Bestuursakkoord
Krimpgelden
Aanleiding
In het ‘Bestuursakkoord hoger onderwijs en wetenschap’ (2022) is de afspraak gemaakt dat de Vereniging Hogescholen (VH) onder onafhankelijk voorzitterschap een ‘plan voor vitalisering opleidingen krimpregio’s’ zou opstellen. De hogescholen, waaronder NHL Stenden, hebben input geleverd door aan de hand van een uitvraag van de stuurgroep een plan in te dienen. In het voorjaar van 2023 heeft de VH het rapport ‘Vitale opleidingen voor vitale regio’s’ opgeleverd aan de minister van OCW. Op 5 juli 2023 ontvingen we het besluit van de minister waarin financiële middelen worden toegekend voor vitale opleidingen in krimpregio’s.
Besluit
Van de € 45,1 mln. die de minister heeft toebedeeld (van het beschikbare budget van € 90 mln.) heeft onze hogeschool € 7,3 mln. ontvangen. De middelen die zijn toegekend in deze eerste tranche dienden in eerste instantie te worden besteed in en verantwoord over de periode 2022-2025. Deze termijn is inmiddels opgerekt naar 2027.
Als hogeschool beseffen we terdege dat onze studentenaantallen zullen afnemen en we daardoor ook minder financiële middelen ter beschikking hebben in de (nabije) toekomst. We willen de krimpmiddelen benutten om hierop te anticiperen.
Inzet van de middelen
Op het moment dat het besluit werd gecommuniceerd was de eerste helft van 2023 al voorbij. Na de zomer van dat jaar is de planvorming opgestart en in de begroting voor 2024 is het eerste deel van de middelen verdeeld naar de academies waar de betreffende opleidingen onderdeel van uitmaken. Onderstaande tabel toont het budget dat we vanuit de 1e tranche hebben ontvangen (inclusief loonindexatie) en de middelen die zijn ingezet in 2024 en begroot zijn voor 2025 tot en met 2027.
| 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | Totaal | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ontvangen (incl. indexatie) | 6.712.285 | 911.053 | - | - | - | 7.623.338 |
| Inzet / planning | - | -702.660 | -2.787.561 | -2.066.559 | -2.066.558 | -7.623.338 |
| Resterend / te besteden | 6.712.285 | 6.920.678 | 4.133.117 | 2.066.558 | - | - |
In 2024 is ruim € 0,7 mln. ingezet. Onderstaand een toelichting:
De Academie Educatie heeft in 2024 in totaal € 98.000 besteed vanuit de krimpgelden. Afgelopen jaar is ingezet op versterking van de samenwerking tussen de opleiding Leraar Basisonderwijs en de mbo’s. Zo geldt nu voor elke mbo-student in onze omgeving dat deze via het keuzedeel Kiezen voor de Pabo drempelloos kan doorstromen naar de Pabo. Het keuzedeel (of een deel ervan) vindt fysiek plaats op onze locaties en wordt mede uitgevoerd door Pabo-docenten. Daarnaast is inzet gepleegd op extra wervingscampagnes in het vo en mbo en via School Plein Noord. Specifiek voor locatie Emmen hebben we ingezet op de aanvraag van een extra lesplaats voor de Ad Didactische Educatief Professional (Ad DEP). De toets macrodoelmatigheid is succesvol afgerond. De Ad DEP wordt vanaf 1 september 2025 aangeboden in Emmen.
Verbreding van het educatieve portfolio op die locatie zorgt voor een duidelijker profilering en doelmatiger inzet van middelen. Voor de master Learning & Innovation is ingezet op verbreding van de doelgroep. Waar eerder vooral onderwijsprofessionals geworven werden, zijn nu ook HRM- en zorgprofessionals geworven en toegelaten tot de master. Om dat mogelijk te maken zijn enkele aanpassingen gedaan in het onderwijs/het curriculum van de master, alsmede in de beschrijving van de master op de website en in brochures. Dit heeft in september 2024 al direct tot verhoging van de instroom geleid.
Binnen het technische domein (inclusief maritiem) is in 2024 de resterende € 605.000 besteed. Een deel is ingezet voor generieke, meer overstijgende werkzaamheden en activiteiten. Zo is er een Leven Lang Ontwikkelen (LLO) coördinator aangesteld, een ambassadeur voor de technische opleidingen, mede om ervoor te zorgen dat er gezamenlijk opgetrokken kan worden in de aansluiting tussen mbo en hbo (nu LS&Engineering). Daarnaast zijn er gezamenlijke activiteiten georganiseerd, zoals de First Lego League en het Weekend van de Wetenschap.
Op opleidingsniveau is er veel ingezet in 2024. De opleiding Chemie in Emmen heeft bijvoorbeeld haar bedrijfsvoering efficiënter ingericht en een aantrekkelijker minoraanbod ontwikkeld, door samenwerking met Leeuwarden. Daarnaast is er een nieuwe driejarige, internationale variant voor vwo’ers met een sterk profiel in de chemie, dit in samenwerking met Green PAC. Er is een oriëntatie gestart op de ontwikkeling van LLO, waarvoor subsidieaanvragen in voorbereiding zijn. Verder wordt het Groeifonds ingezet voor de opschaling van publiek-private samenwerkingen (PPS), zodat onderwijs, onderzoek en het bedrijfsleven nauwer met elkaar verbonden worden. De opleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (BML) in Emmen werkt sterker samen met BML Leeuwarden om de bedrijfsvoering te optimaliseren en een aantrekkelijker minoraanbod te creëren. Laatstgenoemde opleiding zet in op meer integratie van onderwijs en onderzoek in het curriculum, waarbij meer docentonderzoekers betrokken zijn in het onderwijs. Binnen de opleiding Technische Bedrijfskunde zijn verschillende ontwikkelingen in gang gezet en gerealiseerd. Een deel van de gelden is succesvol ingezet voor de LLO-coördinator van de academie. Daarnaast is de nieuwe minor AI for Everyone met succes geïmplementeerd, in samenwerking met het lectoraat Computer Vision & Data Science. Om de naamsbekendheid van de opleiding te vergroten, worden momenteel diverse marketingacties uitgevoerd, met een sterke focus op sociale media en het bereiken van zowel bestaande als nieuwe doelgroepen. Ook is de in- en doorstroom vanuit aanpalende associate degrees gerealiseerd.
Daarnaast wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een breed technisch profiel met mogelijkheden voor specialisatie in een specialistisch technisch profiel. Modules worden niet alleen aangeboden als Kies op Maat-minoren voor reguliere studenten, maar ook als cursussen voor betalende professionals. Verder is onderzocht hoe de opleiding kan deelnemen aan de ‘7-jaarsroute’, die de aansluiting tussen mbo en hbo moet verbeteren. Binnen de opleiding Toegepaste Wiskunde worden verschillende initiatieven ondernomen om de kwaliteit en aantrekkelijkheid van het onderwijs te vergroten. Zo is er een tijdelijke docent aangesteld voor 0,4 fte, gefinancierd uit deze extra gelden. Daarnaast wordt het curriculum geactualiseerd en verbeterd om beter aan te sluiten op het werkveld en de aantrekkelijkheid van de opleiding te vergroten. Verder is er een idee voor de ontwikkeling van een nieuwe, aantrekkelijke minor met de werktitel Financiële Wiskunde en Pensioenen, die in 2026 geïntroduceerd zou kunnen worden. Ook wordt er actief ingezet op meer samenwerking met bedrijven door middel van projecten en praktijkgerichte use cases.
De aan de opleiding Technische Informatica toegekende gelden zijn ingezet voor de vernieuwing van het curriculum. Deze vernieuwing had als doel de opleiding beter af te stemmen op de actuele en toekomstige behoeften van het regionale werkveld. Daarnaast is bij de herziening nadrukkelijk rekening gehouden met de interesses van zowel huidige als potentiële studenten. Door deze thematische herstructurering heeft de opleiding aan aantrekkingskracht gewonnen, wat zich direct heeft vertaald in een aanzienlijke stijging van het aantal nieuwe inschrijvingen. In 2024 is het aantal eerstejaars studenten toegenomen van 4 naar 32, wat wijst op een succesvolle implementatie van de curriculumvernieuwing en een versterkte positionering van de opleiding binnen het onderwijslandschap en de regionale arbeidsmarkt.
Voor de opleiding Ocean Technologie wordt sinds kort een Engelstalige minor aangeboden om de instroom te verhogen. De opleiding Maritieme Techniek is versterkt met kundige expertise en er is verkend welke mogelijkheden er liggen voor Leven Lang Ontwikkelen. De eerste stappen zijn gezet om te participeren in een doorstart van het netwerk Groen & Digitaal Maritiem Innovatie Ecosysteem Noord Nederland, waarin nadrukkelijk de samenwerking wordt gezocht met het bedrijfsleven.
Tweede tranche
In de tweede tranche zullen de resterende middelen (deel van de € 90 mln. dat niet is uitgedeeld) een bestemming krijgen. In november 2024 heeft NHL Stenden een aanvraag gedaan voor toekenning van een deel van dit budget. Het besluit hierover zal uiterlijk in het voorjaar van 2025 bekend worden gemaakt.
Monitoring
De minister heeft de middelen aangemerkt als ‘niet-normatieve rijksbijdrage’. Dit betekent dat we het gehele bedrag van de eerste tranche eind 2024 ontvangen hebben en vrij zijn om het over de jaargrenzen (dat wil zeggen de periode 2022-2027) te besteden. Zie hiervoor ook de bovenstaande tabel.
Volgens de planning- en controlcyclus (periodieke rapportages) wordt er inhoudelijk gerapporteerd over de voortgang. Financieel wordt op een relatief hoog abstractieniveau gemonitord, er worden geen uren geschreven, wel wordt de inzet (in fte’s) vastgelegd.
