5 Leer- en werkomgeving

De fysieke leer- en werkomgeving

Gezien de financiele tegenwind waar onze hogeschool momenteel op moet anticiperen, zijn grootschalige stand-alone projecten die een bijdrage leveren aan het verduurzamen van onze vastgoedportefeuille waar mogelijk getemporiseerd. Om efficiënt met onze middelen om te gaan hebben we in 2024 gefocust op de wettelijk verplichte duurzaamheidsmaatregelen en de maatregelen die integraal onderdeel uitmaken van een 'groot-onderhoudscyclus' die niet langer uitgesteld konden worden.

In dat licht hebben we de volgende activiteiten uitgevoerd:
In Leeuwarden is het restant aan conventionele tl-verlichting vervangen door led-verlichting. Hiermee voldoen we aan de verplichting om alle maatregelen die een terugverdientijd hebben van minder dan vijf jaar, uit te voeren.

In Meppel is het dak van onze Design Factory vervangen. Als onderdeel van deze dakvervanging is een isolatiepakket aangebracht met een hogere Rc waarde, waardoor warmteverliezen verder gereduceerd worden. Door gelijktijdig zonnepanelen te plaatsen, voorkomen we dat deze tussentijds weer verwijderd moeten worden en profiteren we daarmee van de maximale levensduur van beide.

Op Terschelling is het grootschalig onderhoud aan het Nautisch Kwartier uitgevoerd. Dit heeft erin geresulteerd dat we daar onze gasaansluiting konden opzeggen. Er zijn warmtepompen geplaatst voor zowel de warmte / koude lucht als voor de tapwaterbereiding. Daarnaast is het dak geïsoleerd en het glas vervangen voor beglazing met een hogere isolerende waarde. Naast een reductie op de fossiele energieverbruiken, is met deze actie het binnenklimaat aanzienlijk verbeterd.

Op onze locatie Rengerslaan 8 in Leeuwarden zijn alle ongeïsoleerde kozijnen met enkele beglazing vervangen door nieuwe, geïsoleerde aluminium kozijnen voorzien van A++ beglazing. In totaal betrof dit ruim 1800 m2 aan geveloppervlak. De geplaatste kozijnen zijn gefabriceerd van gerecycled aluminium granulaat. Een deel van de beglazing van hotel Notiz moest nog worden vervangen voor HR++ beglazing. Dit is gelijktijdig met het vervangen van de aluminium kozijnen meegenomen.

Op onze locatie Rengerslaan 10 in Leeuwarden is groot onderhoud uitgevoerd aan de ventilatie, verwarming en koeling van bouwdelen A en B. Hierdoor is er een comfortabel binnenklimaat gerealiseerd wat voldoet aan Frisse Scholen Klasse B. Tevens is het verbruik van fossiele brandstoffen verlaagd. Zodra de netcongestie het toelaat kunnen we verder elektrificeren en is dit deel klaar om gasloos te worden.

Tenslotte hebben we geïnvesteerd in de implementatie van Smart Building Software Qien. Qien vergelijkt eerdere ervaringen met actuele weersvoorspellingen en regelt op die manier de klimaatinstallaties op een duurzame manier in. Hiermee wordt gepoogd onnodige verspillingen te reduceren. Dit project bevindt zich nog in de kinderschoenen.

De digitale leer- en werkomgeving

In 2024 heeft NHL Stenden belangrijke stappen gezet in de verdere uitrol van de digitale strategie. Digitalisering is de ruggengraat van ons onderwijs en onderzoek, en vraagt om een IT-dienstverlening die flexibel, schaalbaar en toekomstbestendig is. Om dit te realiseren, pakken we in toenemende mate de rol van regieorganisatie op. Dit betekent dat we ons steeds meer richten op het strategisch vormgeven en aansturen van digitale dienstverlening. Het is een belangrijke ontwikkeling binnen onze hogeschool die ervoor zorgt dat we optimaal blijven inspelen op de veranderende behoeften van studenten en medewerkers.

Een essentiële stap in deze transitie was de verdere implementatie van de sourcingstrategie, waarmee we zorgvuldig bepalen hoe we onze IT-dienstverlening het beste kunnen inrichten. Deze strategie helpt ons om goed te kijken naar wat we als organisatie zelf kunnen en willen blijven doen, en waar externe expertise een waardevolle aanvulling is. Door gebruik te maken van beheerde IT-diensten, oftewel managed services, behouden we de regie over onze digitale koers, terwijl we tegelijkertijd gebruik maken van gespecialiseerde partners om onze dienstverlening te versterken.

Door steeds intensiever samen te werken met gespecialiseerde IT-partners zoals Surf, versterken we onze digitale infrastructuur en blijven we inspelen op de groeiende uitdagingen rondom het aantrekken en behouden van ICT-expertise. In nauwe samenwerking met deze partners werken we aan het onderhoud en de doorontwikkeling van ons computernetwerk, de gegevensopslag en de centrale serveromgeving. Hierdoor kunnen we technologische innovaties sneller en efficiënter implementeren, terwijl we de stabiliteit en veiligheid van onze digitale voorzieningen blijven waarborgen. Deze samenwerking stelt ons in staat om een toekomstbestendige digitale leeromgeving te realiseren die innovatie ondersteunt en het onderwijs optimaal faciliteert.

De ontwikkelingen in 2024 hebben de basis gelegd voor een IT-dienstverlening die steeds beter aansluit bij de behoeften van de organisatie. Door een balans te vinden tussen interne regie en externe ondersteuning, bouwen we aan een digitale leeromgeving die niet alleen betrouwbaar en veilig is, maar ook ruimte biedt voor groei en innovatie. We blijven als organisatie verder werken aan deze ontwikkeling, zodat NHL Stenden zich steeds meer kan positioneren als een regieorganisatie die digitalisering op strategisch niveau inzet om onderwijs en onderzoek te versterken.

Digitale innovaties die onderwijs en studentenwelzijn versterken
Digitale innovaties spelen een steeds grotere rol in het versterken van de leerervaring en het welzijn van onze studenten. In 2024 zijn belangrijke stappen gezet om onderwijs flexibeler, interactiever en toegankelijker te maken. Virtual reality (VR) wordt steeds vaker ingezet om praktijkgericht leren te ondersteunen. Studenten in de zorgsector kunnen met behulp van VR-simulaties oefenen met complexe handelingen, zoals die van een thuiszorgverpleegkundige, voordat zij deze in de praktijk toepassen. Ook in de hospitalitybranche biedt VR nieuwe mogelijkheden. In een speciaal ontwikkelde serious game trainen studenten veiligheid en schoonmaakprocedures in hotels, waarmee zij zich beter voorbereiden op hun praktijkervaringen.

Naast VR wordt blended learning verder versterkt door de introductie van hybride leeromgevingen. Hybrid Virtual Classrooms bieden studenten de mogelijkheid om colleges en interactieve sessies bij te wonen, ongeacht hun locatie, waardoor studeren flexibeler wordt.

Toegankelijkheid en inclusiviteit blijven speerpunten binnen de digitale leeromgeving. De Wayfinder-app, die speciaal is ontwikkeld voor studenten en medewerkers met een visuele of motorische beperking, helpt hen zich gemakkelijker door de campus te bewegen. Ook de implementatie van een audio-transcriptie-tool voor colleges ondersteunt studenten met gehoorproblemen of taalbarrières, waardoor studievertraging wordt voorkomen en het onderwijs voor iedereen toegankelijk blijft.

Digitale geletterdheid is een belangrijke pijler binnen het onderwijs. In samenwerking met het Challenge Lab zijn mbo-studenten begeleid bij de ontwikkeling van hun digitale vaardigheden en portfolio-opbouw, waardoor de aansluiting tussen mbo en hbo verder wordt verbeterd. De introductie van 3D-monitoren biedt studenten een innovatieve manier om complexe structuren en modellen te visualiseren, wat met name in technische en medische opleidingen van grote meerwaarde is.

Cybersecurity
Een veilige digitale omgeving is onmisbaar voor een optimale leerervaring. Cybersecurity vormt daarom een integraal onderdeel van onze digitale strategie. In 2024 is met de afronding van de tweede fase van het NHL Stenden Secure-programma opnieuw een belangrijke stap gezet in de bescherming van onze digitale infrastructuur. Dit programma heeft geleid tot een aanzienlijke verbetering van de digitale weerbaarheid en verdere professionalisering van informatiebeveiliging binnen de hogeschool.

Ook dit jaar bleven phishing, ransomware en datalekken actuele dreigingen in het hoger onderwijs. Door de uitbreiding van verplichte tweefactorauthenticatie naar meer systemen en terugkerende intensieve campagne gericht op phishingbewustzijn, is de impact van deze aanvallen aanzienlijk verminderd. Daarnaast zijn extra maatregelen genomen om de beveiliging van de meest kritieke systemen – de 'kroonjuwelen' – te versterken. Dit omvat verbeterde netwerkbeveiliging, versleuteling van gevoelige data en het versterken van monitoringmechanismen. De implementatie van de General Risk and Compliance (GRC)-tool biedt daarbij extra inzicht en controle, waardoor risico’s sneller kunnen worden geïdentificeerd en beheerst.

Cybersecurity is niet alleen een technische uitdaging, maar vraagt ook om bewustwording en gedragsverandering. Daarom zijn studenten en medewerkers dit jaar actief betrokken bij trainingen en simulaties, zodat zij bewuster omgaan met digitale veiligheid en bedreigingen sneller herkennen. De stijging van het volwassenheidsniveau van informatiebeveiliging binnen het SURF-normenkader van 1.5 naar 2.7 bevestigt dat NHL Stenden hierin de juiste koers vaart. Het doel is om niveau 3.0 te bereiken.
Hoewel er in 2024 veel vooruitgang is geboekt, blijft cybersecurity een continu proces. Voor 2025 ligt de focus op de verdere implementatie van de GRC-tool, het uitbreiden van het security operations center en het versterken van cybersecurity-awareness onder studenten en medewerkers.

De kennisveilige leer- en werkomgeving

Bij NHL Stenden streven we naar een kennisveilige leer- en werkomgeving waarin studenten, medewerkers en externe partners op een veilige en respectvolle manier kunnen (samen)werken. Dit betekent dat we bewust omgaan met projecten en gedrag die een positieve impact hebben op de maatschappij, terwijl we risico's op verlies, misbruik of ongewenste toegang tot kennis en data minimaliseren.

Een kennisveilige omgeving vraagt om gedeeld bewustzijn en verantwoordelijkheid. Iedereen binnen de organisatie speelt een rol in het beschermen van kennis en het bevorderen van een cultuur waarin alertheid, integriteit en maatschappelijke betrokkenheid centraal staan. Daarom is het kennisveiligheidssysteem geïntegreerd in verschillende systemen binnen NHL Stenden, waarbij processen waar nodig worden aangepast.

Om dit te realiseren hebben we in 2024 onderstaande maatregelen genomen:

• Het uitvoeren van een risicoanalyse voor de hele organisatie.
• Het benoemen van een kennisveiligheidscoördinator als aanspreekpunt binnen de organisatie en een kennisveiligheid advies team als adviesorgaan.
• Het terugkoppelen van de resultaten van de risicoanalyse aan het Hogeschoolberaad (HSB) en het College van Bestuur (CvB).
• Het in kaart brengen van benodigde maatregelen en risico's.
• Het organiseren van bewustwordingssessies binnen de organisatie.
• Het opzetten van een kennisveiligheidsloket voor het behandelen van verzoeken.

Hiermee zorgen we ervoor dat kennisveiligheid op een effectieve en duurzame manier wordt geïntegreerd in de organisatie. Ook zorgen we ervoor dat kennisveiligheid geen losstaand beleid blijft, maar een integraal onderdeel wordt van de organisatiecultuur en het dagelijkse werkproces. Zo creëren we een omgeving waarin kennis veilig wordt gedeeld en ingezet, met als doel een positieve en duurzame bijdrage te leveren aan de maatschappij.

Veilige leer- en werkomgeving

Naleving privacywetgeving

In 2024 namen we, net als in voorgaande jaren, verschillende stappen die bijdragen aan een betere bescherming van persoonsgegevens. Naleving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en het privacybeleid zijn blijvend van belang bij de uitvoering van onderwijs- en onderzoekstaken en de bedrijfsvoeringprocessen van onze hogeschool en daarmee voor het behoud van een veilige leer- en werkomgeving.

Onze hogeschool staat voor de uitdagende taak enerzijds de basisprincipes van gegevensbescherming effectief en structureel te borgen in de organisatie en tegelijkertijd toekomstgerichte processen op te tuigen ten aanzien van nieuwe technieken (AI) en kennisveiligheid.

Uit het externe privacy assessment van de accountant alsook uit de kwartaalrapportages en het AVG-jaarverslag van de Functionaris voor Gegevensbescherming blijkt dat we met name stappen moeten maken ten aanzien van de effectiviteit van de privacyorganisatie. Een van de maatregelen betreft meer integrale (dienstoverstijgende) samenwerking op de complexe thema’s waarbij ook gegevensbescherming een rol speelt. Ook zullen we moeten blijven investeren en sturen op voldoende bewustwording en wenselijk gedrag ten aanzien van dit thema.

De internationale leer- en werkomgeving

Ons exchange-programma Grand Tour was ook in 2024 weer succesvol. Het Grand Tour-aanbod is geëvalueerd en naast het bestaande aanbod is ingezet op de pilotlocaties Aruba en Lucca/Pisa.

Het Regional University Network – European University (RUN-EU) is de tweede fase ingegaan met wederom een Europese subsidie; er zijn extra partners toegevoegd aan het netwerk en de eerste stappen in de ontwikkeling van joint degrees zijn gezet. Er was veel animo voor de kortdurende mobiliteitsprogramma's (de SAP's) en de resultaten van de werkpakketten zijn goed. Ook vinden onderzoekers elkaar over de instellingen heen. Inmiddels is de bekendheid van RUN-EU hogeschoolbreed goed te noemen.

In het kader van internationalisering at home is het gesubsidieerde programma Bridges by Mentors een goed voorbeeld van de inzet van de kracht van het principe van mentoring voor (kwetsbare) internationale studenten.

In 2024 werd door het ministerie gewerkt aan het wetsvoorstel Wet Internationalisering in Balans (WiB) Vanuit de binnen de VH afgesproken zelfregie hebben we meegewerkt aan de regulering van de instroom van internationale studenten. De ontwikkelingen WiB zijn gevolgd en intern is er aandacht besteed aan communicatie hierover. De opleidingen hebben zich voorbereid op het onderbouwen van de argumentatie voor het verzorgen van anderstalig onderwijs.

Twee postdocs werkten aan een monitoringsonderzoek naar de effecten van het internationaliseringsbeleid, onder supervisie van de lector DBE en internationalisering. De eerste concrete resultaten zijn gepresenteerd en worden in het voorjaar van 2025 afgerond. Deze bewijslast is ook weer goed bruikbaar voor de instellingstoets en vooral ook voor de verdere integratie van internationalisering en DBE en de doorontwikkeling van het internationaliseringsbeleid (welke activiteiten hebben welke impact op de interculturele vaardigheden).

De inclusieve leer- en werkomgeving

IDARE is het platform dat een inclusieve omgeving bevordert binnen onze hogeschool, een plek waar iedereen wordt behandeld als gelijke en dit ook zo ervaart, waar respect de norm is en de waarde van diversiteit wordt erkend. De werkgroep IDARE bestaat uit zes medewerkers en acht studenten. Het team heeft in 2024 zes evenementen georganiseerd die bezocht zijn door ongeveer 500 studenten en medewerkers. IDARE heeft zestien workshops gegeven aan studenten binnen verschillende opleidingen. In samenwerking met de academie Business & Leadership zijn twee minoren ontwikkeld van ieder 15 credits. Een aantal activiteiten die ontwikkeld zijn vanuit de kwaliteitsafspraken zijn samen met leden van IDARE ontwikkeld en zullen voorgezet worden als bijdrage aan verdergaande beleidsuitvoering diversiteit, gelijkheid en inclusie (DEI). Hiertoe is een analyse van diverse beleidsstukken gemaakt die als input zal dienen voor activiteiten die bijdragen aan het behalen van de DEI-doelen in 2025.

IDARE is daarmee de overkoepelende werkgroep geworden voor subgroepen als NHL Stenden Pride, neurodiversiteit, Disability Experience, internationale studenten en 1ste generatie studenten en draagt daarmee bij aan het studentenwelzijnsbeleid van onze hogeschool. Twee hooggewaardeerde activiteiten in 2024 zijn de Disability Experience, waarmee deelnemers konden ervaren hoe het is om met een beperking door de gebouwen van NHL Stenden te navigeren en de interactieve theatervoorstelling van Aminata Cairo, Holding Spaces, over het creëren van een veilige omgeving voor inclusie.