor nieuwe samenwerkingen binnen de regio. Met een wendbare organisatie kunnen we onze organisatie toekomstbestendig maken en onze ambities blijven vormgeven.

Inclusie

Het verzuim van ons personeel is vorig jaar gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor. We hebben veel aandacht voor gezondheid in brede zin en de maatregelen die we hebben genomen lijken dus effect te hebben. We hebben de norm in 2024 niet gehaald wat participatiebanen betreft en ik vind dat we ons maximaal moeten inspannen om meer mensen participatiebanen te bieden binnen onze hogeschool. Inclusie en diversiteit blijven een belangrijk thema. Zowel studenten als medewerkers moeten zich welkom voelen, wie je ook bent, wat je ook doet en hoe je ook tegen de wereld aankijkt. Ons merkconcept The Originals sluit hierbij aan. Het staat voor een inclusieve en laagdrempelige community van authentieke eigenzinnige mensen met een eigen aanpak en uniek perspectief. Ook binnen het onderzoek is overigens aandacht voor het thema inclusie en diversiteit. Associate lector Wiebren Jansen heeft aangetoond hoe organisaties diverser en inclusiever kunnen worden. Ook heeft hij onderzocht hoe dit het welzijn en de prestaties van individuen en teams positief beïnvloedt.

Bruisend en creatief

Ik ben positief gestemd over de toekomst en realistisch over de uitdagingen die er liggen. Het effect van de discussie over internationale studenten, in hoeverre heeft die gevolgen voor hun keuzes om naar Nederland en onze hogeschool te komen? We willen een bruisende en creatieve hogeschool zijn voor studenten en medewerkers, een compleet portfolio in de lucht houden, zodat er geen belangrijke opleidingen uit de regio verdwijnen en daarmee ook de leefbaarheid op niveau blijft of zelfs verbetert. We willen de brede welvaart in het Noorden stimuleren met praktijkgericht onderzoek en onderwijs. En – last but not least – we willen dat studenten zich welkom voelen en een betekenisvolle en fijne tijd hier hebben op onze hogeschool.”