1 Onderwijs

Design Based Education
In 2024 heeft het lectoraat Design Based Education (DBE) in opdracht van het CvB onderzoek gedaan naar de effectiviteit van DBE. Dit vond tussen september 2023 en april 2024 plaats bij negen voltijd bacheloropleidingen. Verschillende deelstudies onderzochten de visie van onderwijskundig leiders (beoogd perspectief), hoe docenten DBE begrijpen en toepassen (geïnterpreteerd perspectief), hoe studenten DBE ervaren (ervaren perspectief) en de leerresultaten van studenten (gerealiseerd perspectief).

Uit het onderzoek komen enkele belangrijke inzichten naar voren. DBE blijkt breed geaccepteerd door zowel onderwijskundig leiders als docenten; de vijf facetten van DBE en de waarden verbindend, vindingrijk en ondernemend worden als relevant beschouwd voor het toekomstige werkveld van studenten. Docenten waarderen vooral de praktijkgerichtheid en focus op real-life vraagstukken, en het DBE-profiel is vaak herkenbaar in afstudeerprofielen. Verder sluit de nieuwe structuur van leerresultaten met acht factoren beter aan op hoe studenten DBE interpreteren dan de bestaande vijf facetten, wat helpt om hun leerproces zichtbaarder te maken en het onderwijsconcept verder te ontwikkelen. Tegelijkertijd kan de coherentie en consistentie van DBE op zowel instellings- als opleidingsniveau worden versterkt. Het verschil tussen het beoogde perspectief van onderwijskundig leiders en het geïnterpreteerde perspectief van docenten benadrukt de noodzaak van verdere visievorming, professionalisering en onderwijskundig leiderschap.

De aanbevelingen uit het onderzoek zijn vertaald in de koers van de hogeschool met betrekking tot DBE. In het koersdocument voor 2025-2030 is de ambitie geformuleerd om DBE passender te maken bij het beroepsprofiel, meer consistente taal te ontwikkelen en DBE coherenter te implementeren. Tevens is het de wens om de facetten van DBE te herdefiniëren en aan te scherpen en leeruitkomsten te formuleren voor DBE, zodat DBE ook zichtbaar wordt in het leren van studenten en de aandacht van studenten op een betekenisvolle manier gericht op wat belangrijk is binnen DBE.

Ondertussen is het onderwijsconcept breed geïmplementeerd en werken opleidingen aan de volgende iteratie; vaak betreft dit de inrichting van de toetsing. De kern van het toetsbeleid is het werken met grotere eenheden, meer formatief handelen en toetsing passend bij DBE. Ook zijn opleidingen genoodzaakt hun toetsing aan te passen omdat de ontwikkeling van AI dat vergt. De visitatiepanels zijn over de volle breedte erg positief over DBE.

Portfolio
In 2024 is aandacht uitgegaan naar het toekomstbestendig maken van het portfolio, waartoe een expertiseteam portfolio is ingericht. Doel is om tot instrumenten te komen waarmee we als hogeschool kunnen toewerken naar een beheersbaar, duurzaam en flexibel aanbod waarin voldoende aandacht is voor de doorstroom Ad-bachelor-master.
Wijzigingen in het portfolio hebben vooral betrekking op het starten of stoppen van een speciaal traject (Engelstalig en/of versneld) of de uitbreiding met een variant (veelal duale varianten) binnen al door ons aangeboden opleidingen. Ook zijn in een aantal gevallen vestigingsplaatsen uitgebreid, zoals Emmen als extra vestigingsplaats voor de Ad Didactisch Educatief Professional en Amsterdam als extra vestigingsplaats voor de Ad Hotelmanagement. Daarnaast hebben naamswijzigingen plaatsgevonden: zo is de naam en isat-code van de ad Logistiek en Economie gewijzigd in Ad Logistiek, en heeft ook de Ad Service, Welzijn en Zorg een naamswijziging ondergaan tot de Ad Sociaal Werk. De eerdere Ad Participatie & Buurtontwikkeling is als eigenstandige opleiding opgeheven en maakt als afstudeerrichting onderdeel uit van de Ad Sociaal Werk. Een overzicht van alle opleidingen binnen onze hogeschool is opgenomen in bijlage 3.

X-Honours
Het X-Honours programma is op onze locaties Leeuwarden, Meppel en Emmen aangeboden. In het tweede semester is het programma in Emmen tot nader order gestopt vanwege het lage aantal deelnemers. Met ingang van november is het programma in de vernieuwde versie van start gegaan. Het programma bestaat uit zeven modulen waarmee in totaal dertig extra-curriculaire credits behaald kunnen worden. De inhoud van programma is gericht op de persoonlijke- en professionele ontwikkeling gericht op burgerschap.

De inzet van medewerkers bedroeg 2,4 Fte aan het begin en 1,8 Fte aan het eind van het jaar. In het nieuwe programma kunnen studenten per periode instromen. In november zijn er 31 studenten ingestroomd. Het oude programma wordt uitgefaseerd per 1 september 2025. In dit programma waren eind 2024 nog 56 studenten actief. 32 studenten hebben in 2024 het programma verlaten met een Honours-certificaat.

Aansluiting
Onze hogeschool werkt samen met het voortgezet onderwijs-, mbo-, en hbo-instellingen in een aantal netwerken. Deze netwerken beogen de aansluiting tussen het voortgezet onderwijs, mbo en het hbo te verbeteren, bijvoorbeeld door het gezamenlijk uitvoeren van projecten die de kwaliteit van de doorstroom naar het hbo bevorderen. Een aantal van die projecten is opgenomen in het Regionaal Ambitieplan (RAP) van het jaar 2024.
Financiële middelen voor dit ambitieplan worden door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) ter beschikking gesteld om regionale samenwerking op het gebied van aansluiting en doorstroom te bevorderen. De ambities van het RAP richtten zich in 2024 op de thema's studievaardigheden, oriëntatie op het hbo (waaronder studiekeuze) en het bevorderen van netwerken tussen vo/mbo en hbo. Zo werden, op basis van het RAP, middelen ingezet om het aanbod voor nieuwkomers vorm en inhoud te geven. Verder is met budget van het RAP de samenwerking met mbo-instellingen op het gebied van het keuzedeel 'voorbereiding hbo' doorontwikkeld.

LLO
Het jaar 2024 stond in het teken van het bepalen van een steviger koers op Leven Lang Ontwikkelen (LLO). Zowel binnen onze hogeschool als in gezamenlijk verband in Noord-Nederland. Dit resulteerde onder meer in het formuleren van concrete doelstellingen in het strategisch instellingsplan en in het vaststellen van het Actieplan Leven Lang Ontwikkelen Noord Nederland (ApLLONN) onder de vlag van de Universiteit van het Noorden. In dit verband is in een drietal rondes een beroep gedaan op middelen uit de LLO-Katalysator:

• Ronde 1: Energietransitie Noord Werkt – penvoerder Hanzehogeschool Groningen (gehonoreerd);
• Ronde 2: Op weg naar een huis voor LLO – penvoerder NHL Stenden (gehonoreerd);
• Ronde 3: Grondstoffentransitie – penvoerder NHL Stenden (ingediend);
• Ronde 3: Biobased bouwen – penvoerder Firda (ingediend);
• Ronde 3: Noord-Nederland leert door – penvoerder Firda (ingediend).

In het onderdeel Wendbaar georganiseerd onderwijs van het programma Npuls leverden we een actieve bijdrage aan ‘Samen verder bouwen aan Microcredentials in het hbo en wo’.

Met vertegenwoordigers van academies en diensten leerden we met en van elkaar in proeftuinen en we troffen voorbereidingen voor de implementatie van de wet Leeruitkomsten.

Centre for Entrepreneurship
Het stimuleren van een ondernemende houding van onze studenten vinden we als hogeschool belangrijk. Onderzoek wijst uit dat deze stimulans niet alleen tot grotere slaagkansen leidt, maar ook tot betere banen en een regionale economische impact. Met het Center for Entrepreneurship (CfE) heeft NHL Stenden in 2023 een solide basis gecreëerd voor ondernemerschap. Studenten, docenten, lectoren en regionale partners sloten (inter)nationaal aan bij het thema ondernemerschap en vonden hun weg naar het CfE. In 2024 is voortgebouwd op de basis en is veel concrete aandacht gegeven aan onze ambitie te groeien in expertise en professionaliteit.
Onze hogeschool telde in 2024 minstens 1200 student-ondernemers waarvan bij het CfE ongeveer 27% ondersteund werd. Dat leidde tot bijna 70 ondernemingen die in 2024, in de noordelijke regio, startten.
Het CfE bood inspiratie-events, vaardigheden- en kennisworkshops aan. Deze Journeys werden in 2024 op professioneel niveau gebracht met onder andere opvallende promoties, expertsprekers, ondersteuningsmaterialen en persoonlijke coaching. Meer dan 300 studenten namen deel aan de CfE Journeys.
In 2024 inspireerden wij meer dan 2000 studenten met ondernemerschapsevents in Emmen en Leeuwarden. Als gevolg daarvan sloten 170 nieuwe studenten zich aan bij de CfE-community. 65 studenten namen deel aan de Kickstart-Trail, ondersteund door het Hayo Apotheker Stimuleringsfonds.
Ondernemerschapsonderwijs wordt in verschillende minoren en opleidingscurricula aangeboden. In 2024 is dit scherper onder de aandacht gekomen van het CfE. Samenwerken, kennis delen en voor de student een heldere line-up op ondernemerschapsondersteuning aanbieden staat hierin centraal. Bij acht opleidingen ontstond voor het eerst een samenwerking met het CfE.
De bijdrage aan de economische ontwikkeling van de regio wordt zichtbaar en krijgt daardoor ook de aandacht van regionale ondernemers en instellingen. In bestaande ondernemersnetwerken zijn wij als hogeschool daarom gedoseerd actief.

Center for Teaching & Learning
In een Center for Teaching & Learning (CTL) kunnen docenten terecht voor ondersteuning bij het vernieuwen van hun onderwijs. Alle publieke mbo-scholen, hogescholen en universiteiten ontwikkelen een CTL op een manier die past bij de eigen context, structuur en cultuur. Onze hogeschool is in september 2024 gestart met de ontwikkeling van een CTL, in samenwerking met partners in het Noorden. In het ontwikkelteam nemen collega's van de diensten DLWO, HRM en OOI en vertegenwoordigers vanuit academies deel. De eerste fase wordt vooral gebruikt om te verkennen wat de rol van het CTL is en welke samenwerkingen er binnen de hogeschool gelegd kunnen worden. Het CTL verbindt onderwijsontwikkeling met professionalisering en digitale transformaties. Een mooi resultaat is het aanbod van workshops rond het thema AI en toetsing. Deze workshops zijn in groten getale afgenomen door opleidingen, gezien ook de actualiteit van het onderwerp.