Spring naar inhoud

Geconsolideerde jaarrekening 2022

Algemeen

1.1 Jaarrekening

De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de bepalingen van de Regeling jaar­ verslaggeving onderwijs, Titel 9 Boek 2 BW, en Hoofdstuk 660 van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving en de stellige uitspraken van de overige hoofdstukken van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving en met de bepalingen van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (‘WNT‘).

1.2 Vestigingsadres en inschrijving handelsregister

De Stichting NHL Stenden Hogeschool heeft haar statutaire zetel in de gemeente Leeuwarden en is feitelijk gevestigd aan de Rengerslaan 10, 8900 CB Leeuwarden. De Stichting NHL Stenden Hogeschool is ingeschreven bij het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41002686.

1.3 Schattingen en vergelijking met voorgaand jaar

Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt het bestuur van de Stichting NHL Stenden Hogeschool zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten.
De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd ten opzichte van het voorgaande jaar.

Geconsolideerde balans per 31 december 2022

(na voorgestelde resultaatsbestemming) (x € 1.000)

  Activa   31 december 2022     31 december 2021
  Vaste activa          
1.1.2. Materiële vaste activa          
1.1.2.1. Bedrijfsgebouwen en terreinen 124.350     123.392   
1.1.2.2. Inventaris en apparatuur 43.663     42.878   
1.1.2.3. In uitvoering en vooruitbetalingen  -       -   
1.1.2.4. Egalisatierekening -5.621     -5.352  
      162.392      160.918 
1.1.3. Financiële vaste activa          
1.1.3.2. Andere deelnemingen 184     131   
1.1.3.3. Overige langlopende vorderingen 19     23   
       203       154 
             
  Totaal vaste activa   162.595      161.072 
1.2.1. Voorraden   139      144 
1.2.2. Vorderingen          
1.2.2.1. Debiteuren 1.449      1.999   
1.2.2.11. Belastingen en premies sociale verzekeringen 149       117   
1.2.2.15. Overige kortlopende vorderingen en overlopende activa 7.163      7.687   
      8.761      9.803 
1.2.4 Liquide middelen   48.995      19.811 
  Totaal vlottende activa   57.895      29.758 
  Totaal activa   220.490      190.830 
  Passiva   31 december 2022     31 december 2021
2.1. Eigen vermogen   83.749      73.377 
2.2. Voorzieningen          
2.2.1. Personele voorzieningen   15.063      14.576 
2.3. Langlopende schulden          
2.3.1. Schulden aan kredietinstellingen   46.184      39.981 
2.4. Kortlopende schulden          
2.4.3. Kredietinstellingen 4.110      3.297   
2.4.8. Crediteuren 9.453      8.121   
2.4.9. Belastingen en sociale voorzieningen 9.631      8.955   
2.4.10. Schulden terzake van pensioenen 2.688      2.553   
2.4.12. Overige schulden en overlopende passiva 49.612      39.970   
      75.494      62.896 
  Totaal passiva   220.490      190.830 

Geconsolideerde staat van baten en lasten over 2022

    2022   Begroting 2022   2021
3. Baten          
3.1 Rijksbijdragen  215.699    193.137    189.594 
3.2 Overheidsbijdragen / subsidies overige overheden  8.155    6.672    6.137 
3.3 (Wettelijke) college-, cursus-, les- en examengelden  35.770    49.172    41.504 
3.4 Baten werk in opdracht van derden  9.424    10.143    7.620 
3.5 Overige baten  4.567    3.792    4.384 
  Totaal baten  273.615     262.917     249.239 
             
4. Lasten          
4.1 Personeelslasten  195.852    198.982    178.967 
4.2 Afschrijvingen  13.127    13.087    12.878 
4.3 Huisvestingslasten  11.237    9.544    9.433 
4.4 Overige lasten  42.371    36.972    31.736 
  Totaal lasten  262.587     258.584     233.014 
             
  Saldo baten en lasten  11.028     4.333     16.225 
5. Financiële baten en lasten  -745     -1.063     -1.041 
             
  Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belastingen  10.283     3.270     15.184 
6. Belastingen  29     -     5 
7. Resultaat uit deelnemingen  53     -70     - 
             
  Resultaat na belastingen  10.365     3.200     15.189 

Geconsolideerd kasstroomoverzicht 2022

    2022     2021
Kasstroom uit operationele activiteiten          
Saldo baten en lasten   11.028     16.225
           
Aanpassingen voor:          
- 4.2. Afschrijvingen 13.127     12.878  
- 2.2. Mutaties voorzieningen 487     768  
    13.614     13.646
           
Verandering in werkkapitaal:          
- 1.2.1. Voorraden 5     25  
- 1.2.2. Vorderingen 1.042     3.409  
- 2.4. Kortlopende schulden 12.810     -3.555  
    13.857     -121
Kasstroom uit bedrijfsoperaties:          
- 5.2. Ontvangen interest 185     2  
- 5.2. Betaalde interest -930     -1.043  
- 6. Terug ontvangen vennootschapsbelasting 29     5  
- 7. Resultaten uit deelnemingen 53      -   
    -663     -1.036
Totaal kasstroom uit operationele activiteiten   37.836     28.714
           
Kasstroom uit investeringsactiviteiten          
- 1.1.2. Investeringen in materiële vaste activa -15.626     -6.494  
- 1.1.3. Investeringen in financiële vaste activa -53      -   
           
Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten   -15.679     -6.494
           
Kasstroom uit financieringsactiviteiten          
- 2.3. Aangetrokken langlopende schuld 10.000      -   
- 2.3. Aflossing langlopende schulden -2.984     -3.298  
- 2.4.3. Mutatie krediet  -      -218  
- 1.1.3.3. Mutatie overige langlopende vorderingen 4     4  
           
Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten   7.020     -3.512
2.1. Koers- en omrekeningsverschillen op vermogen deelneming   7     -37
           
Mutatie liquide middelen   29.184     18.671
Het verloop van de geldmiddelen is als volgt:          
Stand per 1 januari   19.811     1.140
Mutatie   29.184     18.671
Stand per 31 december   48.995     19.811

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Algemeen

Activiteiten

De activiteiten van Stichting NHL Stenden Hogeschool, statutair gevestigd te Leeuwarden, bestaan voornamelijk uit het doen verzorgen en doen ontwikkelen van hoger beroepsonderwijs en het daarmee verband houdende of het daartoe bevorderlijke onderzoek.

Groepsverhoudingen

In de geconsolideerde jaarrekening zijn integraal verwerkt de financiële gegevens van het groepshoofd Stichting NHL Stenden Hogeschool, statutair gevestigd in de gemeente Leeuwarden en van haar groepsmaatschappijen waarin zij een overheersende zeggenschap heeft, te weten:

  • Stichting Steunfonds Stenden Hogeschool, te Leeuwarden
  • NHL Stenden Hospitality Group B.V., te Leeuwarden
  • Wyswert Beheer B.V., te Leeuwarden
    • Stenden University Qatar B.V., te Leeuwarden
    • Stenden University South Africa B.V., te Leeuwarden
      • Educational Institute for Service Studies PTY Ltd, te Port Alfred (Zuid Afrika)
  • Beheersorganisatie Kenniscampus Leeuwarden B.V. te Leeuwarden
  • Kenniscampus Beheer B.V. te Leeuwarden
  • Kenniscampus C.V. te Leeuwarden

De Stichting NHL Stenden Hogeschool bezit 50% van de aandelen in de Kenniscampus Beheer B.V. en heeft een direct belang in de Kenniscampus C.V. van 48%. Ook Wyswert Beheer BV bezit 50% van de aandelen in de Kenniscampus Beheer B.V. en heeft eveneens een direct belang in de Kenniscampus C.V. van 48%. Het resterende belang van 4% van de Kenniscampus C.V. is bezit van de Kenniscampus Beheer B.V.De Stichting NHL Stenden Hogeschool bezit daarnaast nog 50% van de aandelen in NHL Bedrijfsopleidingen ICT B.V., maar heeft daarin geen beslissende zeggenschap. De activiteiten van deze B.V. zijn al geruime tijd geleden beëindigd en de deelneming is afgewaardeerd tot nihil. Deze B.V. wordt daardoor niet opgenomen in de consolidatie.

Presentatie van cijfers

De bedragen in de jaarrekening, tabellen en toelichtingen zijn allen in duizenden Euro’s, tenzij anders aangegeven. Als gevolg van afrondingen zijn in een beperkt aantal gevallen geringe verschillen ontstaan in tellingen. Deze kleine afrondings­verschillen tasten de getrouwheid niet aan en zijn geen belemmering voor het verkrijgen van het vereiste inzicht. In de balans en de staat van baten en lasten zijn referenties opgenomen die verwijzen naar de genummerde toelichting.

Consolidatie

In de consolidatie van de Stichting NHL Stenden Hogeschool worden de financiële gegevens van de instelling opgenomen, samen met haar groepsmaatschappijen en andere instellingen waarop zij een overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft. De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld met toepassing van de grondslagen voor de waardering en de resultaatbepaling van de Stichting NHL Stenden Hogeschool.

Groepsmaatschappijen zijn rechtspersonen waarop de instelling overheersende zeggenschap, direct of indirect, kan uitoefenen doordat zij beschikt over de meerderheid van de stemrechten of op enig andere wijze de financiële en operationele activiteiten kan beheersen. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met potentiële stemrechten die direct kunnen worden uitgeoefend op balansdatum.

De groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarop de Stichting NHL Stenden Hogeschool een overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft, worden in de consolidatie betrokken. De onderlinge verhoudingen en transacties worden hierbij geëlimineerd. Het eventuele aandeel van derden in het groepsvermogen en in het groepsresultaat wordt afzonderlijk vermeld. Deelnemingen worden niet betrokken in de consolidatie, wanneer daarop geen overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend (geassocieerde deelnemingen).

Een belang in een joint venture wordt proportioneel geconsolideerd. Van een joint venture is sprake, indien als gevolg van een overeenkomst tot samenwerking, de zeggenschap door de deelnemers gezamenlijk wordt uitgeoefend.

Intercompanytransacties, intercompanywinsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaat­schappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen worden geëlimineerd, voor zover de resultaten niet door transacties met derden buiten de groep zijn gerealiseerd. Ongerealiseerde verliezen op intercompanytransacties worden ook geëlimineerd, tenzij er sprake is van een bijzondere waardevermindering. Waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen zijn, waar nodig, gewijzigd om aansluiting te krijgen bij de geldende waarderingsgrondslagen voor de groep.

Verbonden partijen

Als verbonden partijen worden aangemerkt alle rechtspersonen waarop overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtspersonen, die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen, worden aangemerkt als verbonden partij. Ook de statutaire directieleden, andere sleutelfunctionarissen in het management van de instelling en nauwe verwanten zijn verbonden partijen. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht. Voor een overzicht van de verbonden partijen wordt verwezen naar de toelichting op de geconsolideerde balans.

Pensioenen

De instelling heeft een pensioenregeling bij Stichting Bedrijfspensioenfonds ABP. Op deze pensioenregeling zijn de bepalingen van de Nederlandse Pensioenwet van toepassing en worden op verplichte of contractuele basispremies betaald door de instelling. ABP hanteert het middelloon als pensioengevende salarisgrondslag. ABP probeert ieder jaar de pensioenen te verhogen met de gemiddelde stijging van de lonen in de sectoren overheid en onderwijs. Wanneer de dekkingsgraad lager is dan 105% vindt er geen indexatie plaats. De premies worden verantwoord als personeelskosten zodra deze verschuldigd zijn. Vooruitbetaalde premies worden opgenomen als overlopende activa indien dit tot een terugstorting leidt of tot een vermindering van toekom­stige betalingen. Nog niet betaalde premies worden als verplichting op de balans opgenomen.

Voor toegezegde bijdrageregelingen betaalt de instelling verplichte, contractuele of vrijwillige basispremies aan pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen. Behalve de betaling van premies heeft de instelling geen verdere verplichtingen uit hoofde van deze pensioenregelingen.

Ultimo 2022 had het ABP een dekkingsgraad van 110,9% (ultimo 2021 110,2%). De premie ten behoeve van de opbouw van de pensioenaanspraken bedraagt in 2022 25,9% (in 2021 25,9%) van het pensioengevend salaris, nadat deze is verminderd met de franchise van € 14.850 (2021 € 14.550).

Het pensioengevend salaris is in 2022 gemaximeerd op € 114.866 (2021 € 112.189). De jaarlijkse premie die voor rekening komt van de werkgever bedraagt 17,97% (2021 17,97%) van het pensioengevend salaris. De hoogte van de premie wordt jaarlijks vastgesteld door het bestuur van het bedrijfstakpensioenfonds op basis van de dek­kingsgraad en de verwachte rendementen.

Het ABP heeft een herstelplan ingediend dat is gebaseerd op de stand ultimo 2015 en waaruit blijkt op welke manier het fonds de financiële situatie binnen een aantal jaren kan herstellen. Het uiteindelijke doel van dit plan is dat de dekkingsgraad eind 2026 circa 128% bedraagt. In het herstelplan zijn o.a. de volgende mogelijke maat­regelen genoemd, die mede afhankelijk van de ontwikkeling van de dekkingsgraad, toegepast kunnen worden:

  • Verlagen van de (huidige en/of toekomstige) pensioenuitkeringen (voor de jaren 2018 tot en met 2022 is deze maatregel niet toegepast)
  • Het niet indexeren van de bestaande pensioenuitkeringen (per 1 juli 2022 zijn de pensioenen geïndexeerd met 2,39%, nadat er sinds 2011 geen indexatie had plaatsgevonden)
  • Verbeteren van het rendement door aanpassen van de rekenrenten indien dit gerechtvaardigd is

Financiële instrumenten

Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten (zoals vorderingen en schulden), als afgeleide financiële instrumenten (derivaten) verstaan.

In de toelichting op de onderscheiden posten van de balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht als die significant afwijkt van de boekwaarde en benodigd is toe te lichten vanuit het geven van het vereiste inzicht.

Primaire financiële instrumenten

Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost van de ‘Grondslagen voor de waardering van activa en passiva’.

Alle in de balans opgenomen financiële instrumenten zijn gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs.

Omrekening van vreemde valuta’s

Vorderingen, schulden en verplichtingen in vreemde valuta’s worden omgerekend tegen de koers per balansdatum. Transacties in vreemde valuta’s gedurende de verslagperiode worden in de jaarrekening verwerkt tegen de koers die geldt op de datum van de transactie. De uit de omrekening per balansdatum voortvloeiende koersverschillen worden opgenomen in de winst en verliesrekening.

De buitenlandse groepsmaatschappijen en niet­ geconsolideerde deelnemingen kwalificeren als bedrijfs­ uitoefening in het buitenland met een andere functionele valuta dan die van de vennootschap. Voor de omrekening van de jaarrekening van deze bedrijfsuitoefening in het buitenland wordt de koers op balansdatum gehanteerd voor de balansposten en de wisselkoersen op de transactiedata voor de posten van de winst en verliesrekening. De omrekeningsverschillen die optreden, worden rechtstreeks ten gunste of ten laste van het groepsvermogen gebracht.

Valutarisico

Voor het valutabeleid kiest NHL Stenden Hogeschool voor prudent en eenvoudig beleid, zonder complexe instrumenten, gericht op minimalisatie van (koers)risico’s. Hierbij hanteert NHL Stenden Hogeschool als prijsbeleid dat tarieven met zoveel mogelijk in € worden overeengekomen. Voorts hanteert NHL Stenden Hogeschool als beleidslijn dat ontstane winsten van deelnemingen in het buitenland (Zuid Afrika en Qatar) zoveel mogelijk worden uitgekeerd als dividend.

Rente- & kasstroomrisico

De hogeschool conformeert zich aan de ‘regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016’. Deze regeling is met ingang van 1 juli 2016 van kracht geworden en vervangt de regeling beleggen en belenen voor onderwijs en onderzoek 2010. NHL Stenden heeft een strategie van niet speculeren, waarbij wordt uitgegaan van schatkistbankieren en het beleggen en belenen van middelen hoofdzakelijk bij het ministerie van Financiën. Ook voor het valutabeleid kiest de hogeschool voor prudent en eenvoudig beleid (geen complexe instrumenten), gericht op minimalisatie van de (koers)risico’s. De hogeschool heeft geen beleggingen en maakt geen gebruik van derivaten. We hebben geen niet­-onderwijsgerelateerde beleningen.

Krediet- en liquiditeitsrisico

NHL Stenden Hogeschool beperkt het kredietrisico door gebruik te maken van schatkistbankieren en door uitsluitend zaken te doen met debiteuren met een hoge kredietwaardigheid. Op balansdatum waren er geen significante concentraties van kredietrisico.

Er is geen sprake van significante vorderingen op één partij, buiten het schatkistbankieren om. Door tussentijdse monitoring en eventuele bijsturing worden liquiditeitsrisico’s beheerst.

Grondslagen voor de waardering van activa en passiva

Algemeen

Indien niet anders vermeld, zijn activa en passiva opgenomen tegen de geamortiseerde kostprijs.

Materiële vaste activa

De terreinen, gebouwen en schepen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs plus bijkomende kosten of vervaardigingsprijs verminderd met de jaarlijkse lineaire afschrijvingen op basis van de geschatte levensduur. Op terreinen wordt niet afgeschreven.

Inventaris en apparatuur zijn gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs, inclusief direct toekenbare kosten, verminderd met de jaarlijkse afschrijvingen op basis van de geschatte levensduur.

Door de instelling wordt op iedere balansdatum beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de reali­seerbare waarde van het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroom genererende eenheid waartoe het actief behoort. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde; de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfs­waarde. Een bijzonder waardeverminderingsverlies wordt direct als last verwerkt in de staat van baten en lasten onder gelijktijdige verlaging van de boekwaarde van het betreffende actief.

Kosten voor periodiek groot onderhoud worden geactiveerd onder de materiële vaste activa en daarop wordt vervolgens afgeschreven.

Subsidies in verband met de aanschaf van (materiele) vaste activa zijn gepassiveerd onder de materiele vaste activa. Deze subsidies worden tijdsevenredig over de geschatte economische levensduur van deze activa ten gunste van de staat van baten en lasten gebracht en gepresenteerd in de afschrijvingskosten.

Financiële vaste activa

Deelnemingen waarop invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode (nettovermogenswaarde). Er wordt van uitgegaan dat er invloed van betekenis is, wanneer 20% of meer van de stemrechten uitgebracht kan worden.

De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening. Indien de waardering van een deelneming volgens de nettovermogenswaarde negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Indien en voor zover de instelling in deze situatie geheel of gedeeltelijk in staat voor de schulden van de deelneming, dan wel het stellige voornemen heeft de deelneming tot betaling van haar schulden in staat te stellen, wordt hiervoor een voorziening getroffen.

De eerste waardering van gekochte deelnemingen is gebaseerd op de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva op het moment van acquisitie. Voor de vervolgwaardering worden de grondslagen toegepast die gelden voor deze jaarrekening, uitgaande van de waarden bij eerste waardering. Als resultaat wordt het bedrag verantwoord waarmee de boekwaarde van de deelneming sinds de voorafgaande jaarrekening is gewijzigd als gevolg van het door de deelneming behaalde resultaat. Voor het geboekte, maar nog niet uitgekeerde resultaat van de deelnemingen wordt een wettelijke reserve aangehouden.

Deelnemingen waarop, geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Als resultaat wordt in aanmerking genomen het in het verslagjaar gedeclareerde dividend van de deelneming, waarbij niet in contanten uitgekeerde dividenden worden gewaardeerd tegen reële waarde.

De onder financiële vaste activa opgenomen vorderingen op deelnemingen worden initieel gewaardeerd tegen de reële waarde onder aftrek van transactiekosten. Vervolgens worden deze vorderingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. Bij de waardering wordt rekening gehouden met eventuele waardeverminderingen en bijzondere waardeverminderingen van vaste activa.

Voorraden

De voorraden zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder toepassing van de FIFO­-methode (“first in, first out”) of tegen lagere opbrengstwaarde. De opbrengstwaarde is de geschatte verkoopprijs onder aftrek van direct toerekenbare verkoopkosten. Bij de bepaling van de opbrengstwaarde wordt rekening gehouden met de incourantheid van de voorraden.

Vorderingen en overlopende activa

Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Vorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Als de ontvangst van de vordering is uitgesteld op grond van een verlengde overeengekomen betalingstermijn, wordt de reële waarde bepaald aan de hand van de contante waarde van de verwachte ontvangsten en worden er, op basis van de effectieve rente, rente­-inkomsten ten gunste van de staat van baten en lasten gebracht. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering.

De vorderingen betreffen onder andere externe debiteuren uit hoofde van contractactiviteiten en studenten inzake collegegelden. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering. Vorderingen ouder dan 90 dagen worden 100% voorzien tenzij er separate betalingsafspraken zijn gemaakt.

Onderhanden projecten

De onderhanden projecten bestaan voornamelijk uit subsidieprojecten en projecten in opdracht van derden. De projecten worden gewaardeerd met behulp van de “percentage of completion” methode. Subsidies worden verantwoord op basis van de voortgang en op het moment dat het een redelijke zekerheid is dat aan de gestelde voorwaarden is voldaan. De op deze projecten gemaakte kosten, bestaande uit personeelslasten en kosten van derden, worden rechtstreeks in het resultaat geboekt. De ontvangen subsidievoorschot­ten of (vooruit) gefactureerde termijnen worden als "Overlopende posten projecten" op de balans opgenomen onder de overige schulden. Periodiek wordt de feitelijke voortgang van het project vastgesteld, waarna op basis van de voortgang een deel van de subsidie of projectopbrengst als vordering op de balans en tevens als bate op het project geboekt.

Liquide middelen

Liquide middelen bestaan uit kastegoeden, banktegoeden en deposito’s. De tegoeden zijn direct opeisbaar, tenzij anders is vermeld. Rekeningcourant schulden bij banken en/of bij het Ministerie van Financiën zijn opgeno­men onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden en zijn daarmee geen liquide middelen. Liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.

Voorzieningen

Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten.

De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de contante waarde van deze bedragen, tenzij anders is vermeld.

Langlopende en kortlopende schulden

Langlopende schulden worden bij de eerste waardering gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de schulden worden in de waardering bij eerste verwerking opgenomen. Langlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Het verschil tussen de bepaalde boekwaarde en de uiteindelijke aflossingswaarde wordt, samen met de ver­schuldigde rentevergoeding, zodanig bepaald dat de effectieve rente gedurende de looptijd van de schulden in de staat van baten en lasten wordt verwerkt.

Kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Kortlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Dit is meestal de nominale waarde.

Salderen

Een actief en een post van het vreemd vermogen worden gesaldeerd in de jaarrekening opgenomen uitsluitend indien en voor zover:

  • een deugdelijk juridisch instrument beschikbaar is om het actief en de post van het vreemd vermogen gesaldeerd en simultaan af te wikkelen.
  • het stellige voornemen bestaat om het saldo als zodanig of beide posten simultaan af te wikkelen.

Niet langer in de balans opnemen van financiële activa en verplichtingen

Een financieel instrument wordt niet langer in de balans opgenomen indien een transactie ertoe leidt dat alle, of nagenoeg alle, rechten op economische voordelen en alle, of nagenoeg alle, risico’s met betrekking tot de positie aan een derde zijn overgedragen.

Leasing

De beoordeling of een overeenkomst een lease bevat, vindt plaats op grond van de economische realiteit op het tijdstip van het aangaan van het contract. Het contract wordt aangemerkt als een leaseovereenkomst als de nakoming van de overeenkomst afhankelijk is van het gebruik van een specifiek actief of de overeenkomst het recht van het gebruik van een specifiek actief omvat.

Grondslagen voor resultaatbepaling

Algemeen

Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de opbrengstwaarde van de geleverde prestaties en de kosten over het jaar. De opbrengsten op transacties worden verantwoord in het jaar waarin zij zijn gerealiseerd. De baten en lasten worden toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben.
Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn verwezenlijkt. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar worden in acht genomen, indien zij voor het vaststellen van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Rijksbijdrage

De ontvangen normatieve rijksbijdrage en de niet geoormerkte OCW-­subsidies (vrij besteedbare doelsubsidies zonder verrekeningsclausule) worden in het jaar waarop de toekenningen betrekking hebben volledig als baten verwerkt.

Niet normatieve rijksbijdragen betreffen niet-structurele toevoegingen aan de rijksbijdrage van onderwijsinstellingen waarbij expliciet is vermeld dat er sprake is van een niet normatieve rijksbijdrage. Niet normatieve rijksbijdragen worden voor zover deze niet zijn besteed in het boekjaar verwerkt als passief post op de balans.

Geoormerkte OCW-­subsidies met een vrij besteedbaar overschot (doelsubsidies waarbij het overschot geen verrekeningsclausule heeft) worden ten gunste van het resultaat gebracht naar rato van de voortgang van de gesubsidieerde activiteiten. Het deel van de subsidies waarvoor nog geen activiteiten zijn verricht per balans­datum, wordt verantwoord onder de overlopende passiva.

Geoormerkte OCW­-subsidies (doelsubsidies met een verrekeningsclausule) worden ten gunste van het resultaat gebracht in het jaar waarop de gesubsidieerde lasten in het resultaat zijn verantwoord. Niet bestede middelen worden verantwoord als overlopende passiva zolang de bestedingstermijn nog niet is verlopen.

Overige rijksbijdragen

In de exploitatierekening is als bate het bedrag opgenomen dat aan het betreffende verslagjaar is toe te rekenen op basis van gerealiseerde bestedingen.

College-, cursus-, les- en examengelden

De collegegelden worden in de staat van baten en lasten verantwoord volgens het baten en lastenstelsel.
De verwerking van de vooruitgefactureerde collegegelden is conform het door Ministerie van OCW in 2017 uitgebrachte standpunt hierover. Dat standpunt houdt in dat vooruitgefactureerde collegegelden, welke nog niet zijn verschuldigd door de studenten, omdat die betrekking hebben op de periode januari­-augustus van het lopende collegejaar, op de balans zijn gesaldeerd met de collegegelddebiteuren. Dit heeft geen effect op het resultaat, het eigen vermogen of de kasstromen.

Overige exploitatiesubsidies

Exploitatiesubsidies worden als bate verantwoord in de staat van baten en lasten in het jaar waarin de gesubsidi­eerde kosten zijn gemaakt of opbrengsten zijn gederfd, of wanneer zich een gesubsidieerd exploitatietekort heeft voorgedaan.

Verlenen van diensten

De verantwoording van opbrengsten uit de levering van diensten geschiedt naar rato van de geleverde presta­ties, gebaseerd op de verrichte diensten tot aan de balansdatum in verhouding van de in totaal te verrichten diensten.

Afschrijvingen

Materiële vaste activa worden vanaf het moment van ingebruikneming afgeschreven over de verwachte toe­komstige gebruiksduur van het actief. Boekwinsten of boekverliezen worden verantwoord en toegelicht onder de Overige baten dan wel Overige lasten.

Personeelsbeloningen

Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de staat van baten en lasten voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers respectievelijk de belastingautoriteit.

Financiële baten en lasten

Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de betreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening gehouden met de ver­antwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen.

Vennootschapsbelasting

De ‘Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen’ is in werking getreden per 1 januari 2016. Deze wet leidt er toe dat onderwijsinstellingen in beginsel vennootschapsbelastingplichtig zijn. In de wet is een specifieke vrijstelling opgenomen voor onderwijsinstellingen die bekostigd onderwijs verrichten en voldoen aan de in de wet opgenomen voorwaarden. De Stichting NHL Stenden Hogeschool heeft vastgesteld dat zij voor de Stichting NHL Stenden Hogeschool voldoet aan de voorwaarden om een beroep te kunnen doen op de onderwijsvrijstelling en is derhalve vrijgesteld van vennootschapsbelasting.

De vrijstelling geldt echter niet voor de besloten vennootschappen die als groepsmaatschappij in de jaarrekening zijn opgenomen. De vennootschapsbelasting is berekend tegen het geldende tarief over het resultaat van het boekjaar, waarbij rekening is gehouden met permanente verschillen tussen de winstberekening volgens de jaarrekening en de fiscale winstberekening.

Grondslagen voor de opstelling van het geconsolideerd kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht wordt opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroom­ overzicht bestaan uit de liquide middelen.

Kasstromen in vreemde valuta’s worden omgerekend tegen de gemiddelde koers van begin en einde boekjaar. Koersverschillen inzake geldmiddelen worden afzonderlijk in het kasstroomoverzicht getoond.

Betaalde vennootschapsbelasting, ontvangen interest en ontvangen dividenden worden opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. Betaalde interest en betaalde dividenden worden opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten.

De verkrijgingsprijs van verworven groepsmaatschappij wordt opgenomen onder de kasstroom uit investerings­activiteiten, voor zover betaling in geldmiddelen heeft plaatsgevonden. Hierbij worden geldmiddelen aanwezig in deze groepsmaatschappijen afgetrokken van de aankoopprijs.

Transacties waarbij geen ruil van geldmiddelen plaatsvindt, waaronder financial leasing, worden niet in het kasstroomoverzicht opgenomen. De betalingen van de leasetermijnen uit hoofde van het financial leasecontract worden gepresenteerd als aflossingen van schulden voor het aflossingsbestanddeel en als betaalde interest voor het interestbestanddeel.

Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december 2022

1. Activa

Vaste activa

1.1.2. Materiële vaste activa 1.1.2.1. 1.1.2.2. 1.1.2.3. 1.1.2.4.  
  Bedrijfs- gebouwen en -terreinen Inventaris en apparatuur Gebouwen in aanbouw Egalisatie- rekening Totaal
 
Stand per 1 januari 2022          
Aanschafwaarde 201.735 81.066  -  -8.766 274.035
Afschrijvingen -78.343 -38.188  -  3.414 -113.117
           
Boekwaarden 123.392 42.878  -  -5.352 160.918
           
Mutaties          
Investeringen 6.646 8.476  -  -521 14.601
Desinvesteringen -1.259 -5.407  -   -  -6.666
Afschrijvingen -5.662 -7.717  -  252 -13.127
Afschrijvingen desinvesteringen 1.233 5.433  -   -  6.666
Saldo 958 785  -  -269 1.474
           
Stand per 31 december 2022          
Aanschafwaarde 207.122 84.135  -  -9.287 281.970
Afschrijvingen -82.772 -40.472  -  3.666 -119.578
           
Boekwaarden 124.350 43.663  -  -5.621 162.392

De subadministratie van de vaste activa is geschoond van activa die volledig waren afgeschreven en buiten gebruik waren gesteld. Deze activa hebben geen opbrengst.

In het verslagjaar is regulier geïnvesteerd in het vervangen en verbeteren van de huisvesting en klein inventaris. Daarnaast is het Bewegingscentrum Leeuwarden aangekocht voor € 4,2 miljoen.

Afschrijvingspercentages

Afschrijvingspercentages %
1.1.2.1. Bedrijfsgebouwen en ­terreinen 0 - 7
1.1.1.3. Inventaris en apparatuur 10 - 25
1.1.1.4. In uitvoering en vooruitbetalingen 0
1.1.1.5. Egalisatierekening 2 - 10
1.1.3. Financiële vaste activa 31-12-2021 Mutatie 2022 31-12-2022
1.1.3.2. Andere deelnemingen      
  Coöperatie Maritieme Academie Holland U.A. 131  53  184
         
1.1.3.3. Overige langlopende vorderingen      
  Lening IO Vivat 2015 9 -3 6
  Lening IO Vivat 2019 14 -1 13
    23 -4 19
         
  Totaal financiële vaste activa 154 49 203

1.1.3.2. Coöperatie Maritieme Academie Holland U.A.

De Stichting NHL Stenden Hogeschool is in 2013 een samenwerking aangegaan met vijf andere onderwijs­ instellingen onder de naam Coöperatie Maritieme Academie Holland U.A. Het doel van de samenwerking is het leveren van een bijdrage aan de maritieme sector door het aanbieden van kwalitatief goed onderwijs in de maritieme sector in de brede zin. Het aandeel in de Coöperatie van de Stichting NHL Stenden Hogeschool is 32,7%.

1.1.3.3. Overige langlopende vorderingen

Lening IO Vitat 2015
Stichting NHL Stenden Hogeschool heeft in 2015 een lening verstrekt aan de studentenvereniging IO Vivat Nostrorum Sanitas. De hoofdsom van de lening bedraagt € 27.000. De aflossing bedraagt € 1.350 per halfjaar. De looptijd van de lening bedraagt 10 jaar. Het rentepercentage bedraagt 1% per jaar. Er zijn geen zekerheden gesteld.

Lening IO Vitat 2019
Stichting NHL Stenden Hogeschool heeft in 2019 een lening verstrekt aan de studentenvereniging IO Vivat Nostrorum Sanitas. De hoofdsom van de lening bedraagt € 15.000. De aflossing bedraagt € 750 per halfjaar. De looptijd van de lening bedraagt 10 jaar. Het rentepercentage bedraagt 1% per jaar. Er zijn geen zekerheden gesteld.

Vlottende activa

1.2.1. Voorraden 31-12-2022 31-12-2021
   
1.2.1.1. Grond­- en hulpstoffen 38 47
1.2.1.2. Gereed product en handelsgoederen 101 97
    139 144
1.2.2. Vorderingen 31-12-2022 31-12-2021
   
1.2.2.1. Debiteuren    
1.2.2.1.1. Studentdebiteuren 272 574
1.2.2.1.2. Overige debiteuren 1.933 2.075
    2.205 2.649
  Voorziening dubieuze debiteuren -756 -650
    1.449 1.999
       
1.2.2.11. Belastingen en premies sociale verzekeringen    
  Vennootschapsbelasting 149 117
    149 117
       
1.2.2.15. Overige kortlopende vorderingen en overlopende activa    
  Personeelsvoorschotten 362 107
  Overlopende posten projecten 3.059 2.641
  Vooruitbetaalde kosten 3.213 2.832
  Te ontvangen rente 168  - 
  Overige vorderingen 361 2.107
    7.163 7.687
  Totaal vorderingen 8.761 9.803

De vordering op ‘studentdebiteuren’ bestaat voor het overgrote deel uit collegegeldvorderingen voor het collegejaar 2022/2023. Onder overige debiteuren zijn begrepen vorderingen op derden uit hoofde van verhuur en overige activiteiten.

Onder ‘overlopende posten projecten’ zijn begrepen vooruit ontvangen bedragen minus gerealiseerde opbrengsten door de besteding van kosten aan personeel, diensten en materialen die op balansdatum nog niet zijn gefactureerd.

Onder ‘vooruitbetaalde kosten’ zijn de uitgaven voor licenties wegens onderhoudscontracten inbegrepen, waarvan de prestatie in 2023 wordt geleverd. 

Onder ‘overige vorderingen’ zijn vorderingen opgenomen op collega hogescholen en partners waarmee gezamenlijke activiteiten worden uitgevoerd.

Van de opgenomen vorderingen heeft € 623.037 een verwachte looptijd langer dan één jaar.

1.2.4. Liquide middelen 31-12-2022 31-12-2021
   
1.2.4.1. Kas 2 16
1.2.4.2. Banken 1.135 1.060
1.2.4.3. Schatkistbankieren Ministerie van Financiën 47.858  18.735 
    48.995 19.811

Bij het ministerie van Financiën heeft de Stichting NHL Stenden Hogeschool de mogelijkheid krediet in rekening courant op te nemen ten bedrage van € 15,0 miljoen (2021: € 11,7 miljoen). Verder heeft de Stichting NHL Stenden Hogeschool de beschikking over een intraday kredietfaciliteit ter hoogte van € 23,9 miljoen.

De liquide middelen staan ter vrije beschikking.

2. Passiva

    Saldo per   Bestemming resultaat Saldo per   Bestemming resultaat Saldo per
2.1. Eigen vermogen 31-12-2021 Mutaties 2021 2021 31-12-2021 na bestemming resultaat Mutaties 2022 2022 31-12-2022
   
2.1.1. Algemene reserve publieke gelden 52.896  -  15.329 68.225  -  12.205 80.430
2.1.2. Algemene reserve private gelden 6.235 -315 -140 5.780  6  -1.840 3.946
2.1.3. Reserve omrekeningsverschillen (wettelijke reserve) -906 278  -  -628  1   -  -627
    58.225 -37 15.189 73.377 7 10.365 83.749

Toelichting eigen vermogen
Het eigen vermogen bestaat uit de in voorgaande jaren opgebouwde exploitatieresultaten van de diverse organisatieonderdelen. Hierin is tevens een scheiding opgenomen naar publieke en private middelen.

De algemene reserve private gelden bestaat deels uit een wettelijke reserve. Deze wettelijke reserve bestaat uit een reserve omrekeningsverschillen. De reserve omrekeningsverschillen wordt veroorzaakt door de omrekening van vermogen en resultaat van de deelneming Stenden South Africa B.V..

Financiële toelichting wettelijke reserve
De wettelijke reserve wordt gevormd voor het geboekte resultaat van de buitenlandse deelnemingen. Het resultaat van de deelnemingen wordt bepaald met behulp van de vermogensmutatiemethode.

Deze totale wettelijke reserve bedraagt ultimo 2022 € 627.000 (2021 : €628.000). De mutatie van € 1.000 heeft betrekking op de omrekenverschillen van Stenden South Africa B.V. 

Verloop inzake verschil eigen vermogen Stand per Stand per
  31-12-2022 31-12-2021
 
Enkelvoudig vermogen Stichting NHL Stenden Hogeschool 82.914 72.481
Eigen vermogen Stichting Steunfonds Stenden Hogeschool 835 896
Groepsvermogen Stichting NHL Stenden Hogeschool 83.749 73.377

Toelichting afwijking geconsolideerd vermogen met enkelvoudig vermogen

Per 31-12-2022 wijkt het enkelvoudig vermogen van Stichting NHL Stenden Hogeschool af van het geconsolideerde vermogen van de Stichting. Het verschil van (afgerond) € 835.000 (2021 € 896.000) wordt veroorzaakt door het opnemen van het vermogen van de groepsmaatschappij Stichting Steunfonds Stenden Hogeschool in de geconsolideerde cijfers van Stichting NHL Stenden Hogeschool.

Geconsolideerd overzicht van het totaalresultaat 2022 2021
 
Resultaat na belastingen 10.365 15.189
Rechtstreekse mutatie in het eigen vermogen    
Nagekomen resultaat bedrijfsuitoefening in het buitenland 6 -38
Omrekenverschillen bedrijfsuitoefening in het buitenland 1 1
Totaalresultaat 10.372 15.152

Toelichting rechtstreekse vermogensmutaties
Gedurende 2022 hebben er twee rechtstreekse mutaties in het eigen vermogen plaatsgevonden namelijk € 6.000 in verband met het nagekomen resultaat 2021 Stenden South Africa B.V. en € 1.000 in verband met de omrekenverschillen Stenden South Africa B.V.

2.2. Voorzieningen 31-12-2021 Dotaties Onttrekkingen Vrijval 31-12-2022
   
2.2.1. Personeelskostenvoorzieningen          
             
2.2.1.1. Voorziening voor jubileumuitkeringen 2.110  79  130  -  2.059
2.2.1.2.1. Voorziening Werktijdvermindering Senioren 9.061  2.935  1.736 496 9.764
2.2.1.2.2. Voorziening Duurzame Inzetbaarheid personeel 1.425  -   -  173 1.252
2.2.1.3. Voorziening Eigen Risico WAO/WIA 1.135  344  238  -  1.241
2.2.1.4. Voorziening wachtgelden 845  407  505  -  747
  Totaal personeelsvoorzieningen 14.576 3.765 2.609 669 15.063
2.2.1. Onderverdeling saldo voorzieningen naar looptijd Stand per < 1 jaar 1 - 5 jaar > 5 jaar
   
2.2.1.1. Voorziening voor jubileumuitkeringen  2.059   130   520   1.409 
2.2.1.2.1. Voorziening Werktijdvermindering Senioren  9.764   1.700   6.800   1.264 
2.2.1.2.2. Voorziening Duurzame Inzetbaarheid personeel  1.252   800   452   - 
2.2.1.3. Voorziening Eigen Risico WAO/WIA  1.241   300   941   - 
2.2.1.4. Voorziening wachtgelden  747   600   147   - 
  Totaal voorzieningen 15.063  3.530  8.860  2.673 

2.2.1.1. Voorziening voor jubileumuitkeringen

Op grond van hoofdstuk H artikel 5.2 van de CAO voor het HBO hebben werknemers recht op een gratificatie bij het bereiken van een 25-­jarig, een 40-­jarig en een 50-­jarig dienstverband ter grootte van resp. 50%, 100% en 100% van het bruto inkomen per maand. De voorziening heeft betrekking op de per de balansdatum opgebouwde rechten. Er wordt rekening gehouden met een blijfkans van het aanwezige personeel per ultimo van het verslag­jaar. De blijfkans is gebaseerd op een natuurlijk verloop percentage van 5% per jaar. Daarnaast is rekening gehouden met een disconteringsvoet van 3,3% (2021 0,5%) en met een salarisstijging van 2,7% (2021 1,7%).

2.2.1.2.1. Voorziening werktijdvermindering senioren

In de CAO voor het Hoger Beroepsonderwijs 2018-2020 wordt in artikel M2 Werktijdvermindering Senioren beschreven dat werknemers, die de leeftijd van 10 jaar voor hun pensioendatum hebben bereikt, recht hebben op werktijdverkorting tegen inlevering van een deel van het salaris. Zij moeten voldoen aan de volgende twee criteria: een arbeidsovereenkomst van 0,4 FTE of hoger en daarnaast moeten ze vijf aaneengesloten jaren werkzaam zijn in het HBO. Binnen de regeling zijn vijf categorieën medewerkers waarmee bij de berekening van de voorziening rekening moet worden gehouden. Deze categorieën zijn:

Categorie A: medewerkers die al deelnemen aan een vergelijkbare regeling. Deze medewerkers mogen niet deelnemen aan de werktijdvermindering senioren en daarom bestaat er voor deze medewerkers geen toekom­stige verplichting.

Categorie B: dit zijn de medewerkers die reeds deelnemen aan de regeling.

Categorie C: dit betreft alle medewerkers die voldoen aan de genoemde criteria, maar die nog niet feitelijk hebben aangegeven dat zij gaan deelnemen aan de regeling.

Categorie D: dit betreft alle medewerkers die aan één of geen van beide criteria voldoen om in aanmerking te komen voor gebruik maken van de regeling, maar binnen vijf jaar aan beide criteria zullen voldoen.

Categorie E: dit betreft alle medewerkers die nog niet aan alle criteria voldoen om in aanmerking te komen voor deelname aan de regeling en naar verwachting ook niet binnen vijf jaar aan deze criteria zullen gaan voldoen.

De categorieën B, C en D zijn in de voorziening opgenomen.

Bij de berekening van de voorziening wordt rekening gehouden met het huidige salaris, het kortingspercentage, de eigen bijdrage, de werkgeverslasten en schattingen voor de deelnamekans en de blijfkans. 

Op grond van het aantal actieve deelnemers aan de regeling, gecombineerd met het aantal actieve deelnemers aan de nog lopende SOP­-regeling, is de deelnamekans ingeschat en bepaald op 29% (2021 27%).

De waardering is tegen contante waarde, waarbij rekening is gehouden met een disconteringsvoet van 3,3% (2021 0,5%) met een stijging van de salariskosten van 2,7% (2021 1,7%) per jaar. Verder wordt rekening gehouden met een blijfkans die is gebaseerd op een natuurlijk verloop van 5% per jaar.
De verwachting is dat de salarissen in 2023 meer dan 2,7% zullen stijgen.

2.2.1.2.2. Voorziening duurzame inzetbaarheid personeel

Op grond van hoofdstuk M van de CAO voor het HBO hebben werknemers met een dienstverband van tenminste 0,4 fte in het kader van duurzame inzetbaarheid recht op maximaal 40 uur en vanaf een bepaalde leeftijd nog eens maximaal 50 uur. Deze uren mochten over een periode van vijf jaar worden gespaard. Voor dat aantal gespaarde uren in 2020 is een voorziening opgenomen. Dit aantal is verminderd met het aantal dat in de jaren 2021 en 2022 is opgenomen. De voorziening is berekend met een gemiddeld uurtarief.

Met ingang van 1 september 2020 is de mogelijkheid om uren te sparen beëindigd. Voor 1 september 2023 moeten de uren worden besteed aan de in de CAO genoemde doelen. Ook kunnen de uren worden gebruikt voor doelen in het kader van het keuze menu arbeidsvoorwaarden.
Er wordt rekening gehouden met een disconteringsvoet van 3,3% (2021 0,5%) en met een salarisstijging van 2,7% (2021 1,7%).

2.2.1.3. Voorziening eigen risico WAO/WIA

De Stichting NHL Stenden Hogeschool is eigen risicodrager voor de wet Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). Als gevolg hiervan heeft Stichting NHL Stenden Hogeschool de verplichting op zich genomen om de kosten van de uitkeringen van de betreffende voormalige werknemers te betalen. De maximale duur van deze verplichting is per werknemer 10 jaar.

De voorziening is berekend op basis van facturen van het UWV, een inventarisatie van de langdurig zieke personeelsleden en door voor de resterende looptijd de contante waarde te nemen (disconteringsvoet 3,3 %) van de WGA­-uitkeringen die voor eigen rekening komen. De in het boekjaar betaalde uitkeringen zijn aan de voorziening onttrokken.

2.2.1.4. Voorziening wachtgelden

De Stichting NHL Stenden Hogeschool is wettelijk verplicht eigen risicodrager voor de uitkeringen van per­soneelsleden waarvan het dienstverband is beëindigd, niet zijnde om redenen van pensionering, met betrekking tot het wettelijke en het bovenwettelijke deel van de WW-­uitkeringen. De belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van deze WW­-verplichtingen is de beëindiging van tijdelijke arbeidscontracten.

De voorziening wordt gebaseerd op de te betalen bedragen voor de wettelijke en bovenwettelijke uitkeringen conform de opgaven van het UWV en het APG tot het einde van de WW-­periode resp. BWWW-periode. De waardering is tegen contante waarde met een disconteringsvoet van 3,3% (2021 0,5%), met een salarisstijging van 2,7% (2021 1,7%) per jaar en een sterftekans van 1,5% (2021 1,5%) per jaar.

2.3 Langlopende schulden

  Hypothecaire leningen Langlopend Kortlopend Stand per Aflossing Afgesloten Stand per Kortlopend Langlopend
    31-12-2021 31-12-2021 31-12-2021 2022 2022 31-12-2022 31-12-2022 31-12-2022
   
2.3.1.1. Lening Ministerie van Financiën 1583 4.339 289 4.628 290   4.338 288 4.050
2.3.1.2. Lening Ministerie van Financiën 1476 1.225 175 1.400 175   1.225 175 1.050
2.3.1.3. Lening Ministerie van Financiën 0600 7.500 1.250 8.750 937   7.813 1.563 6.250
2.3.1.4. Lening Ministerie van Financiën 1219 5.250 750 6.000 750   5.250 750 4.500
2.3.1.5. Lening Ministerie van Financiën 3008 21.667 833 22.500 832   21.668 834 20.834
2.3.1.6. Lening Ministerie van Financiën 3763         10.000 10.000 500 9.500
    39.981 3.297 43.278 2.984 10.000 50.294 4.110 46.184
  Hypothecaire leningen naar looptijd Langlopend Resterende looptijd 1 - 5 jaar Resterende looptijd > 5 jaar
   
2.3.1.1. Lening Ministerie van Financiën 1583  4.050  1.156 2.894
2.3.1.2. Lening Ministerie van Financiën 1476  1.050  700 350
2.3.1.3. Lening Ministerie van Financiën 0600  6.250  5.000 1.250
2.3.1.4. Lening Ministerie van Financiën 1219  4.500  3.000 1.500
2.3.1.5. Lening Ministerie van Financiën 3008  20.834  3.332 17.502
2.3.1.6. Lening Ministerie van Financiën 3763  9.500  2.000 7.500
     46.184   15.188   30.996 

2.3.1.1. Lening Ministerie van Financiën 1583

In 2007 is bij het Ministerie van Financiën een langlopende hypothecaire lening ad € 9 miljoen afgesloten.

Deze hypothecaire lening heeft een looptijd van 30 jaar. Het rentepercentage bedraagt 0,77%. De aflossing betreft per jaar een bedrag van € 289.286 en wordt voldaan in maart. De resterende looptijd bedraagt 15 jaar.

2.3.1.2. Lening Ministerie van Financiën 1476

In 2009 is bij het Ministerie van Financiën een langlopende hypothecaire lening ad € 3,5 miljoen afgesloten. Deze hypothecaire lening heeft een looptijd van 20 jaar. Het rentepercentage bedraagt 3,75%. De aflossing betreft per jaar een bedrag van € 175.000 en wordt voldaan in augustus. De resterende looptijd bedraagt 7 jaar.

2.3.1.3. Lening Ministerie van Financiën 0600

In 2005 is bij het Ministerie van Financiën een langlopende hypothecaire lening ad € 25 miljoen afgesloten.
Deze hypothecaire lening heeft een looptijd van 22 jaar. Het rentepercentage bedraagt 3,83%. De aflossing betreft per jaar een bedrag van € 1.250.000. De resterende looptijd bedraagt 6 jaar. 

2.3.1.4. Lening Ministerie van Financiën 1219

In 2008 is bij het Ministerie van Financiën een langlopende hypothecaire lening ad € 15 miljoen afgesloten. Deze hypothecaire lening heeft een looptijd van 22 jaar. Het rentepercentage bedraagt 4,61%. De aflossing betreft per jaar een bedrag van € 750.000. De resterende looptijd bedraagt 7 jaar.

2.3.1.5. Lening Ministerie van Financiën 3008

In 2018 is bij het Ministerie van Financiën een langlopende hypothecaire lening ad € 25 miljoen afgesloten.

Deze hypothecaire lening heeft een looptijd van 30 jaar. Het rentepercentage bedraagt 1,02% De aflossing betreft per jaar een bedrag van € 833.333,33 en wordt voldaan in mei. De resterende looptijd bedraagt 26 jaar.

2.3.1.6. Lening Ministerie van Financiën 3763

In 2022 is bij het Ministerie van Financiën een langlopende hypothecaire lening ad € 10 miljoen afgesloten. Deze hypothecaire lening heeft een looptijd van 20 jaar. Het rentepercentage bedraagt 0,63% De aflossing betreft per jaar een bedrag van € 500.000 en wordt voldaan in april. De resterende looptijd bedraagt 20 jaar.

Zekerheden leningen Ministerie van Financiën:

Eerste hypotheek tot een bedrag van € 52.490.000, met rente en kosten begroot op € 17.321.700, dus tezamen € 69.811.700 op de panden met ondergrond aan de Rengerslaan 8 en 10, alsmede op de panden met ondergrond die daaraan grenzen en die bij de Stichting NHL Stenden in eigendom zijn of waarvan zij het recht van erfpacht heeft voor onbepaalde tijd.

2.4. Kortlopende schulden 31-12-2022 31-12-2021
   
2.4.3. Kredietinstellingen    
  Aflossingverplichtingen langlopende leningen 4.110 3.297
       
       
2.4.8. Crediteuren 9.453 8.121
       
2.4.9. Belastingen en premies sociale verzekeringen    
  Loonheffing 9.498 8.804
  Omzetbelasting 97 136
  Overig 36 15
    9.631 8.955
       
2.4.10. Schulden terzake van pensioenen 2.688 2.553
       
2.4.12. Overige schulden en overlopende passiva    
  Reservering vakantiedagen en -geld 7.008 6.720
  Te betalen lonen en salarissen 47 4
  Vooruitontvangen bedragen 2.324 2.754
  Vooruitontvangen collegegelden 19.980 11.857
  Te betalen rente 644 669
  Overlopende posten projecten 6.897 8.319
  Vooruitontvangen NPO-gelden OCW 7.989 5.785
  Vooruitontvangen doelsubsidies OCW/EL&I geoormerkt 380 402
  Overige schulden 4.343 3.460
    49.612 39.970
  Totaal kortlopende schulden 75.494 62.896

Onder de ‘crediteuren’ zijn begrepen de aan derden verschuldigde bedragen voor leveringen en diensten die op balansdatum nog niet zijn betaald. Hieronder zijn begrepen de verschuldigde bedragen voor de inhuur van personeel, aanschaf van inventaris, schoonmaak, verbouwingen alsmede (tussentijdse) afdrachten uit hoofde van projecten met andere hogescholen.

Onder ‘vooruitontvangen bedragen’ zijn begrepen de van studenten ontvangen bedragen in het kader van Grand Tour. Met deze gelden worden o.a. accommodaties betaald. Voorts zijn hieronder begrepen de borg­ sommen die zijn ontvangen van toekomstige studenten van buiten de EU. Bij definitieve inschrijving vindt restitutie of verrekening plaats.

Onder de ‘vooruitontvangen collegegelden’ zijn begrepen de ontvangen bedragen voor collegejaar 2022/2023 die betrekking hebben op kalenderjaar 2023. Deze schuld toegenomen in verband met het aflopen van de regeling halvering collegegeld. De overlopende posten projecten betreffen vooruitgefactureerde termijnen van onderhanden projecten. 

In 2021 en 2022 is er respectievelijk € 26,1 miljoen en € 36,3 miljoen ontvangen (totaal € 62,4 miljoen) in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Gedurende 2021 is hiervan € 20,3 miljoen  gerealiseerd en gedurende 2022 is er € 34,1 miljoen gerealiseerd (totaal € 54,4 miljoen). Het restant van € 8,0 miljoen is opgenomen als kortlopende schuld. Een toelichting op de geoormerkte doelsubsidies OCW/EL&I is opgenomen als bijlage (model G) bij de jaarrekening.

Onder de opgenomen overige schulden en overlopende passiva bevinden zich geen posten met een verwachte looptijd van meer dan een jaar.

Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen

Niet in de balans opgenomen rechten        
Soort recht Totaal Voor 2022 Looptijd 1 – 5 jaar Looptijd > 5 jaar
Verhuurovereenkomsten 493 249 244  - 
  493 249 244  - 

Verhuurovereenkomsten
Onder verhuurovereenkomsten zijn diverse contracten ten aanzien van verhuur van ruimtes opgenomen.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen        
Soort verplichting Totaal Voor 2022 Looptijd 1 – 5 jaar Looptijd > 5 jaar
Huurovereenkomsten 5.408 1.266 2.825 1.317
Onderhoudscontracten 1.294 562 732  - 
Samenwerkingsovereenkomsten 904 389 515  - 
Licenties 4.272 2.607 1.665  - 
Overige overeenkomsten 10.723 5.596 4.036 1.091
  22.601 10.420 9.773 2.408
         

NHL Stenden heeft met een aantal leveranciers op basis van Europese en Nationale aanbestedingen (langlopende) contracten (beveiliging, schoonmaak, onderhoud, licenties etc.) afgesloten. Deze verplichtingen zijn niet in de balans opgenomen.

Bankgarantie
Voor de huurovereenkomst tussen Watersteeg B.V. en Stichting NHL Stenden Hogeschool heeft NHL Stenden een bankgarantie van de ING Bank N.V. afgegeven. Het huurbedrag van € 21.767,- heeft betrekking op de huur van ruimtes van het College Campus Meppel (Blankenstein 540).

Fiscale eenheid
Stichting NHL Stenden Hogeschool vormt met haar dochtermaatschappijen, Wyswert Beheer B.V., NHL Stenden Hospitality Group B.V. , Stenden South Africa B.V. en Stenden University Qatar B.V. een fiscale eenheid voor de omzetbelasting. Op grond daarvan is de Stichting NHL Stenden Hogeschool aansprakelijk voor de belastingschuld van de fiscale eenheid als geheel.

Aansprakelijkheidsstelling
Stichting NHL Stenden Hogeschool heeft een 403-verklaring afgegeven voor Wyswert Beheer BV. Dit betekent dat Stichting NHL Stenden Hogeschool hoofdelijk aansprakelijk is voor de schulden die voortvloeien uit aangegane rechtshandelingen van Wyswert Beheer BV.

Campus Terschelling
Woningbouwstichting De Veste heeft in overleg met de Gemeente Terschelling en de NHL in 2015 besloten om over te gaan tot de realisatie van een campusgebouw ten behoeve van het Maritiem Instituut Willem Barentsz (MIWB) op Terschelling. De Veste en de NHL zijn hierbij overeengekomen dat, ingeval het MIWB niet langer gevestigd zal zijn op Terschelling, waardoor het onderwijs op Terschelling beëindigd zal worden, de NHL het campusgebouw en de ondergrond op schriftelijk verzoek van de Veste zal overnemen. De eventuele overnameprijs zal gebaseerd worden op de RICS Red Book methode die een reële benadering geeft van de werkelijke verkoopprijs. Deze verplichting is aangegaan op 15 juli 2017 en blijft gedurende een termijn van 50 jaar in stand. In 2018 is de verhuur op Terschelling door WoonFriesland overgenomen van De Veste.

Toelichting op de geconsolideerde staat van baten en lasten over 2022

3. Baten

3.1. Rijksbijdragen Baten 2022 Begroting 2022 Baten 2021
   
3.1.1. Normatieve rijksbijdrage 208.041 192.804 187.416
3.1.2. Niet normatieve rijksbijdrage 6.924   1.500
3.1.3 Overige rijksbijdragen 734 333 678
    215.699 193.137 189.594

De rijksbijdrage is in 2022 € 26,1 miljoen hoger dan in 2021. De hogere bijdrage wordt onder andere veroorzaakt door de compensatie halvering collegegelden, door de loon- en prijscompensatie en extra doeltoewijzingen (o.a. noodsteun Oekraïense studenten). Gedurende 2022 is er € 36,3 miljoen ontvangen in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Van deze € 36,3 miljoen is een bedrag van € 2,2 miljoen opgenomen op de balans, waarmee er totaal voor € 8,0 miljoen aan NPO-middelen is opgenomen op de balans. Deze middelen zullen ingezet worden in 2023 en 2024. Het niet bestede deel van de NPO-middelen (2021: € 5,8 miljoen / 2022: € 2,2 miljoen) is verantwoord onder de overige schulden (zie ook 2.14.12.)

De realisatie van 2022 is € 22,6 miljoen hoger als begroot. De toename is te verklaren door: € 15,7 miljoen compensatie ter dekking van de halvering van de collegegelden, € 5,4 miljoen loon- en prijscompensatie, € 1,0 miljoen in verband met extra doeltoewijzingen (o.a. noodsteun Oekraïne), € 0,4 miljoen extra besteding NPO-middelen en € 0,1 miljoen in verband met een hoger gerealiseerde overige rijksbijdragen.

Voor een nadere toelichting van de overige rijksbijdragen verwijzen wij u naar het model G, dat als bijlage aan deze jaarrekening is toegevoegd.

3.2. Overheidsbijdragen / subsidies overige overheden Baten 2022 Begroting 2022 Baten 2021  
     
  Subsidiebaten 8.155 6.672 6.137  

De subsidiebaten zijn met € 2,0 miljoen gestegen ten opzichte van 2021. Deze stijging wordt veroorzaakt doordat er gedurende geheel 2021 sprake was van covid-19 maatregelen. Gedurende 2022 waren de maatregelen in verband met covid-19 beperkt tot januari en februari.

3.3. (Wettelijke) college-, cursus-, les- en examengelden Baten 2022 Begroting 2022 Baten 2021
   
  Collegegelden 35.770 49.172 41.504

De college, cursus, les- en examengelden zijn met € 7,7 miljoen gedaald ten opzichte van 2021. Deze daling wordt veroorzaakt doordat er gedurende studiejaar 2021 - 2022 sprake was van de halveringsregeling van de (wettelijke) collegegelden. Deze halvering had gedurende 2021 voor 4/12 effect (september t/m december). Gedurende 2022 had deze halveringsregeling voor 8/12 effect (januari t/m augustus).  

De realisatie van de college, cursus, les- en examengelden is € 13,4 miljoen lager als begroot. De daling ten opzichte van de begroting wordt voornamelijk veroorzaakt door het prijseffect (halvering collegegelden). Het prijseffect is gecompenseerd middels de NPO-middelen die zijn verantwoord onder de rijksbijdragen.

3.4 Baten werk in opdracht van derden Baten 2022 Begroting 2022 Baten 2021
   
3.4.1. Contractonderzoek en -onderwijs 7.126 6.317 6.429
3.4.5.1. Omzet Horeca Operations 2.298 3.826 1.191
    9.424 10.143 7.620

De baten werk in opdracht van derden zijn € 1,8 miljoen hoger dan in 2021. In 2021 had de Covid-19 pandemie meer invloed dan in 2022.

3.5 Overige baten Baten 2022 Begroting 2022 Baten 2021
   
3.5.1. Verhuuropbrengsten 353 303 290
3.5.2. Detacheringen personeel 1.453 507 1.127
3.5.3. Diverse overige opbrengsten 2.761 2.982 2.967
    4.567 3.792 4.384

De overige baten zijn in 2022 nagenoeg gelijk aan 2021.

4. Lasten

4.1 Personeelslasten Lasten 2022 Begroting 2022 Lasten 2021
   
4.1.1.1. Brutolonen en salarissen 139.471 184.358 127.082
4.1.1.2. Sociale lasten 18.240   16.423
4.1.1.3. Pensioenlasten 22.778   21.384
4.1.2. Overige personeelslasten 15.363 14.624 14.078
    195.852 198.982 178.967
4.1.2. Overige personeelslasten Lasten 2022 Begroting 2022 Lasten 2021
   
4.1.2.1. Dotatie personele voorzieningen 3.765 1.345 3.723
4.1.2.2. Personeel niet in loondienst 6.485 6.888 6.883
4.1.2.3. Overige personeelskosten 6.704 6.391 4.732
4.1.2.4. Ontvangen ziekegelduitkeringen -922   -942
4.1.2.5 Vrijval personele voorzieningen -669   -318
    15.363 14.624 14.078

De personeelslasten zijn in 2022 toegenomen met € 16,9 miljoen. Deze groei wordt verklaard door een hogere formatie (+ 129 FTE) en de stijging van de salarissen conform de CAO-afspraken (februari 2% / juni 4%).

Ten opzichte van de begroting is er een onderbesteding van € 3,1 miljoen in de personeelslasten. Deze afwijking wordt enerzijds veroorzaakt door het achterblijven van de begrote stijging in de formatie. Anderzijds heeft er een stijging van de gemiddelde personele last plaats gevonden als gevolg van CAO stijgingen (4% structureel en een eenmalige uitkeringen ad € 600).

Personeelsleden
Binnen de groep waren in 2022 gemiddeld 2.072 fte werkzaam (2021: 1.943 fte). Dit is exclusief het personeel van de International Campus. Inclusief de International Campus Zuid Afrika waren er gemiddeld 2.154 fte werkzaam (2021: 2.026 fte). Daarnaast zijn er in 2022 gemiddelde 44 fte ingehuurd (2021: 44 fte).

4.2. Afschrijvingen Lasten 2022 Begroting 2022 Lasten 2021
   
4.2.1 Bedrijfsgebouwen en - terreinen 5.662 13.087 5.481
4.2.2 Inventaris en apparatuur 7.717   7.649
4.2.3 Vrijval egalisatierekening -252   -252
    13.127 13.087 12.878
4.3. Huisvestingslasten Lasten 2022 Begroting 2022 Lasten 2021
   
4.3.1. Huur 2.068 1.301 1.854
4.3.2. Verzekeringen 248 200 209
4.3.3. Onderhoud onroerend goed 2.366 1.863 1.673
4.3.4. Energie en water 2.398 1.575 1.592
4.3.5. Schoonmaakkosten 2.371 2.335 2.305
4.3.6. Wettelijke lasten 970 1.014 908
4.3.8.1. Bewakingskosten 433 500 392
4.3.8.2. Overige huisvestingslasten 383 756 500
    11.237 9.544 9.433

Ten opzichte van 2021 zijn de huisvestingslasten € 1,7 miljoen gestegen. Deze stijging wordt veroorzaakt door een overschrijding in de energielasten als gevolg van gestegen prijzen op de wereldmarkt en door een overschrijding van de onderhoudslasten als gevolg van stijgende materiaalprijzen en correctief onderhoud.

4.4. Overige lasten Lasten 2022 Begroting 2022 Lasten 2021
   
4.4.1. Administratie- en beheerslasten 14.366 9.493 9.672
4.4.2. Inventaris- en apparatuurkosten 8.933 8.224 8.370
4.4.3. Leermiddelen 4.609 4.110 4.047
4.4.5.1. Reis- en verblijfkosten 2.803 1.865 1.708
4.4.5.2. Representatiekosten 709 319 535
4.4.5.3. PR en reclamekosten 4.471 2.737 3.257
4.4.5.4. Overige beheerslasten 6.480 10.224 4.147
    42.371 36.972 31.736

De overige lasten zijn € 10,6 miljoen hoger dan in 2021. In 2021 waren deze kosten lager als gevolg van Covid-19. De kosten stijgen naar een het niveau van voor de pandemie. Zo is er meer geld uitgegeven aan leermiddelen, evenementen en excursies, reis- en verblijfkosten, reclamekosten en catering.

Ten opzichte van de begroting zijn de overige lasten € 5,4 miljoen hoger. Deze overschrijding is voornamelijk veroorzaakt door het gestegen prijspeil gedurende 2022. 

Onderdeel van de administratie­ en beheerslasten zijn de kosten voor accountantsdiensten. De ten laste van het boekjaar gebrachte kosten van de externe accountant en de accountantsorganisatie en het gehele netwerk waartoe deze accountantsorganisatie behoort, zijn als volgt voor de groep:

Accountantshonoraria 2022      
  Ernst & Young Accountants LLP Ernst & Young Overig Totaal
Onderzoek van de jaarrekening 209  -  209
Andere controleopdrachten  -   -  0
Adviesdiensten op fiscaal terrein  -   -  0
Andere niet-controlediensten  -   20   20 
  209  20  229
Accountantshonoraria 2021      
  Ernst & Young Accountants LLP Ernst & Young Overig Totaal
Onderzoek van de jaarrekening 209  -  209
Andere controleopdrachten  -  44 44
Adviesdiensten op fiscaal terrein  -  49 49
Andere niet-controlediensten  -   -   - 
  209 93 302

Bovenstaande honoraria voor onderzoek van de jaarrekening zijn gebaseerd op de totale honoraria voor het onderzoek van de jaarrekening ongeacht of de werkzaamheden reeds gedurende het boekjaar zijn verricht.

5 Financiële baten en lasten Baten en lasten 2022 Begroting 2022 Baten en lasten 2021
   
5.1. Financiële baten 185 0 2
5.2. Financiële lasten -930 -1.063 -1.043
    -745 -1.063 -1.041

De financiële baten en lasten zijn € 0,3 miljoen lager dan gedurende 2021. Deze daling wordt voornamelijk veroorzaakt door de gestegen rente waardoor er een rentevergoeding is ontvangen over de aangehouden liquide middelen.

6. Belastingen Baten en lasten 2022 Begroting 2022 Baten en lasten 2021
   
  Mutatie belastingvoorziening en winstbelasting 29  -  5
7. Resultaat uit deelnemingen Baten en lasten 2022 Begroting 2022 Baten en lasten 2021
   
  Coöperatieve Maritieme Academie Holland  53   70-  - 
Versie:
v6.1.1

Met iWink Report maak je professionele online publicaties. Publicaties die je online, in print en als PDF-download kunt aanbieden.

En daarmee voldoe je direct aan de WCAG-wetgeving rond digitale toegankelijkheid.

Eenvoudig, veilig en efficiënt.

Meer over iWink Report